گۇلدانا الىم: العا ۇمتىلعان ابزال

813
0
بولىسۋ:

– گۇلدانا, بۇگىندە ون ساۋ­ساعىنان ونەر تامعان شەبەر ارى كاسىپكەرلىكتىڭ كوزىن تاپقان جانسىز. تىگىن ونەرىنە قاي كەزدەن قىزىعا باستادىڭىز?
– 6-سىنىپتان دەسەم بولا­دى. سول كەزدە تەلەديداردان مەك­سيكالىق «جاي عانا مارييا» فيلمىن بەرەتىن. سول فيلمدى كورگەننەن باستاپ «قازاق­ستان­نىڭ جاي عانا گۇلداناسى» بولا­مىن دەگەن ارمان-ماقسات تاڭعا دەيىن ۇيقى بەرمەيتىن. كوز الدىما نەبىر سۋرەتتەر كەلىپ, سونى باربي قۋىرشاقتارىما تىگەتىنمىن. انامنىڭ كيتكە دەپ قويىپ قويعان ماتالارى مەن ىلۋلى تۇرعان پەردەلەرى مەنىڭ قۋىرشاقتارىمنىڭ كيىمدەرىنە اينالىپ, انامنان ۇرىس ەستىگەن كەزدەرىم بولدى.
– بۇل جەتىستىككە وڭايلىقپەن جەت­پەگەنىڭىزدى بىلەمىز. بىر جا­رىم جاسىڭىزدا جول اپاتىنا تۇس­كەن ەكەنسىز. باسقا تۇسكەن سى­ناققا سىنىپ كەتپەي, جول تاۋىپ شىعۋى­ڭىز­عا كومەكتەسكەن نە نارسە?
– يا, ومىرىمدە تالاي قيىن­دىققا تاپ بولدىم. ەڭبەك جو­لىم­دا, جەكە ومىرىمدە… باس­پاناسىز جۇرگەن كەزدەر دە باس­تان وتتى.
11-سىنىپتى بىتىرىپ, سىنىپ­تاستارىمنىڭ بارى ۇلكەن قالاعا ارمان قۋىپ جوعارى وقۋعا تاپ­سى­رىپ جاتتى. مەن دە وقى­عىم كەلدى. بىراق «فيزيكالىق جاع­دايى­ما بايلانىستى قالاي بولا­­دى?» دەگەن سۇراق مازالادى. سىنىپتاستارىم اۋىلعا كەلگەن سايىن ستۋدەنتتىك ومىرلەرىن ايتىپ, مەنى ودان سايىن قىزىق­تى­راتىن. اكەم ۇنەمى «سەن دارى­گەر بولاسىڭ!» دەپ قانات­تان­دى­رىپ وتىراتىن. مەكتەپ بىتىرىپ, مەدي­تسينالىق اكادەميياعا كەل­گەندە, ول ارمانىم سۋ سەپكەندەي باسىلدى. سەبەبى, سونداعى وقىتۋ­شىلار «قىزىڭىز مۇگە­دەك, قالاي وقيدى, باسپالداقتان مىنىپ-تۇسۋ كەرەك, ۇزىلىس ۋاقىتى از» دەگەن سىلتاۋمەن شىعارىپ سالدى. سوسىن اۋىلعا قايتا كەلدىم. قۇرى جۇرمەسىن دەپ, مەك­تەپكە قاراۋىلدىققا جۇ­مىسقا ورنالاستىردى. وتىرىپ الىپ كىتاپ وقيمىن, اراسىندا كيىمگە تاپسىرىس الاتىنمىن.
بىر كۇنى مەكتەپ ديرەكتورىم مەنى جۇمىستان شى­عارىپ جىبەردى. قاراپ وتىر­ما­يىن دەپ, مەكتەپ وقۋشى­لا­رى­نا مەكتەپ فورماسىن تىگىپ, ىسىم وڭالا باستادى. تاپسىرىس بەرۋشىلەر ريزاشىلىعىن بىلدى­رىپ جاتتى. وسىنى بىلگەن مەكتەپ ديرەك­تورى ۇيدە تابىس تاۋىپ وتىرعان ماعان تىنىم بەرمەدى. مەكتەپتە ەڭبەك پانىنەن ساباق بەرەتىن مۇعالىمدەردى ماجبۇرلەپ فور­مانى سولارعا تىكتىردى. وسىنداي جاعدايلار مەنىڭ اياق­تان تۇرىپ, گۇلدانا بولۋىما پاي­­داسىن تيگىزدى. مۇنداي جاع­دايلار بول­ماسا, قازىرگى دەڭگەيگە جەتپەس پە ەدىم, كىم بىلسىن?.. اقىرى اۋىلدا ماعان ورىن جوق ەكەنىن بىلىپ, قالاعا كەلدىم.
– تەلەارناعا بەرگەن سۇحبا­تى­ڭىزدى كوردىم. جۇمىس ىزدەگەن كەزدە, 22 تىگىن شەبەرحاناسىنىڭ ەسىگىن قاعىپسىز…
– يا, بىز سيياقتى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى وتە قيىن. قالاعا كەلگەندە انام دا قالادا كەنجە­مىزدى بوسانىپ جاتقان. سول جەردە پالاتادا بىرگە جاتقان كىسىگە ايتقان بولۋى كەرەك. ول كىسى «قۇربىمنىڭ تىگىن تسەحى بار, سوعان حابارلاسىپ كورسىن» دەپ تەلەفون نومىرىن بەرىپتى. وعان دەيىن جۇمىس ىزدەپ, وزىڭىز ايتقانداي, 22 تىگىن تسەحىنىڭ ەسىگىن قاقتىم. ار ەسىك مەن ۇشىن جابىق بولعان سايىن, بارىبىر بىر ەسىكتىڭ اشىلاتىنىنا سەنىپ, ۇمىتىمدى ۇزبەدىم.
انامنان العان نومىرگە حابار­لاسىپ, شاقىرعان مەكەن­جايعا كەلدىم. ول كىسى دە ماعان العاشىندا بىرتۇرلى قارادى. بىر ماشينا بوس ەكەن, سول جەرگە وتىرعىزدى. سودان جۇمىسىمدى باستاپ كەتتىم. ۇلتتىق ناقىشتا شاپان, كامزول, تاقييا تىگەدى ەكەن. بىرىنشى كۇنى شاپاننىڭ بەلدىگىن بىرنەشە رەت سوگىپ, تىكتىم. بىر شاپاندى 20 تەڭگەگە تىگەمىز, ال ول كۇنى 1 تەڭگە دە تاپ­پا­دىم. كەشكىسىن جۇمىستان قايتىپ كەلە جاتىپ ويلاندىم. قالايدا تىگۋىم كەرەك دەپ ويلا­دىم. كۇنىنە 10 شاپان تىكسەم – 200 تەڭگە. كۇنىنە 200 تەڭگە تاپسام, بىر ايلىق تابى­سىم 6000 بولادى ەكەن. اتا-اناما سالماق سالعىم كەلمەدى. سەبەبى, وتباسىمىزدا 6 قىز, 1 ۇل­مىز, اكەم جۇمىسسىز ول كەز­دە. ال انام – مەكتەپتە حات­شى. ايلى­عى ماردىمسىز. زەي­نەتا­قىمدى اتا-اناما قالدىرىپ, قالاعا بىر تيىنسىز كەلدىم. العاشقى كەزدە انامنىڭ اعايىن سىڭلىسىنىڭ ۇيىنەن قاتىناپ جۇردىم. ودان كەيىن جۇمىستىڭ جانىنان پا­تەر­گە شىقتىم. بۇل جاقتا دا تۇرلى جاعدايلار باستان وتتى. ۇمىتىمدى وشىرمەگەن – ومىرگە دەگەن قۇش­تار­لىق.
تومەنگى قاباتتان ورىن الىپ بەرەتىن دەمەۋشى تابىلسا, كومان­دا جيناپ, ۇيلەرىندە دەپرەسسييادا وتىرعان مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جۇمىس بەرسەم, قازاق­ستان­نىڭ تىگىن ونەركاسىبىن وركەن­دەتۋگە ۇلەس قوسسام دەيمىن. نەگىزگى ارمانىم – وسى.
– ەڭ العاش تاپسىرىس الىپ تىك­كەن دۇنيەڭىزدى ەسكە الىڭىزشى. باسىندا قاتەلىك جىبەرىپ, كوڭى­لى­ڭىز­دەن شىقپاي قالعان ساتتەر بولدى ما?
– 9-سىنىپتى بىتىرگەن سوڭ تاش­­كەنت قالاسىندا ناعاشى­لا­رىم­­نىڭ اۋىلىندا «تىگىنشى-مو­تو­ريست» ماماندىعىن 1 جىل وقىپ يگەردىم. ۇستازىم مەنى تاشكەنت قالاسىندا الىپ قالعىسى كەلدى. اتا-انامدى, باۋىرلارىمدى ساعى­نىپ, اۋىلعا كەلدىم. 11-سىنىپتى سوندا جالعاستىردىم. مەك­تەپتە وقىپ جۇرىپ العاشقى تاپ­سىرىستارىمدى الا باستادىم.
وقىپ جۇرگەندە كويلەك-حالات تىكتىم, سونىڭ بىر جەرىن شىعارا الماي, بۇراپ-بۇراپ بىر پاكەتكە سالىپ, بۇرىشقا تىعىپ تاستادىم. سودان بىر كۇنى قالاي جوندەۋگە بولادى ەكەن دەپ ويلادىم.
كورشىمىز ۇيعىر ۇلتىنان ەدى, تىگىنشى كىسى بولاتىن. جەڭگە­لە­رى­مىز­دىڭ بارى سوعان كيىم تىكتىرەتىن. جەڭگەمە: «كورشى كىسىگە الىپ بارىڭىزشى, سول كىسىدەن ۇيرەنگىم كەلەدى» دەدىم. سونىمەن بىر كۇنى ەرتىپ باردى. سول كىسىنىڭ جانىندا كەشكە دەيىن بولىپ ۇيرەنىپ جۇر­دىم. ول كىسى تىگىنشىلىكتىڭ وتە قا­جەت ماماندىق ەكەنىن ايتىپ, قاناتتاندىردى. قىزدارىن دا وسى ىسكە ۇيرەتكەن ەكەن. سول كىسى­نىڭ اقىل-كەڭەسى ومىر جولىم­دا كوپ كومەگىن تيگىزدى.
– بايقاۋىمشا, كوبىنە قىز-كەلىنشەكتەردەن تاپسىرىس قابىل­داي­سىز. قاراكوزدەر تارا­پىنان قان­داي كيىم ۇلگىسىنە سۇرانىس باسىم?
– ارۋلار تاراپىنان كەشكى كويلەكتەرگە, ۇزاتۋ كويلەگىنە سۇرانىس كوپ.
– دارىگەرلەردىڭ قارسىلىعىنا قاراماي, سابيىڭىزدى ومىرگە اكەلىپ, انالىق باقىتقا بولەندىڭىز. ەرىك-جىگەرىڭىزدى ەسەلەپ, شىعارماشىلىق شا­بىت بەرىپ وتىرعان قىزىڭىز بولار?
– يا, قىزىما قاراپ شابىت الامىن, سول ۇشىن ومىر سۇرىپ جۇر­مىن دەسەم بولادى. سول قىزىم كەلەشەكتە «مەنىڭ انام!» دەپ ماقتاناتىنداي بولسا دەيمىن. بالا­پانىمنىڭ قاتاردان قال­ماي, مەنىڭ جەتە الماعان ارمان­دا­رىما جەتىپ, باقىتتى بولعانىن قالايمىن.
– ىسىن ەندى باستاپ جاتقان ارىپ­ت­ەس­تەرىڭىزگە, وزىڭىزبەن تاعدىر­لاس جان­دارعا قانداي كەڭەس بەرەر ەدىڭىز?
– تاعدىرلاستارىما ايتارىم: ەشقاشان ارتقا قاراماڭدار. ومىر بىر-اق رەت بەرىلەتىندىكتەن, وكىنىشكە جول بەرمەي, بۇگىنمەن ومىر سۇرىپ, تەك العا ۇمتىلۋ كەرەك!
– قييالىڭىزداعى بىراز دۇنيە­لەر شىندىققا اينالىپ, جەتىستىك­تەر­گە جەتتىڭىز. ارمانىڭىز قان­داي?
– ەندىگى ارمانىم – مۇمكىن­دى­گى شەكتەۋلى جانداردىڭ باسىن قوسىپ, مۇگەدەكتەر قوعامىن اشۋ. ولاردىڭ قوعامعا ارالاسۋىنا جاعداي جاساۋ. ادامداردى ىنتا­لان­دىرىپ, جىگەر بەرەتىن ورا­تور بولۋ, وز سان ۇيىمدى اشۋ. ايتا بەرسەڭ ارمان كوپ قوي. ال دال قازىر كوپ ادامدار سەكىلدى مەنى دە باسپانا ماسەلەسى الاڭ­داتىپ جۇر.
– اڭگىمەڭىزگە راقمەت!

سۇحباتتاسقان
ەلميرا جاقسىبايقىزى

بولىسۋ: