مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ۇندەۋى

709
0
بولىسۋ:

قۇرمەتتى قازاقستاندىقتار, وتانداستار!

ارداقتى اعايىن!

قادىرلى ارىپتەستەرىم,«نۇر وتان» پارتيياسىنىڭ مۇشەلەرى!

مەملەكەتىمىزدىڭ اسا ماڭىزدى تاريحي ساتتەرىندە حالقىما ۇندەۋ جولدايتىنىمدى بىلەسىزدەر.

بۇگىن دە بارشاڭىزعا ۇندەۋ جارييالاعالى وتىرمىن.

بىراق, بۇگىنگى ۇندەۋدىڭ ماڭىزى زور.

مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەتىندەگى وكىلەتتىگىمدى توقتاتۋ جونىندە شەشىم قابىلدادىم. بۇل ­– وڭاي شەشىم ەمەس.

بيىل ەلىمىزدىڭ ەڭ جوعارى لاۋازىمىنداعى قىزمەتىمدى اتقارىپ كەلە جاتقانىما 30 جىل تولادى.

حالقىم ماعان تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى بولۋ مۇمكىندىگىن بەردى.

كەڭەس يمپەريياسى قۇلاعان ساتتە بىزدىڭ ساياساتىمىز بەن ەكونوميكامىز قۇلدىراپ قالدى. ەل ىشىندە قوبالجۋ مەن تۇسىنىكسىز جاعداي ورىن الدى.

ىشكى جالپى ونىم ەكى ەسە قىسقاردى, ازىق-تۇلىك پەن حالىق تۇتىناتىن تاۋارلاردىڭ تاپشىلىعى ايقىن سەزىلدى. بىر مەزەتتە ىرى زاۋىتتاردىڭ بارى توقتاپ قالدى. دۇنيە توڭكەرىلىپ كەتكەندەي كورىندى.

بۇل سىناق بولاتىن. بىز ودان سۇرىنبەي وتىپ, دامۋدىڭ قازاقستاندىق جولىن سالۋعا بەلسەنە كىرىسىپ كەتتىك.

بىزدىڭ ۇشتۇعىرلى مىندەتىمىز – نارىقتىق ەكونوميكا قۇرۋ, توتاليتارلىق يدەولوگييالىق جۇيەنى بۇزۋ جانە قوعامنىڭ بارلىق ينستيتۋتتارىن جاڭعىرتۋ بولدى. بىز مۇنى زاماناۋي دەموكراتييالىق مەملەكەت – قازاقستان رەسپۋبليكاسىن قۇرۋ ۇشىن جاسادىق.

بىز السىز ەكونوميكامەن جانە جاعدايى جوق ازاماتتارمەن دەموكراتييالىق ينستيتۋتتار قالىپتاستىرۋ مۇمكىن بولمايتىنىن تۇسىنىپ, ەكونوميكانى دامىتۋ جانە ازاماتتاردىڭ ال-اۋقاتىن ارتتىرۋ ىسىنە باسا مان بەردىك. سونىڭ ناتيجەسىندە ەكونوميكامىزدى 15 ەسە, ال حالىقتىڭ تابىسىن 9 ەسە (دوللارمەن ەسەپتەگەندە) ارتتىرىپ, كەدەيشىلىك دەڭگەيىن 10 ەسەگە جۋىق قىسقارتا الدىق.

بىز 2007-2012 جىلدارداعى اۋقىمدى الەمدىك قارجى داعدارىسىن قوسا العاندا, كەزدەسكەن قيىندىقتاردىڭ بارىن ەشكىمنىڭ كومەگىنسىز جانە تابىستى ەڭسەرە بىلدىك.

قازاقستان اگرارلى ەكونوميكادان ونەركاسىپتىك-سەرۆيستىك ەكونوميكاعا وتتى. ەلدى يندۋسترييالاندىرۋ جانە ۋربانيزاتسييالاۋ پروتسەسى جۇرىپ جاتىر. شيكىزات سەكتورىنا الەمنىڭ ىرى ينۆەستورلارى كەلدى.

سونىڭ ارقاسىندا مۇناي-گاز سەكتورىنداعى كۇردەلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرا الدىق.

شيكىزات رەسۋرستارى ەسەبىنەن قازاقستاندىقتاردىڭ بولاشاق ۇرپاعى ۇشىن قور قۇرىلدى. قازاقستان جاھاندىق ەكونوميكانىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدى. ينۆەستيتسييا تارتىپ, الەمنىڭ بارلىق دەرلىك ەلدەرىمەن ساۋدا-ساتتىق جۇرگىزىپ كەلەمىز.

ەلىمىزدىڭ جاڭا ينفراقۇرىلىمدىق دىڭگەگى بوي كوتەردى. ەلدىڭ بارلىق وڭىرىن اۆتوموبيل جولدارى مەن تەمىر جول جەلىسى بايلانىستىرادى. ال, اۆياتسييا مارشرۋتتارى الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە بارۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.

قازاقستان تەك اۋماعى جاعىنان عانا ىرى مەملەكەتكە اينالعان جوق. بۇگىندە ازاماتتارىمىزدىڭ سانى 18 ميلليوننان استى. 20 ميلليونعا جەتەتىن كۇن دە الىس ەمەس.

بىز الەمدەگى وزىق دامىعان 50 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلدىق. 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ باعدارلاماسى ازىرلەندى. ماقساتىمىز – وزىق دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋ.

بىز قيراعان كسرو-نىڭ ورنىندا زاماناۋي نارىقتىق ەكونوميكاسى بار, تابىستى قازاقستان مەملەكەتىن قۇرىپ, كوپۇلتتى جانە كوپكونفەسسييالى ەلىمىزدە بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى قالىپتاستىردىق. كوپعاسىرلىق تاريحىمىزدا العاش رەت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق-قۇقىقتىق تۇرعىدان مويىندالۋىن قامتاماسىز ەتتىك. مەملەكەت رەتىندە بەدەرلەنبەگەن قازاقستاندى الەم كارتاسىنا ەنگىزدىك. بىزدىڭ وز تۋىمىز, انۇرانىمىز, ەلتاڭبامىز بار.

بىز 90-جىلدارداعى ەڭ كۇردەلى كەزەڭدە «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا ماماندار دايارلاۋ ىسىن قولعا الدىق. جاستاردىڭ لايىقتى بىلىم الىپ, الەمدىك تاجىريبەنى زەرتتەۋىنە مۇمكىندىك تۋعىزدىق, سونداي-اق ولاردىڭ ەلىمىزگە وز پايداسىن تيگىزۋىنە جول اشتىق.

جاھاندى داعدارىس جايلاعانىنا قاراماستان, بىز استانادا الەمدىك دەڭگەيدەگى ۋنيۆەرسيتەت اشىپ, زيياتكەرلىك مەكتەپتەر سالدىق. ەگەمەندىككە يە بولعان  جىلداردا دۇنيەگە كەلگەن جاستارىمىز مەملەكەت قامقورلىعىن باعالاي بىلەدى دەپ سەنەمىن. ولار – تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇلەپ ۇشقان جاس قىراندارى.

جاستاردىڭ ەلىمىزدى قورعاپ, ونى نىعايتا تۇسەتىنىنە, وزدەرىنىڭ بار بىلىمى مەن كۇش-قۋاتىن وتانىمىزدى وركەندەتۋگە جۇمسايتىنىنا سەنىمدىمىن.

ەلىمىزدىڭ تاريحىندا العاش رەت وز ەلوردامىزدى تۇرعىزدىق. استانا – بارلىق جەتىستىكتەرىمىز بەن جەڭىستەرىمىزدىڭ جارقىن كورىنىسى.

وسىنىڭ بارىن سىزدەرمەن بىرگە جاسادىق, قۇرمەتتى قازاقستاندىقتار.

وسى جىلداردا وتكەن بارلىق سايلاۋلاردا سىزدەر ماعان سەنىم ارتىپ, باستامالارىما قولداۋ بىلدىردىڭىزدەر. ماعان ۇلى حالقىما, تۋعان جەرىمە قىزمەت ەتۋ باقىتى بۇيىردى. بارشاڭىزعا – حالقىما زور ريزاشىلىعىمدى بىلدىرىپ, باسىمدى يەمىن.

وسىنداي قولداۋدىڭ ارقاسىندا سىزدەردىڭ سەنىمدەرىڭىزدى اقتاۋ ۇشىن مەن بار كۇش-جىگەرىمدى, دەنساۋلىعىمدى, ۋاقىتىمدى اياماي ادال قىزمەت ەتتىم.

وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, زاڭدارىمىزعا سايكەس مەن تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى (ۇلت كوشباسشىسى) مارتەبەسىنە يە بولدىم. ەلەۋلى وكىلەتتىگى بار قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى رەتىندە قىزمەت ەتە بەرەمىن. «نۇر وتان» پارتيياسىنىڭ توراعاسى, كونستيتۋتسييالىق كەڭەستىڭ مۇشەسىمىن.

ياعني وزدەرىڭىزبەن بىرگە بولامىن. ەلىمىزدىڭ, حالقىمىزدىڭ قامى – مەنىڭ مۇددەم بولىپ قالا بەرەدى.

تاۋەلسىز قازاقستان مەملەكەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى رەتىندەگى الداعى مىندەتىم – باسشىلاردىڭ جاڭا بۋىنىنىڭ بيلىككە كەلۋىن قامتاماسىز ەتۋ. ولار ەلىمىزدى جاڭعىرتۋ پروتسەستەرىن جالعاستىراتىن بولادى.

قازاقستانداعى بيلىك ساباقتاستىعى كونستيتۋتسييالىق تۇرعىدان رەتتەلگەن. پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىگى مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتىلعان جاعدايدا ونىڭ وكىلەتتىگى قالعان مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن سەنات توراعاسىنا بەرىلەدى. سودان كەيىن جاڭا پرەزيدەنت سايلاۋى بولادى.

قازىر پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ. ونى سىزدەر جاقسى بىلەسىزدەر. ول ماسكەۋ مەملەكەتتىك حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىنىڭ تۇلەگى, عىلىم دوكتورى. اعىلشىن جانە قىتاي تىلدەرىن ەركىن مەڭگەرگەن. باسشىلىق لاۋازىمداردا قىزمەت ەتىپ, مول تاجىريبە جينادى. ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ قالىپتاسۋ جىلدارىندا سىرتقى ىستەر مينيسترى, پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى جانە پرەمەر-مينيستر, سەنات توراعاسى بولدى. ەلىمىزدى, ونىڭ ەكونوميكاسى مەن ساياساتىن جەتىك بىلەدى.

بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ جۇمىس ىستەدى. بۇل – ونىڭ ديپلومات رەتىندە سىڭىرگەن ەڭبەگىنىڭ جانە قازاقستانعا دەگەن زور سەنىمنىڭ جەمىسى.

ول قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ مەنىمەن بىرگە جۇمىس ىستەپ كەلەدى. مەن ونى جاقسى بىلەمىن. ول – ادال ارى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ازامات. ەلىمىزدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىن جان-جاقتى سەزىنەدى. ول بارلىق باعدارلامالاردى ازىرلەۋگە جانە قابىلداۋعا اتسالىستى.

قاسىم-جومارت كەمەلۇلى قازاقستاندى باسقارۋعا ناعىز لايىقتى ازامات دەپ سەنەمىن.

 

قۇرمەتتى وتانداستار!

بىز الەمنىڭ بىر ورىندا تۇرماي, ۇنەمى وزگەرىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز.

جاڭا مۇمكىندىكتەرمەن قاتار جاھاندىق جاڭا تەحنولوگييالىق جانە دەموگرافييالىق سىن-قاتەرلەر تۋىنداپ, الەمدىك تارتىپ تۇراقسىزدانا تۇسۋدە.

اربىر ۇرپاقتىڭ اتقاراتىن وز مىندەتتەرى بار. مەن جانە مەنىڭ زامانداستارىم ەلىمىز ۇشىن قولدان كەلگەننىڭ بارىن جاسادىق.

ونىڭ ناتيجەلەرى وزدەرىڭىزگە بەلگىلى. الەم وزگەرىپ, جاڭا بۋىن كەلەدى. بۇل – تابيعي پروتسەسس. ولار وز زامانىنىڭ پروبلەمالارىن شەشەتىن بولادى. سونداي-اق, ەلىمىزدى ودان ارى وركەندەتۋ ۇشىن بار كۇش-جىگەرىن جۇمىلدىرۋعا تيىس.

الەممەن بىرگە بىز دە وزگەرۋگە تيىسپىز. جاس قازاقستاندىقتارعا ايتارىم: تاۋەلسىز قازاقستانىمىزدى, ورتاق وتانىمىزدى, ماڭگىلىك ەلىمىزدى ساقتاي بىلىڭىزدەر. بۇل – بىزدىڭ حالقىمىز, بىزدىڭ ۇلى بابالارىمىزدىڭ جەرى. وتانىمىز دا, جەرىمىز دە بىر.

حالقىمىزدىڭ دوستىعى مەن بىرلىگىن, بىر-بىرىمىزگە دەگەن سەنىمدى ساقتاپ, ەلىمىزدەگى اربىر ازاماتتىڭ تول مادەنيەتى مەن داستۇرىن قۇرمەتتەي بىلىڭىزدەر.

سوندا عانا بىز مىقتى بولىپ, سىن-قاتەردىڭ بارىنە توتەپ بەرەمىز.

سوندا عانا بىز وركەندەيتىن بولامىز.

 

قۇرمەتتى قازاقستاندىقتار!

مەنىڭ وتانداستارىم!

مەن بۇگىنگى سوزىمدى سىزدەردىڭ ارقايسىڭىزعا ارنايمىن.

ەلىمىزدىڭ الدىندا اۋقىمدى مىندەتتەر تۇر. جەتىستىككە جەتەتىنىمىزگە سەنەمىن.

مەن قازاقستاننىڭ بولاشاعىن قالاي ەلەستەتەمىن?

بولاشاق قازاقستاندىقتار بىلىمدى, ۇش تىلدە سويلەيتىن, ەركىن ادامداردىڭ قوعامىن قالىپتاستىراتىنىنا نىق سەنىمدىمىن.

ولار – الەمنىڭ ازاماتتارى. ولار دۇنيەنى شارلايدى. ولار جاڭا بىلىم الۋعا قۇشتار. ولار – ەڭبەكسۇيگىش. ولار – وز ەلىنىڭ پاتريوتتارى.

قازاقستان 2050 جىلى جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا اينالادى دەپ سەنەمىن.

بۇل – بارى دە ادام يگىلىگى ۇشىن جاسالاتىن, ەكونوميكاسى مىقتى مەملەكەت. ونىڭ بىلىم سالاسى دا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى دا ۇزدىك بولادى. وندا بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىق سالتانات قۇرادى. ازاماتتارى ەركىن ارى تەڭ قۇقىلى, ال بيلىگى ادىلەتتى بولماق. مۇنداي ەلدە زاڭ ۇستەمدىك ەتەدى.

مەن دۇرىس جولمەن كەلە جاتقانىمىزعا سەنىمدىمىن. بىزدى تۋرا جولدان ەشتەڭە دە تايدىرا المايدى.

ەگەر بىز كۇشتى بولساق, بارى دە بىزبەن ساناسادى.

ەگەر بىز الدەقانداي كۇشكە نەمەسە باسقا بىرەۋگە ۇمىت ارتساق, قول جەتكىزگەن جەتىستىكتىڭ بارىنەن ايرىلامىز.

بولىسۋ: