Ұлы даланың жеті қыры

162544
177
Бөлісу:

Кеңістік – барлық нәрсенің, ал уа­қыт – бүкіл оқиғаның өлшемі. Уа­қыт пен кеңіс­тіктің көкжиегі тоғысқан кез­де ұлт тарихы басталады. Бұл – жай ға­на әдемі афо­ризм емес.
Шын мәнінде, немістердің, ита­лия­лық­тардың немесе үнді ха­лық­та­рының жыл­намасына көз жү­гіртсек, олар­дың мың­даған жылды қамтитын төл тари­хын­дағы ұлы жетістіктерінің де­ні осы ел­дер қазір ме­кен етіп жат­қан аумақтарға қа­тыс­тылығы жөнінде сұ­рақ туын­дай­тыны орын­ды. Әрине, ежел­гі Рим деген қа­зіргі Ита­лия емес, бірақ италиялықтар өз­де­рінің та­рихи тамырымен мақтана ала­ды. Бұл – орын­ды мақтаныш. Сол сияқ­ты, ежелгі гот­тар мен бүгінгі неміс­тер де бір ха­лық емес, бірақ олар да Гер­манияның мол тарихи мұрасының бір бөл­шегі. По­лиэ­тни­калық бай мәдениеті бар ежел­гі Үн­дістан мен бүгінгі үнді хал­қын тарих тол­қынында үздіксіз дамып ке­ле жатқан бі­регей өркениет ретінде қа­­растыруға бо­лады.
Бұл – тарихқа деген дұрыс ұстаным. Сол арқылы түп-тамырымызды білуге, ұлт­­­тық тарихымызға терең үңіліп, оның күр­­­меулі түйінін шешуге мүмкіндік туа­­ды.
Қазақстан тарихы да жеке жұрнақ­та­рымен емес, тұтастай қалпында қа­зіргі за­манауи ғылым тұрғысынан қа­рағанда тү­сінікті болуға тиіс. Оған қа­жетті дәйек­те­ріміз де жеткілікті.

Біріншіден, қосқан үлестері кейінірек сөз болатын протомемлекеттік бір­лес­тік­тердің дені қазіргі Қазақстан аума­ғын­да құрылып, қазақ ұлты этногенезінің не­гізгі элементтерін құрап отыр.
Екіншіден, біз айтқалы отырған зор мә­дени жетістіктер шоғыры даламызға сырт­тан келген жоқ, керісінше, көпшілігі осы кең байтақ өлкеде пайда болып, со­дан кейін Батыс пен Шығысқа, Күнгей мен Теріскейге таралды.
Үшіншіден, кейінгі жылдары табылған тарихи жәдігерлер біздің баба­ла­ры­мыз­дың өз заманындағы ең озық, ең үздік тех­нологиялық жаңалықтарға тікелей қа­тысы бар екенін айғақтайды. Бұл жә­дігерлер Ұлы даланың жаһандық та­рих­тағы орнына тың көзқараспен қарауға мүм­кіндік береді.
Тіпті, қазақтың кейбір ру тайпа­лары­ның атаулары «қазақ» этнонимінен талай ға­сыр бұрын белгілі болған. Осының өзі біз­дің ұлттық тарихымыздың көкжиегі бұ­ған дейін айтылып жүрген кезеңнен тым әріде жатқанын айғақтайды. Еу­ро­пацентристік көзқарас сақтар мен ғұндар және басқа да бүгінгі түркі халықтарының арғы бабалары саналатын этностық топ­тар біздің ұлтымыздың тарихи этно­ге­не­зінің ажырамас бөлшегі болғаны туралы бұл­тартпас фактілерді көруге мүмкіндік бер­ген жоқ.
Сонымен бірге, ұзақ уақыттан бері біз­дің жерімізде өмір сүріп келе жатқан көп­теген этностарға ортақ Қазақстан та­ри­хы туралы сөз болып отырғанын атап өткеніміз жөн. Бұл – түрлі этнос­тар­дың көптеген көрнекті тұлғалары өз үлес­терін қосқан бүкіл халқымызға ортақ та­рих.
Бүгінде төл тарихымызға оң көзқарас керек. Бірақ, қандай да бір тарихи оқи­ғаны таңдамалы және конъюнктуралық тұр­ғыдан ғана сипаттаумен шектелуге бол­майды. Ақ пен қара – бір-бірінен ажы­рамайтын ұғымдар. Бұлар өзара бір­лескенде жеке адамдардың да, тұтас ха­лықтардың да өміріне қайталанбас реңк бе­реді. Біздің тарихымызда қасіретті сәт­­тер мен қайғылы оқиғалар, сұрапыл со­­ғыстар мен қақтығыстар, әлеуметтік тұр­­ғыдан қауіпті сынақтар мен саяси қу­ғын-сүргіндер аз болмады. Мұны ұмы­туға хақымыз жоқ. Көпқырлы әрі ау­қым­ды тарихымызды дұрыс түсініп, қабылдай білуіміз керек.
Біз басқа халықтардың рөлін төмен­де­тіп, өзіміздің ұлылығымызды көрсе­тейін деп отырғанымыз жоқ. Ең бастысы, біз нақты ғылыми деректерге сүйене оты­рып, жаһандық тарихтағы өз рөліміз­ді байыппен әрі дұрыс пайымдауға тиіс­піз.
Сонымен, Ұлы даланың жеті қырына тоқ­талайық.

І. ҰЛТ ТАРИХЫНДАҒЫ КЕҢІСТІК ПЕН УАҚЫТ

Біздің жеріміз материалдық мә­де­ниет­тің көптеген дүниелерінің пайда бол­ған орны, бастау бұлағы десек, асыра айт­қандық емес. Қазіргі қоғам өмірінің ажы­рамас бөлшегіне айналған көптеген бұйым­дар кезінде біздің өлкемізде ойлап та­был­ған. Ұлы даланы мекен еткен ежел­гі адамдар талай техникалық жаңалықтар ой­лап тауып, бұрын-соңды қолданыл­ма­ған жаңа құралдар жасаған. Бұларды адам­зат баласы жер жүзінің әр түкпірінде әлі күнге дейін пайдаланып келеді. Көне жыл­намалар бүгінгі қазақтардың арғы ба­балары ұланғайыр Еуразия құрлығын­да­ғы саяси және экономикалық тарихтың беталысын талай рет түбегейлі өзгерткені туралы сыр шертеді.

1. Атқа міну мәдениеті

Атқа міну мәдениеті мен жылқы ша­руа­шылығы жер жүзіне Ұлы даладан та­ра­ғаны тарихтан белгілі. Еліміздің солтүстік өңіріндегі энео­лит дәуіріне тиесілі «Ботай» қонысында жүр­гізілген қазба жұмыстары жылқының тұң­ғыш рет қазіргі Қазақстан аумағында қол­ға үйретілгенін дәлелдеді.
Жылқыны қолға үйрету арқылы біз­дің бабаларымыз өз дәуірінде адам айт­қысыз үстемдікке ие болды. Ал жаһандық ау­қым­да алсақ, шаруашылық пен әскери са­ладағы теңдессіз революцияға жол аш­ты.
Жылқының қолға үйретілуі атқа міну мә­дениетінің де негізін қалады. Бес қа­руын асынған салт атты сарбаз айбарлы көш­пенділер империялары тарих сах­насына шыққан дәуірдің символына ай­налды.
Ту ұстаған салт атты жауынгердің бей­несі – батырлар заманының ең таны­мал эмблемасы, сонымен қатар, атты әс­кердің пайда болуына байланысты қа­лыптасқан көшпенділер әлемі «мәдени ко­дының» айрықша элементі.
Автокөлік қозғалтқыштарының қуа­ты әлі күнге дейін аттың күшімен өл­ше­неді. Бұл дәстүр – жер жүзінде салт ат­ты­лар үстемдік құрған ұлы дәуірге деген құр­меттің белгісі.
Біз әлемнің барлық түкпіріне ежелгі қа­зақ жерінен тараған осынау ұлы тех­нологиялық революцияның жемісін адам­зат баласы ХІХ ғасырға дейін пай­даланып келгенін ұмытпауға тиіспіз.
Қазіргі киім үлгісінің базалық ком­поненттері Дала өркениетінің ерте ке­зеңі­нен тамыр тартады. Атқа міну мә­де­ниеті салт атты жауынгердің ықшам киім үл­гісін дүниеге әкелді. Ат үстінде жүр­ген­де ыңғайлы болуы үшін бабаларымыз ал­ғаш рет киімді үстіңгі және астыңғы деп екіге бөлді. Осылайша, кәдімгі шал­бар­дың алғашқы нұсқасы пайда болды.
Бұл салт атты адамдардың ат құла­ғын­да ойнауына, ұрыс кезінде еркін қи­мылдауына мүмкіндік берді. Дала тұр­ғын­дары теріден, киізден, кендір мен жүн­нен, кенептен шалбар тікті. Содан бе­рі мыңдаған жыл өтсе де, киімнің осы түрі өзгере қоймады. Қазба жұмыстары ке­зінде табылған көне шалбарлардың қа­зіргі шалбардан еш айырмасы жоқ.
Сонымен қатар, бүгінгі етіктердің бар­лық түрі көшпенділер атқа мінгенде ки­ген жұмсақ өкшелі саптама етіктің «мұ­рагерлері» екені белгілі.
Ат үстінде жүрген көшпенділер та­қы­мына басқан сәйгүлігіне неғұрлым еркін мі­ніп жүруі үшін биік ер-тұрман мен үзең­гіні ойлап тапты. Бұл жаңалық салт ат­ты адамның ат үстінде қаққан қазықтай мы­ғым отыруына, сонымен бірге шауып ба­ра жатып, қолындағы қаруын еш қиын­дықсыз және неғұрлым тиімді қол­дануына мүмкіндік берді.
Бабаларымыз шапқан аттың үстінен са­дақ тартуды барынша жетілдірді. Соған бай­ланысты қарудың құрылымы да өзге­ріп, күрделі, ыңғайлы әрі қуатты бола түс­ті. Масағына қауырсын тағылып, ме­тал­мен ұшталған жебе берен сауытты те­сіп өтетін көбебұзарға айналды.
Қазақстан аумағында өмір сүрген түр­кі тайпалары ойлап тапқан тағы бір тех­нологиялық жаңалық – қылыш. Оның оқтай түзу немесе иілген жүзі – ерек­ше белгісі. Бұл қару ең маңызды әрі кең таралған соғыс құралына айналды.
Сарбаз бен оның мінген атын қорғау­ға арналған сауытты да алғаш рет біздің ба­баларымыз жасаған. Еуразия көш­пен­ді­лерінің айрықша маңызды әскери жаңа­лығына баланған мұздай темір құр­санған атты әскер осылайша пайда бол­ды. Отты қару пайда болып, жаппай қол­­­­данысқа енгенге дейін атты әскердің да­муы біздің дәуірімізге дейінгі І мың­жылдық пен біздің дәуіріміздің І ғасыры ара­сында көшпенділердің ұзақ уақыт бойы бұрын-соңды болмаған жауын­гер­лік үстемдік орнатуын қамтамасыз еткен жа­сақтың ерекше түрі – айбарлы атты әс­кердің қалыптасуына ықпал етті.

2. Ұлы даладағы ежелгі металлургия

Металл өндірудің амал-тәсілдерін та­бу тарихтың жаңа кезеңіне жол ашып, адам­зат дамуының барысын түбегейлі өз­гертті. Сан алуан металл кендеріне бай қа­зақ жері – металлургия пайда болған ал­ғашқы орталықтардың бірі. Ежелгі за­манда-ақ Қазақстанның Орталық, Сол­түстік және Шығыс аймақтарында тау-кен өндірісінің ошақтары пайда бо­лып, қола, мыс, мырыш, темір, күміс пен алтын қорытпалары алына бастады.
Ата-бабаларымыз жаңа, неғұрлым бе­рік металдар өндіру ісін дамытып, олар­дың жедел технологиялық ілге­рі­леуі­не жол ашты. Қазба жұмыстары ба­ры­сында табылған металл қорытатын пеш­тер мен қолдан жасалған әшекей бұйым­дары, ежелгі дәуірдің тұрмыстық зат­тары мен қару-жарақтары бұл туралы те­реңнен сыр шертеді. Осының бәрі ежел­гі замандарда біздің жеріміздегі дала өр­кениеті технологиялық тұрғыдан қан­шалықты қарқынды дамығанын көр­се­теді.

3. Аң стилі

Біздің ата-бабаларымыз қоршаған ор­та­мен етене өмір сүріп, өздерін таби­ғат­тың ажырамас бөлшегі санаған. Бұл бас­ты тұрмыс қағидаты Ұлы даланы ме­кен­деген халықтардың дүниетанымы мен құндылықтарын қалыптастырды. Өз жазуы мен мифологиясы бар Қазақ­стан­ның ежелгі тұрғындарының озық мә­де­ние­ті болды.
Олардың мұрасының жарқын көрі­ні­сі, көркем болмысы мен рухани бай­лы­ғы­ның айшықты белгісі – «аң стилі өне­рі». Жануарлар бейнесін тұрмыста пай­далану адам мен табиғаттың өзара бай­­ланысының символына баланып, көш­пенділердің рухани бағдарын айқын­дап отырған.
Олар жыртқыштардың, негізінен мы­сық тұқымдас аңдардың суретін көбірек қол­данған. Егемен Қазақстанның сим­вол­дарының бірі – жергілікті жануарлар әле­мінде сирек кездесетін тұрпаты текті қар барысы екені кездейсоқ емес.
Бұл ретте, аң стилі бабаларымыздың ай­рықша жоғары өндірістік тәжірибесі бол­ғанын көрсетеді. Олар оюлап кес­кін­деуді, металмен жұмыс істеудің тех­никасын, соның ішінде, мыс пен қоладан бал­қымалар жасаудың және құймалар құю­дың, жайма алтын дайындаудың күр­делі әдістерін жақсы меңгерген.
Жалпы, «аң стилі» феномені әлемдік өнер­дегі биік белестердің бірі саналады.

4. Алтын адам

Біздің түп-тамырымызға жаңаша көз­қа­распен қарауға жол ашып, әлемдік ғы­­лым үшін сенсация саналған жаңалық – 1969 жылы Қазақстанның Есік қор­ға­ны­нан табылған, өнертанушы ғалымдар ара­сында «қазақстандық Тутанхамон» де­ген атқа ие болған «Алтын адам».
Бұл жауынгер талай тылсым құ­пия­ның бетін ашты. Біздің бабаларымыз әлі күнге дейін өзінің асқан көркемдігімен там­сандыратын аса жоғары деңгейдегі көр­кем дүниелер жасаған. Жауынгердің ал­тынмен апталған киімдері ежелгі ше­берлердің алтын өңдеу техникасын жақ­сы меңгергенін аңғартады. Сонымен бір­ге, бұл жаңалық Дала өркениетінің зор қуаты мен эстетикасын әйгілейтін бай мифологияны паш етті.
Дала халқы өз көсемдерін осылайша ұлық­тап, оның мәртебесін күн секілді құ­ді­рет деңгейіне көтеріп асқақтатқан. Қо­рымдағы сән-салтанатты жасау-жаб­дық­тар ежелгі бабаларымыздың зият­кер­лік дәстүрлерінен де мол хабар береді. Жауын­гердің жанынан табылған күміс ке­селердің бірінде ойып жазылған таң­балар бар. Бұл – Орталық Азия аумағынан бұрын-соңды табылған жазу атаулының ішіндегі ең көнесі.

5. Түркі әлемінің бесігі

Қазақтардың және Еуразияның басқа да халықтарының тарихында Алтайдың алар орны ерекше. Осынау асқар таулар ға­сырлар бойы Қазақстан жерінің тәжі ғана емес, күллі түркі әлемінің бесігі са­нал­ды. Дәл осы өңірде біздің дәуіріміздің І мыңжылдығының орта шенінде Түркі дүниесі пайда болып, Ұлы дала төсінде жаңа кезең басталды.
Тарих пен география түркі мем­ле­кет­тері мен ұлы көшпенділер империялары са­бақтастығының айрықша моделін қа­лыптастырды. Бұл мемлекеттер ұзақ уа­қыт бойы бірін-бірі алмастырып, орта ға­сырдағы Қазақстанның экономикалық, сая­си және мәдени өмірінде өзінің өш­пес ізін қалдырды.
Орасан зор кеңістікті игере білген түр­кілер ұланғайыр далада көшпелі және отырықшы өркениеттің өзіндік өрнегін қалыптастырып, өнер мен ғылымның жә­не әлемдік сауданың орталығына ай­нал­ған ортағасырлық қалалардың гүл­денуі­не жол ашты. Мәселен, орта ғасыр­дағы Отырар қаласы әлемдік өркениеттің ұлы ойшылдарының бірі – Әбу Насыр әл-Фарабиді дүниеге әкелсе, түркі ха­лық­тарының рухани көшбасшыларының бірі Қожа Ахмет Яссауи Түркістан қала­сын­да өмір сүріп, ілім таратқан.

6. Ұлы Жібек жолы

Еліміздің географиялық тұрғыдан ұтым­ды, яғни Еуразия құрлығының кін­дігінде орналасуы ежелден әртүрлі мем­лекеттер мен өркениеттер арасында тран­зиттік «дәліздердің» пайда болуына сеп­тігін тигізді. Біздің дәуірімізден бас­тап бұл құрлық жолдары Үлкен Еура­зия­ның Шығысы мен Батысы, Солтүстігі мен Оңтүстігі арасындағы сауда және мә­дениет саласындағы байланыстардың транс­континентальды желісіне – Ұлы Жі­бек жолы жүйесіне айналды.
Бұл жол халықтар арасындағы жаһан­дық өзара тауар айналымы мен зияткерлік ынт­ымақтастықтың қалыптасып, дамуы үшін орнықты платформа болды.
Керуен жолдарын мінсіз ұйымдас­ты­рып, қауіпсіздігін қамтамасыз еткен Ұлы дала халқы ежелгі және орта ғасырлардағы аса маңызды сауда қатынасының басты дә­некері саналды. Дала белдеуі Қытай, Үн­ді, Парсы, Жерорта теңізі, Таяу Шы­ғыс және славян өркениеттерін байла­ныс­тырды.

Алғаш пайда болған сәттен бастап, Ұлы Жібек жолы картасы, негізінен, Тү­рік империяларының аумағын қамтыды. Ор­талық Еуразияда түркілер үстемдік құрған кезеңде Ұлы Жібек жолы гүлдену ше­гіне жетіп, халықаралық ауқымда эко­номиканы өркендетуге және мәдениетті да­мытуға септігін тигізді.

7. Қазақстан – алма мен қызғалдақтың отаны

Асқақ Алатаудың баурайы алма мен қыз­ғалдақтың «тарихи отаны» екені ғы­лы­ми тұрғыдан дәлелденген. Қарапайым, бі­рақ бүкіл әлем үшін өзіндік мән-маңы­зы зор бұл өсімдіктер осы жерде бүр жа­рып, жер жүзіне таралған. Қазақстан қа­зір де әлемдегі алма атаулының арғы ата­сы – Сиверс алмасының отаны са­на­ла­ды. Дәл осы тұқым ең көп таралған же­місті әлемге тарту етті. Бәріміз білетін ал­ма – біздегі алманың генетикалық бір тү­рі. Ол Қазақстан аумағындағы Іле Ала­тауы баурайынан Ұлы Жібек жолының кө­не бағыты арқылы алғашқыда Жерорта теңізіне, кейіннен бүкіл әлемге таралған. Осы танымал жемістің терең тарихының сим­волы ретінде еліміздің оңтүстігіндегі ең әсем қалалардың бірі Алматы деп атал­­­ды.
Қазақстан аумағындағы Шу, Іле тау­ла­рының етегінен әлі күнге дейін жер­гілікті өсімдіктер әлемінің жауһары са­на­латын Регель қызғалдақтарын бас­тап­қы күйінде кездестіруге болады. Бұл әсем өсім­діктер біздің жерімізде Тянь-Шань тау­ларының етегі мен шөлейт даланың түйі­сер тұсында пайда болған. Қазақ то­пырағындағы осынау қарапайым, сон­дай-ақ, ерекше гүлдер өз әдемілігімен көп­теген халықтың жүрегін жаулап, бір­­­тіндеп бүкіл әлемге тарады.
Бүгінде жер жүзінде қызғалдақтың 3 мың­нан астам түрі бар, олардың басым көп­шілігі – біздің дала қызғалдағының «ұр­пағы». Қазір Қазақстанда қызғал­дақ­тың 35 түрі өседі.

ІІ. ТАРИХИ САНАНЫ ЖАҢҒЫРТУ

Көтерілген мәселелер жан-жақты ой еле­гінен өткізіп, терең зерделеуді талап ете­ді. Сондай-ақ, біздің дүниетанымы­мыз­­дың, халқымыздың өткені мен бү­гі­ні­нің және болашағының іргелі негіз­де­ріне тікелей қатысты. Бұл жұмысты бірнеше ірі жобалар ар­қылы бастауға болады деп ойлаймын.

1. Архив – 2025

Тәуелсіздік жылдарында халқымыз­дың өткенін зерттеуге қатысты ауқымды жұ­мыстар атқарылды. Еліміздің тарихи жыл­намасындағы ақтаңдақтарды қайта қал­пына келтіруге жол ашқан «Мәдени мұ­ра» бағдарламасы табысты іске асы­рыл­ды. Бірақ, бабаларымыздың өмірі мен олардың ғажап өркениеті жөніндегі көп­теген деректі құжаттар, әлі де болса, ғы­лыми айналымға түскен жоқ. Олар әлем­нің бүкіл архивтерінде өз іздеушісі мен зерттеушісін күтіп жатыр.
Сондықтан, ежелгі дәуірден қазіргі за­манға дейінгі кезеңді қамтитын барлық отан­дық және шетелдік мұрағаттар дү­ние­сіне елеулі іргелі зерттеулер жүргізу үшін «Архив – 2025» жеті жылдық бағ­дар­­ламасын жасауымыз қажет деп санай­мын.
Бұл жобаны жүзеге асыру барысында та­рих­шылардан, деректанушылар мен мә­дениеттанушылардан құрылған ар­найы топтардың отандық және шетелдік ірі архивтермен өзара жүйелі әрі ұзақмер­зімді ықпалдастықта болып, іздеу-зерт­теу жұмыстарын жүргізуіне баса мән беру керек.
Қай жағынан болсын, бұл маңызды жұ­мыс мемлекет есебінен атқарылатын «академиялық туризмге» айналмауға тиіс. Архив деректерін тек жинақтап қа­на қоймай, барлық мүдделі зерттеушілер мен қалың жұртшылыққа қолжетімді болуы үшін оларды белсенді түрде цифр­лық фор­матқа көшіру қажет.
Өз тарихына деген мақтаныш сезімін ұя­латып, отаншылдық тәрбие беру мек­теп қабырғасынан басталуға тиіс. Сон­дықтан, мектептер мен барлық өңір­лер­де­гі өлкетану музейлерінің жанынан та­ри­хи-археологиялық қозғалыстар құру маңызды. Ұлт тарихын санаға сіңіру бар­ша қазақстандықтардың бойында өз бас­тауларына деген ортақтық сезімін қа­лыптастырады.

2. Ұлы даланың ұлы есімдері

Көпшіліктің санасында тарихи үде­ріс­тер, негізінен, тұлғаландыру сипатына ие болатыны белгілі. Көптеген халықтар өз елінің ерекше елшісі сынды ұлы ба­ба­ларының есімдерін мақтан тұтады.
Мысалы, өткен дәуірлердегі Ту­тан­ха­мон, Конфуций, Ескендір Зұлқарнайын, Шекспир, Гете, Пушкин және Джордж Ва­шингтон сияқты дүниежүзіне белгілі тұл­ғалар бүгінде «өз мемлекеттерінің» ба­ға жетпес символдық капиталы санала­ды әрі сол елдердің халықаралық аренада тиім­ді ілгерілеуіне септігін тигізіп отыр.
Ұлы дала әл-Фараби мен Яссауи, Күл­тегін мен Бейбарыс, әз-Тәуке мен Абы­лай, Кенесары мен Абай және басқа да көптеген ұлы тұлғалар шоғырын дү­ние­ге әкелді.
Сондықтан, біз біріншіден, атақты та­рихи тұлғаларымыз бен олардың же­тіс­тіктерінің құрметіне ашық аспан ас­тын­да ескерткіш-мүсіндер қойылатын «Ұлы даланың ұлы есімдері» атты оқу-ағар­ту энциклопедиялық саябағын ашуы­мыз керек.
Екіншіден, мақсатты мемлекеттік тап­­­сырыс ұйымдастыру арқылы қазіргі әде­биет­тегі, музыка мен театр саласындағы жә­не бейнелеу өнеріндегі ұлы ойшылдар, ақын­дар және ел билеген тұлғалар бейне­сі­нің маңызды галереясын жасауды қол­ға алу қажет.
Сондай-ақ, бұл жерде классикалық қа­л­ыптан тыс, балама жастар өнерінің креа­тивті әлеуетін де пайдаланудың мәні зор. Осыған орай, бұл іске тек отандық қа­на емес, сонымен бірге, шетелдік ше­бер­лер мен шығармашылық ұжымдарды да тартқан жөн.
Үшіншіден, еліміздің тарихи кезең­де­рін кеңінен қамти отырып, «Ұлы да­­ла тұлғалары» атты ғылыми-көпшілік се­­рия­­ларды шығарып, тарату жұмыс­та­рын жүйелендіру және жандандыру қа­жет.
Бұл бағытта қазақстандық ғалым­дар­мен қатар шетелдік мамандар да тар­ты­ла­тын халықаралық көпбейінді ұжым құ­руға болады. Нәтижесінде, біздің қаһар­мандарымыздың өмірі мен қызметі жө­нінде тек еліміздегілер ғана емес, сон­дай-ақ, шет елдегілер де білетін болады.

3. Түркі әлемінің генезисі

Қазақстан – күллі түркі халық­та­ры­ның қасиетті «Қара шаңырағы». Бүгінгі қа­зақтың сайын даласынан әлемнің әр түк­піріне тараған түркі тектес тайпалар мен халықтар басқа елдер мен өңірлердің та­рихи үдерістеріне елеулі үлес қосты.
Осыған байланысты, «Түркі өр­ке­ние­ті: түп тамырынан қазіргі заманға дейін» атты жобаны қолға алу қажет. Бұл жоба ая­сында 2019 жылы Астанада Түр­ко­лог­тардың дүниежүзілік конгресін және әр­түрлі елдер музейлерінің экс­по­зиция­ла­рына ежелгі түркі жәдігерлері қойы­ла­тын Түркі халықтарының мәдени күн­де­рін ұйымдастыру керек. Сондай-ақ, Ви­кипедияның үлгісінде Қазақстанның модераторлығымен Түркі халықтарына ор­тақ туындылардың бірыңғай онлайн кі­тап­ханасын ашу да маңызды.
Сонымен қатар, жаңа облыс орта­лы­ғы ретінде Түркістанды дамыту бары­сын­да оның халықаралық аренадағы бе­де­лін жүйелі түрде арттыру қажет.
Қазақстанның ежелгі астанасы хал­қы­мыздың рухани орталығы ғана емес, сон­дай-ақ, бүкіл түркі әлемі үшін киелі орын болып саналады.

4. Ұлы даланың ежелгі өнер және технологиялар музейі

«Ұлы дала» атты ежелгі өнер және тех­нологиялар музейін ашуға толық мүм­кіндігіміз бар. Оған озық өнер мен тех­но­логия үлгілерін – аң стилінде жасалған бұйым­дарды, «Алтын адамның» жарақ­та­рын, жылқыны қолға үйрету, метал­лур­гияны дамыту, қару-жарақ, сауыт-сай­ман дайындау үдерісін көрсететін зат­тар­ды және басқа да жәдігерлерді жинақтауға бо­лады. Онда Қазақстан жерінен та­был­ған құнды археологиялық ескерткіштер мен археологиялық кешендердің экс­по­зи­циялары қойылады. Бұл заттар тарихи дәуірлердің қандай да бір кезеңіндегі әр­түрлі шаруашылық салаларының даму үдерісін көрсетеді.
Сонымен қатар, «Ұлы даланың ұлы өр­ке­ниеттері» атты жалпыұлттық тарихи ре­конструкциялар клубын құрып, соның не­гізінде Астанада және Қазақстанның өз­ге де өңірлерінде ежелгі сақтар, ғұндар, ұлы түрік қағандарының дәуірі және бас­қа да тақырыптар бойынша фестивальдар өт­кізуге болады. Бұған қызығушылық біл­дірген адамдарды тарта отырып, осы та­қырыптар аясындағы жұмыстарды бір мезгілде жүргізуге болады.
Ежелгі Отырар қаласының бірқатар ны­сандарын – үйлері мен көшелерін, қо­ғамдық орындарын, су құбырларын, қа­ла қамалының қабырғалары мен тағы да басқа жерлерін ішінара қалпына кел­тіретін туристік жоба да қызықты болмақ. Осының негізінде білімді дәріптеуге жә­не туризмді дамытуға баса мән берілуі қа­жет.

5. Дала фольклоры мен музыкасының мың жылы

Бұл жоба аясында бізге «Дала фольк­лорының антологиясын» жасау керек. Мұнда Ұлы дала мұрагерлерінің өткен мың­жылдықтағы халық ауыз әдебиетінің таңдаулы үлгілері – ертегілері, аңыз-әф­са­налары, қиссалары мен эпостары жи­нақ­талады.
Сонымен қатар, қазақтың қобыз, дом­быра, сыбызғы, сазсырнай және бас­қа да дәстүрлі музыкалық аспаптарымен орын­дауға арналған маңызды туындылар топ­тамасын – «Ұлы даланың көне са­рын­­дары» жинағын басып шығару қажет.
Ұлы даланың фольклоры мен әуен­де­рі заманауи цифрлық форматта «жаңа ты­ныс» алуға тиіс. Бұл жобаларды жүзеге асы­ру үшін көшпенділердің бай мұрасын жүйе­леуге қабілетті ғана емес, сондай-ақ, оның өзектілігін арттыра алатын отандық жә­не шетелдік кәсіби мамандарды тарту маңыз­ды.
Біздің мәдениетіміздің негізгі сю­жет­­те­рін­де, кейіпкерлері мен сарын­да­рын­да ше­кара болмайды, сол себепті оны жүйе­лі зерттеп, бүкіл Орталық Еу­­разия кеңіс­ті­гі мен барша әлемде дә­ріп­теуге тиіспіз.
Ауызша және музыкалық дәстүрді жаң­­ғырту қазіргі заманғы аудиторияға жа­қын әрі түсінікті форматта болуы ке­рек.
Атап айтқанда, көнерген сөздер мен мә­­тіндерді суреттерімен қоса беруге, ай­қын видеоматериалдар формасында ұсы­ну­ға болады. Музыкалық дыбыстар мен әуендер табиғи аспаптармен ғана емес, олардың заманауи электронды нұс­қа­лары арқылы да шығарылады.
Сонымен қатар, фольклорлық дәс­түр­дің ортақ тарихи негіздерін іздеу үшін Қа­зақстанның түрлі өңірлері мен өзге ел­дерге бірнеше іздеу-зерттеу экспе­ди­ция­ларын ұйымдастыру қажет.

6. Тарихтың кино өнері мен телевизиядағы көрінісі

Қазіргі замандағы халықтардың та­ри­хи таным-түйсігінде кино өнері ерек­ше орын алады. Жалпы халықтың са­на­сында фильмдердегі жарқын ки­нооб­раз­дар іргелі ғылыми монографиялардағы де­ректі портреттерден гөрі маңыздырақ рөл атқарады.
Сондықтан, тез арада Қазақстанның өр­кениет тарихының үздіксіз дамуын көр­сететін деректі-қойылымдық фильм­дер­дің, телевизиялық сериалдар мен то­лықметражды көркем картиналардың ар­найы циклін өндіріске енгізу керек.
Аталған жобалар кең халықаралық ын­тымақтастық аясында отандық және шет­елдік үздік сценаристерді, режис­сер­лер­ді, актерлерді, продюсерлерді және за­манауи кино өндірісінің басқа да ма­ман­дарын тарту арқылы жүзеге асы­ры­луға тиіс.
Қызықты әрі мелодрамалық сарын­дар­мен қатар, көрермендер үшін танымал фэн­тези және шытырман оқиғалы блок­бастерлердің элементтерін қоса отырып, жа­ңа тарихи теле-кино туындылардың жан­рларын барынша кеңейту қажет.
Осы мақсатпен Ұлы даланың бай ми­фо­логиялық және фольклорлық ма­те­риал­дарын пайдалануға болады.
Ұлт қаһармандарын үлгі тұту үрдісін қа­лыптастыруға жол ашатын сапалы ба­лалар фильмдері мен мультипликациялық сериалдарды аса қажет ететін өскелең ұр­пақтың да талғамына ерекше назар ау­дару керек.
Біздің даңқты батырларымыз, ой­шыл­­дарымыз бен ел билеушілеріміз – тек Қазақстан ғана емес, сондай-ақ, бү­кіл әлем бойынша еліктеуге лайықты тұл­ғалар.

ҚОРЫТЫНДЫ
Осыдан бір жарым жыл бұрын менің «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақалам жарыққа шық­ты. Жоғарыда аталған жобаларды «Рухани жаңғыру» бағдарламасының жалғасы ретінде қарастырамын. «Рухани жаңғыру» жалпыұлттық бағ­дар­ламасының жаңа компоненттері ата-ба­баларымыздың көп ғасырлық мұра­сы­ның цифрлық өркениет жағдайында тү­­сінікті әрі сұранысқа ие болуын қам­та­­масыз ете отырып, оны жаңғыртуға мүм­­кіндік береді. Төл тарихын білетін, бағалайтын жә­не мақтан ететін халықтың болашағы зор бо­лады деп сенемін. Өткенін мақтан тұ­тып, бүгінін нақты бағалай білу және бо­лашаққа оң көзқарас таныту – елі­міз­дің табысты болуының кепілі деге­ні­міз осы.

Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ,
Қазақстан Республикасының Президенті

Бөлісу:

177 пікір жазылған

  1. Nurbol Seylbek 21 Қараша, 2018 at 17:04 Жауап

    Елбасының бұл мақаласын алдыңғы «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» мақаласын нақты іске асырудың картасы деп қабылдадым. Әр салада нақты қандай істер жасалуы керектігін атап айтқан. «Ұлы даланың ұлы есімдері» атты оқу-ағарту энциклопедиялық саябағын ашу дегені керемет идея. Сосын «Архив – 2025» жеті жылдық бағдарламасын жүзеге асыруға байланысты айтқан мына сөзі қатты ұнады: «Қай жағынан болсын, бұл маңызды жұмыс мемлекет есебінен атқарылатын «АКАДЕМИЯЛЫҚ ТУРИЗМГЕ» айналмауға тиіс. Архив деректерін тек жинақтап қана қоймай, барлық мүдделі зерттеушілер мен қалың жұртшылыққа қолжетімді болуы үшін оларды белсенді түрде ЦИФРЛЫҚ ФОРМАТҚА көшіру қажет».
    Сосын тарихты кино тілімен, телевизия тілімен сөйлету қажет дегені де өте өзекті мәселе. Қысқасы осы айтылғандарды іске асырсақ жаман болмаймыз деп ойлаймын.

  2. Бұлбұл 21 Қараша, 2018 at 17:08 Жауап

    Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлы Даланың жеті қыры» атты мақаласы уақыт талабына сай, еліміздің саяси, мәдени, рухани өмірінде дамудың нақты бағыт-бағдарын айқындап берген құнды пікірімен ерекшеленеді. Менің ойымша, мақалада көтерілген ұлтымыздың тарихы мен мәдениетіне қатысты тың ойлар мен нақты ұсыныстар Қазақстан азаматтарын қайрат, жігер беріп, болашақтағы жаңа ізденістер мен бастауларға жол ашатыны күмәнсіз.

  3. Арайлым 21 Қараша, 2018 at 17:10 Жауап

    Елбасының мақаласында қазақ елінің тарихи жаңғыруына үлкен мән беріп, ғылыми жақсы талдаулар жасалған құнды дүние болып отыр. Елбасымыздың ой-толғамы өскелең ұрпаққа, жарқын болашаққа жол десек те болады.

  4. Еркін 21 Қараша, 2018 at 17:14 Жауап

    «Ұлы даланың жеті қыры» атты Елбасымыздың мақаласы елең еткізген дүниенің бірі болды. Бұған дейінгі ел тарихымызға сіңірген халықтардың ерен еңбектерін басып айта отырып, біздерге ой салды.

  5. Ақтоты 21 Қараша, 2018 at 17:26 Жауап

    Қазақ халқының ұғым-түсінігінде жеті саны сонау ерте замандардан бері қасиетті сандардың бірі болып есептеледі. Осыған орай ұлт көсемі – Елбасымыздың мақаласын «Ұлы Даланың жеті қыры» деп атауының өзі бір үлкен мәні бар дүние. Сол жеті кереметті ашып айтып, біздің өскелең ұрпаққа бағыт беріп отыр.

  6. Айман 21 Қараша, 2018 at 17:28 Жауап

    Елабасының мақаласын оқып бір рухым көтеріліп қалды. Тұнып тұрған ойлар мен тарихи деректер ендігі қадамның нық басылуына үлкен себепкер болатынына сенімдімін.

  7. Гүлден 21 Қараша, 2018 at 17:32 Жауап

    Осы жеті кереметтің біздің тарихта аталуының өзі қаншама өткелдің нәтижесі екенін ендігі ұрпақ біліп, түсінері анық. JЕлбасының әрбір сөзі біздер үшін маңызды әрі құнды.

  8. Мейрамбек 21 Қараша, 2018 at 17:55 Жауап

    Елбасымыздың мақаласы Ұлы даланың ойшылдары мен білімділерінің, халықтың дарындыларының бізге қалдырып кеткен асыл мұраларын терең зерттеп, бүгінгі өмірімізде жаңаша бағалап, құрметтей білу. Осы тұрғыдан зерделеп айрықша мән берген.

  9. Адилхан 21 Қараша, 2018 at 18:39 Жауап

    Көптен бері көкейде жүрген біз кімбіз деген сұраққа «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында жауап берілді. Біздің xалқымымыздың тарихының тамыры тереңде жатқанының және оған жете назар аудару керектігіне нақты тоқталып өткендіктен, бұл мақала – жас ұрпақты тәрбиелеуде, бағыт бағдар беруде маңызы зор деп білемін.

  10. Мейірім 21 Қараша, 2018 at 18:46 Жауап

    Біздің мүддеміз үшін еңбек етіп жатқаныңызға алғысым шексіз! Мақалада орынды ой мен нақты дүние жазылған. Сізді әрқашан қолдаймыз!

  11. Ақнұр 21 Қараша, 2018 at 21:28 Жауап

    «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласын оқи отырып кеудемді бір мақтаныш кернеді. Шынымен әлем xалықтары көз тіккен, қызыға қарайтын дүниелердің барлығы біздің ұлы даламызда тұнып тұр екен. Еліміздің осы жеті кереметін басқа ұлт өкілдеріне таныта алсақ нұр үстіне нұр болар еді!

  12. Инабат 22 Қараша, 2018 at 00:03 Жауап

    «Ұлы даланың жеті қыры» атты Елбасы мақаласы осы уақытқа дейін тарихшы, архивист және қоғамдық пәндер ғалым зерттеушілерінің сыбырлап келген өткір мәселелерін прагматикалық және шынайы ашып оларды шешуге бағыттаған «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» мақаласының жалғасы болып табылады. Әсіресе осы уақытқа дейін консервативті пікірлерді айналысына әділетсіз жинап алған архив саласының жаңа бағытта дамуына және қоғам алдында жаңа беделін Ақпараттық заманда «Цифрлық Қазақстанды» қалыптастыруға бағытталған бірегей жобаларды қамтитын мақала болды. Болашақ архивист маманы ретінде мен мақаланың 2 тарауында көрсетілген «Архив-2025» жеті жылдық бағдарламасының жүзеге асуына өз үлесімді қосуға атсалысамын, себебі «Ұлт жады болып табылатын елімнің тарихы қоймасы- архивтер және архив ісі әлі де болса әділ бағасын ала алмай отыр.

  13. Айнұр 22 Қараша, 2018 at 00:39 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры » атты мақаласын оқығанымда ерекше əсерге бөлендім, шабыт келді. Ой салдырды. Əр халқына жолдаған əр сөзі құнды дүние болып табылады. Осы мақаласында «қазақ екенімізді ұмытпай, халқымыздың басынан өткен тарихын, салт – дəстүрін құрметтеп дамытуға үлес қосу керектігін ұқтым. Бұл мақала болашаққа нық қадам басып, еліміздің дамуына үлкен септігін тигізетініне сенімдімін !!!

  14. Гауһар 22 Қараша, 2018 at 09:22 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында біз кім екендігімізді анықтадық. Біздің xалқымыз сақтардың, ғұндардың, түркі этникалық топтарының мұрагері. Бұл бірақ ұлтшылдықтан ада сөз. Президент біздің тариxқа көптеген әртүрлі ұлт өкілдері еңбек сіңіргенін нақтылап айтты.Яғни бұл негізінен идеологиялық мәселе. Міне, осы маңызды болып табылады. Біз өзіміз үшін айқындалып алумен қатар бар әлемге xабар бердік.

  15. Тәжібаев Әділхан Оңласынұлы 22 Қараша, 2018 at 09:54 Жауап

    Н. Ә. Назарбаевтың бұл мақаласын біз яғни Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің бір топ студенттері сабақ үстінде талдадық. Елбасымыздың бұл «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы осыдан бір жарым жыл бұрын жариялаған «Болашаққа бағдар-Рухани жаңғыруының» жалғасы болды деп есептесек болады.
    Қорытындылай келе болашақта осы айтылғандардың барлығы дерлік қазақ жастарының тарихқа үңіліп, кешегі өткенін мақтан тұтып, бүгінін бағалап, болашаққа нақты сеніммен қарауы олардың жетістікке жетер басты кепілі болып табылады.

  16. Досжан 22 Қараша, 2018 at 11:02 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласын ҚазҰУ-лық жас ғалымдар да дәріс барысында талқылады. Тағылымдық мәні терең, тарихи пайымы бар мақаланың ел мен жердің, мәдениеттің біртұтастығын сақтауда рөлі ерекше. Мақалада айтылған ойлар ұлт санасын оятуда үлкен істерге жол ашады. Бұл бір жағынан «Рухани жаңғыру» бағдарламасын қуаттайтын, жалғастыратын бірегей мақала болып отыр.

  17. М.Ауэзов атындағы ОҚМУ атындағы университеті, 5В011600-география, 5В091000-кітапхана ісі мамандығының студенттерінен. 22 Қараша, 2018 at 11:26 Жауап

    Елбасымыздын » Ұлы даланың жеті қыры» мақалассында маған қатты ұнағаны ұлттық мұраны ұлттық фольклор ды сақтаудағы ашылғалы жатқан мұражайлары мен кітапханалары. Сонымен қоса тарихи сананы жанғырту санатыда болашақ жастарға үлкен ойсалып , отанға деген суйіспеншілігін арттырады деген сенімдеміз!

  18. М. Әуезов атындағы ОҚМУның 5В091000-кітапхана ісі мамандығының 3-күрс студенті Бекпулатова Гузал. 22 Қараша, 2018 at 11:37 Жауап

    Ел басының ұлы даланың жеті қыры атты мақаласы өте қатты ұнады. Бұл мақалада жастардың болашағына байланысты көптеген керек мәліметтер жазылған. Бұл мақаланың ішінде маған ең қатты ұнаған атты бағдарламасы. Бұл бағдарлама жүзеге асса еліміздің құнды деректері сақталады деген сенімдеміз.

  19. М. Әуезов атындағы ОҚМУ ның 5В091000 -кітапхана ісі мамандығының 3 курс студенті, Эргашева Муниса Закиржановна. 22 Қараша, 2018 at 11:42 Жауап

    Ел басының «Ұлы даланың жеті қыры» атты бағдарламасындағы, Ұлы даланың ежелгі өнер және технологиялар музейі ашылатындығы бізді қатты қуантады. Мұндай мұражайлар жастарға көптеген мәліметтер береді. Тәрбиелік маңызы зор мұражайға айналады.

  20. Назгүл 22 Қараша, 2018 at 12:28 Жауап

    Төл тарихымызды, ұлттық мәдениетімізді бағалауды, қастерлеуді үйрететін мазмұны терең мақала. Өткенді бағалай отырып, оның ұлт болашағы үшін маңыздылығын айқындап, болашаққа нық қадам басатынымызды айқындайды.

  21. Аюпова Айжан Советбековна АМЭжЭТК оқытушысы 22 Қараша, 2018 at 12:52 Жауап

    «Ұлы даланың жеті қыры» мақалада айтылған ойлар ұлт санасын оятуда болашақта үлкен істерге жол ашады. Бұл біржағынан «Рухани жаңғыру» бағдарламасын қолдайтын, жалғастыратын мақала болып тұр.

  22. М. Әуезов атындағы ОҚМУ ның 5В091000 -кітапхана ісі мамандығының 2курс студенті, Алтынбек Ұлдықыз Омарбекқызы. 22 Қараша, 2018 at 12:53 Жауап

    «Ұлы даланың жеті қыры» атты бағдарламалық мақала ауқымды тақырыптарды,маңызды мəселелерді қамтыған.Бүгін біздің 5B091000-кітапхана ісі,5B011600-география,5B020300-тарих мамамдығының студенттері де бағдарламалық мақаланы кеңінен талдап,пікірлерін білдірді.Бұл жерде бізді қуантатын жаңалықтар көп.Жастарды алға жетелейтін,рухын оятатын,тарихты кеңінен ұғынып,дəріптейтін ерекше бағдарламалық мақала.

  23. АМЭжЭТК 1курс ЭЭС-180 тобы 22 Қараша, 2018 at 13:02 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласын қолдаймыз. Елбасымыздың мақаласы өсіп келе жатқан ұрпаққа жарқын болашақ, себебі біз «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы арқылы, біз өзіміздің бұрын соңды естімеген, білмеген салт-дәстүрімізді, мәдениетімізді және тарихымызды біле аламыз!

  24. Айдана 22 Қараша, 2018 at 13:22 Жауап

    Елбасымыздың бұл мақаласы қазақ халқының артықшылықтары мен ерекшеліктерін көрсетеді. «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласында жарияланған барлық идеяларды қолдаймын. Менің ойымша, бүгінгі Қазақстанның дамуының кепілі эволюциялық даму.

  25. Философтар 22 Қараша, 2018 at 13:34 Жауап

    «Рухани жаңғыру» бағдарламасының жалғасы ретінде бұл мақаланың маңызы зор. Еліміздің болашағы үшін берері мол. Соңғы кезде тарихымызды танытатын, өткенімізді еске түсіретін шаралар көптеп жасалып жатыр. Қолдау білдіреміз!!!

  26. Сулейменов Бердибек 22 Қараша, 2018 at 13:57 Жауап

    Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың 21 қарашадағы «AIQYN» республикалық қоғамдық – саяси газетінде «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы рухани жаңғыруымызды жалғастыра-тын, тарихи құндылықтарымызды сақтап, оны өскелең ұрпаққа дәріптейтін өте құнды мақала. Бұл мақалада ұлы даламыздың жеті қыры айғақты дәлелдермен көрсетілген. Бұл мақала барлық білім беру мекемелерінде жас ұрпақтарға насихатталып, олардың өз еліне деген сүйіспеншіліктерін, жанашырлықтарын арттырып, рухани тәрбиемен сусындатып отыр. Халқымыздың мәдениеті мен тарихы мақтан етуге тұрарлық үлкен байлық. Мұндай баға жетпес тарихы бар мемлекетімізді әрбір Қазақстан азаматы мақтан тұтуы тиіс. Біз ұлттық кодымызды ұмытпай, әлемге өзімізді танытуымыз керек.
    Елбасымыз «Өткенін мақтан тұтып, бүгінін нақты бағалай білу және болашаққа оң көзқарас таныту – еліміздің табысты болуының кепілі» деп айтып өткендей, еліміздің одан әрі дамып, өркендеуі мен рухани жаңғыруына барлығымыз күш-жігерімізді аямай, бір кісідей атсалысайық!

  27. №24 лицей Алматы 22 Қараша, 2018 at 15:24 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы Рухани жаңғыру мақаласының жалғасы іспеттес. Еліміз рухани, мәдени, саяси өмірінде алға қарай жылжуға нақты бағдарын көрсеткен бұл мақала өзінің тың ойларымен құнды. Бұл жолдауды оқыған әрбір Қазақстан азаматы болашақта жаңа ізденістерге қызуғышылық артары анық. Бұл мақала болашаққа нық қадам басып, еліміздің дамуына үлкен септігін тигізетініне сенімдіміз!

  28. Төреханова Рауана 22 Қараша, 2018 at 16:08 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы мемлекетіміздің рухани саяси өмірін дамыту жолында құнды болатыны сөзсіз! Бұл жолдауды оқыған әрбір Қазақстан азаматы болашақта жаңа тың жобаларды жүзеге асыратындығына сенімдімін.

  29. Абылай 22 Қараша, 2018 at 16:56 Жауап

    Президент продолжил формат интеллектуального обращения к нации, делясь размышлениями о прошлом и будущем казахской нации.

  30. Даурен 22 Қараша, 2018 at 17:01 Жауап

    «речь не просто о проблемах исторической науки, как говорят некоторые. Это изменение всего самосознания населения
    «

  31. Әлібек 22 Қараша, 2018 at 17:01 Жауап

    Основной посыл президентской статьи – это дальнейшее формирование национального самосознания, одним

  32. Ахмет 22 Қараша, 2018 at 17:01 Жауап

    По сути, это разговор не об истории, а о национальном самосознании. Переформатизация мышления всего населения

  33. Самат 22 Қараша, 2018 at 17:02 Жауап

    данная статья является гармоничным продолжением Программы модернизации общественного сознания. Нужно уметь делать анализ из прошлого

  34. Малик 22 Қараша, 2018 at 17:02 Жауап

    Столько всего я взял для себя в статье Президента. Оказывается я столького незнаю из нашей истории.

  35. Айдар 22 Қараша, 2018 at 17:02 Жауап

    Я горжуь тем что живу в казахской земле, принадлежавшей стольким древним племенам. У нас богатые земли не только ископаемыми, но и историей.

  36. Сакен 22 Қараша, 2018 at 17:03 Жауап

    Біздің тарихымызда қаншама мен білмей жүрген деректер бар. Мен өз халқыммен мақтанамын.

  37. Мержан 22 Қараша, 2018 at 17:03 Жауап

    Қазақтың тарихында ұлатын еш нәрсе жоқ. Біз ешқашан соғыс ашпағанбыз. Тек елімізді қорғадық.

  38. Самат 22 Қараша, 2018 at 17:04 Жауап

    Бұл мақала жастарға жаңа дем болады деп сенемін. Ұлы даланың жеті қазынасымен танысып, ұлтынмен мақтануға болады.

  39. Абай атындағы қазақ ұлттық педагогикалық университетінің 3 курс студенті Керімқұлов Асланбек Асқарбекұлы 22 Қараша, 2018 at 18:52 Жауап

    Elbasynyń osy maqalasyn oqyp erekshe tánti boldym, endi aıtar usynysym: osy maqaladaģy «Tarıhı sanany jańģyrtý» atty ekinshi taraýyndaģy uly dalanyń uly esimderi taralymyndaģy máseleni birinshi kezekke qoısaq. Atam qazaq «jumyla kótergen júk jeńil» dep beker aıtpasa kerek. Sol sebepti bul máseleni tek qoldap qana qoımaı, tezirek bir jaģadan bas, bir jeńnen qol shyģaryp iske kirisemiz degen oıdamyn!

  40. Алмаш 22 Қараша, 2018 at 22:18 Жауап

    Елбасы бұл мақаласында «уақыт кеңістік концептілеріне аса назар аударған. Кез келген нәрсе белгілі уақыт шегінде орын алады. Кешегі өткен оқиға бүгін тарих. Мақалада ежелден сақталып келе жатқан жәдігерлер ұрпақтан ұрпаққа мұра екені, ежелгі кезде металды қалай өңдегені, аңшылықпен айналысу, атқа міну, дала фольклоры, музыкасы, ұлы жібек жолы, түркі әлемі, ұлы көсемдер туралы келелі пікірлер айтылған.

  41. Жумабекова Кырмызы. Әл-Фараби атындағы КазНУ, Педагогика және білім беру менеджменті кафедрасының аға оқытушысы 22 Қараша, 2018 at 22:37 Жауап

    Үлкен мақсатты көздеген Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы ұлттық сананы селт еткізер, серпіліс берер мағынаға толы. «Мен» деген елінің патриотын рухтандыратын жалын береді. Ұлттық танымның болашақ дамуы мен нық қалыптасуын көздеген мағлұматтарға бай мақаладан еліміз табиғи ғана емес, тарихи бай, мол мұраға ие екендігі де тайға таңба басқандай ұсынылып отыр. Демек, сол мұраға ие болар – болашақ алаш ұрпақтары екендігін өскелең ұрпақ санасына сіңіріп өсер деген үміттеміз.

  42. Абылай Уалиханулы 23 Қараша, 2018 at 05:47 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласында көптеген көкейкесті сұрақтарға жауап берілді. Еліміздің шығу тарихының тамырларының тереңдігін және өсіп келе жатқан жас ұрпаққа орасан зор тәрбие беруді бүгінгі таңдағы ең маңызды мәселе екендігіне толықтай келісемін.

  43. Гулнара Борибаева, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Жалпы тіл білімі және еуропа тілдері кафедрасының аға оқытушысы 23 Қараша, 2018 at 08:37 Жауап

    Мақалада мемлекетімізге, ұлтымызға өзекті болып табылатын келелі мәселер сөз етілген. Елбасымыз айтпақшы, «Мұның барлығы жас ұрпақ біліп өсуі тиіс», жастар үшін маңызды ұсыныстар мен міндеттер қойылуда. Өткенді білмей, болашаққа қадам жасай алмайсың. Біздер, жас буын өкілдері қолдап қана қоймай, берілген тапсырмаларды өз міндетімізге жүктейміз

  44. Кузембекова Жанна, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ доценті 23 Қараша, 2018 at 09:11 Жауап

    Ежелде Горацийдің жолдауында
    «Quícquid súb terrá (e)st, in aprícum próferet áetas» деген қанатты сөзі кездеседі, бұның баламасы барлық нәрсе өзгерсе де шындық өзгермейді. Елбасының аталмыш мақаласы қазақ халқыны тарихи шындығын айқындап бергендей…
    Осы орайда, біздер, ұстаздар, тарихи шындығымыздың бір бөлшегіне айналар, бәсекеге қабілетті білімді жастарды тәрбиелеуіміз қажет.

  45. Исаханова Шолпан Жанабатыровна 23 Қараша, 2018 at 10:19 Жауап

    Елбасымыз өзінің «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын халықтың назарына ұсынды. Қазақстанның бай тарихын кеңінен танытып, насихаттауға бағытталған, қоғамдық сананы жаңғырту бағдарламасының үйлесімді жалғасы. Н. Назарбавтың әр сөзі қазақ ұрпақтарын оятып, сауаттарын ашуына кәмілсенемін. Бұл мақала саналы ұрпақты тәрбиелеуінің қайнар көзі.

  46. Әбділқаов Нурлан 23 Қараша, 2018 at 10:35 Жауап

    Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлы Даланың жеті қыры» атты мақаласы уақыт талабына сай, еліміздің саяси, мәдени, рухани өмірінде дамудың нақты бағыт-бағдарын айқындап берген құнды пікірімен ерекшеленеді. Менің ойымша, мақалада көтерілген ұлтымыздың тарихы мен мәдениетіне қатысты тың ойлар мен нақты ұсыныстар Қазақстан азаматтарын қайрат, жігер беріп, болашақтағы жаңа ізденістер мен бастауларға жол ашатыны күмәнссіз.

  47. Назым 23 Қараша, 2018 at 10:39 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы руxани жаңғыру мақаласының жалғасы іспеттес.Еліміз руxани ,мәдени ,саяси өмірінде алға қарай жылжуға нақты бағдарын көрсеткен бұл мақала өзінің тың ойларымен құнды.Бұл жолдауды оқыған әрбір Қазақстан азаматы болашақта жаңа ізденістерге қызығушылық артары анық .Бұл мақала болашаққа нық қадам басып ,еліміздің дамуына үлкен септігін тигізетініне сенімдіміз.Елбасының мақаласында қазақ елінің тариxи жаңғыруына үлкен мән беріп,ғылыми жақсы талдаулар жасалған құнды дүние болып отыр.Елбасымыздың ой-толғамы өскелең ұрпаққа,жарқын болашаққажол десек те болады.

  48. Абдуллаев Жауланбек және Мырзабаев Данияр ҚазҰУ студенттері 23 Қараша, 2018 at 10:41 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы Рухани жаңғыру мақаласының жалғасы іспеттес. Еліміз рухани, мәдени, саяси өмірінде алға қарай жылжуға нақты бағдарын көрсеткен бұл мақала өзінің тың ойларымен құнды. Бұл жолдауды оқыған әрбір Қазақстан азаматы болашақта жаңа ізденістерге қызуғышылық артары анық. Бұл мақала болашаққа нық қадам басып, еліміздің дамуына үлкен септігін тигізетініне сенімдіміз!

  49. Димаш 23 Қараша, 2018 at 10:43 Жауап

    Елбасымыз Н.Ə.Назарбаевтың жолдаған «Ұлы даланың жеті қыры» атты жолдауы қазақтың нағыз бейнесін, салт-дəстүрін өте керемет сипаттап өткен. Біздің ата- бабаларымыздың өте текті халық болғанын ерекше айтып өтті.Қазіргі жастарға үлгілі, өнегелі, жас ұрпаққа орасан зор тəрбиелік мəні бар, өте керемет жолдау!!!
    Елбасымыз аман болсын!!!

  50. Сапарбек Шолпан,Әл-фараби атындағы ҚазҰУ ФиАс119 студенті 23 Қараша, 2018 at 10:46 Жауап

    Елбасымыздың бұл мақаласы еліміздің рухын, ұлт санасын көтереді.Елбасының Бұл жолдауды оқыған әрбір Қазақстан азаматы болашақта жаңа тың жобаларды жүзеге
    асырады деген сенімдемін. Бұл мақаладан біздің аларымыз мол. «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы Рухани жаңғыру мақаласының жалғасы ұқсас . Яғни еліміз рухани, мәдени, саяси өмірінде алға қарай жылжуға нақты бағдарын көрсеткен бұл мақала өзінің тың ойларымен құнды. Бұл жолдауды оқыған әрбір Қазақстан азаматы болашақта жаңа ізденістерге қызуғышылық артары анық. Бұл мақала болашаққа нық қадам басып, еліміздің дамуына үлкен септігін тигіземіз!

  51. Әбдіқасым Аружан. ҚазҰУ ФиАс-119 топ 23 Қараша, 2018 at 10:47 Жауап

    Бұл мақала «Рухани жаңғыру»-дың жалғасы деп білеміз және біз осы «Ұлы даланың жеті қыры» атты бағдарламалық мақаланы қолдаймыз. Себебі біз өз тарихымызды біле отырып,біз ары қарай дамып елімізді көркейтуіміз керек. Бұл жолдауды оқыған әрбір Қазақстан азаматы болашақта жаңа ізденістерге қызуғышылық артары анық.

  52. АЛ_Фараби атындағы университетінің студенті 23 Қараша, 2018 at 10:50 Жауап

    Осы жазғандар оқысын тарихты тарих керек емес тарихты өзі жасайтын өнерлі жастар көбейіп Қазақстан мемлекетін дамыған елге көтеретіндерді бұл керек емес мағлұматты басына кіргізу керек емес деп ойлаймын

    • Нұртілес 10 Қаңтар, 2019 at 19:29 Жауап

      Кішкене түсіндіре кетесіз бе жазғандарыңызды? Толығырақ етіп және өз ұсыныңызды келтіре кетсеңіз

  53. Ұлзада 23 Қараша, 2018 at 10:54 Жауап

    Елбасының мақаласы біздің тарихымызға деген үлкен көзқарас жатыр, бұл тек қазақ халқына емес бүкіл түркі халықтары туралы мақала десекте қателеспейміз. Тарихымыздың жəне. мəдениетіміздің ең ерекше тұстарын, өз ойымен керемет жеткізе білді. Бұл мақала біздің, яғни жастардың болашағына бастайтын үлкен жол деп ойлаймын.

  54. Оңай Гүлназ Берікқызы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ студенті 23 Қараша, 2018 at 10:55 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласында көкейтесті мәселелер айтылған. Бұл мақаланың нәтижесі ретінде жоғарғы оқу орындарында Тарих пәнін XX ғасырдан бастап емес, ежелден бастап өтуді ұсынар едім. Себебі, тарихты білмей болашаққа қадам жасай алмаймыз…

  55. Дүйсенқұл Әсел 23 Қараша, 2018 at 11:09 Жауап

    Елбасымыздың бұл мақаласында қазақ халқының қазақ ұлтының кім екендігін және қандай бағытпен даму керек екендігін айқын көрсетті.Ендігі кезекте көптеген тарихи жобаларды жүзеге асыру міндеті тұр.
    Мысалы Қазақстан қалаларында қазақ халқының мұңын жырлаған,жерін қорғаған,тарихымызға көп үлес қосқан жандарды ұмытпас үшін ескерткіштер тұрғызса,сол жандардың атынан музейлер ашылса нұр үстіне нұр болар еді.

  56. Мерейлім 23 Қараша, 2018 at 11:11 Жауап

    Президенттің бұл сөзіне қосыламын. Біздің тариxымыз өте бай және оны бүкіл әлемге көрсетудің де маңызы өте зор.

  57. Әділ Нұрдәулет ҚазҰу физика-теxникалық факультеті 23 Қараша, 2018 at 11:15 Жауап

    Елбасының бұл мақаласын алдыңғы «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» мақаласын нақты іске асырудың картасы деп қабылдадым. Әр салада нақты қандай істер жасалуы керектігін атап айтқан. «Ұлы даланың ұлы есімдері» атты оқу-ағарту энциклопедиялық саябағын ашу дегені керемет идея. Сосын «Архив – 2025» жеті жылдық бағдарламасын жүзеге асыруға байланысты айтқан мына сөзі қатты ұнады: «Қай жағынан болсын, бұл маңызды жұмыс мемлекет есебінен атқарылатын «АКАДЕМИЯЛЫҚ ТУРИЗМГЕ» айналмауға тиіс. Архив деректерін тек жинақтап қана қоймай, барлық мүдделі зерттеушілер мен қалың жұртшылыққа қолжетімді болуы үшін оларды белсенді түрде ЦИФРЛЫҚ ФОРМАТҚА көшіру қажет». Сосын тарихты кино тілімен, телевизия тілімен сөйлету қажет дегені де өте өзекті мәселе. Қысқасы осы айтылғандарды іске асырсақ жаман болмаймыз деп ойлаймын.

  58. Әділ Нұрдәулет ҚазҰу физика-теxникалық факультеті 23 Қараша, 2018 at 11:17 Жауап

    Елбасының бұл мақаласын алдыңғы «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» мақаласын нақты іске асырудың картасы деп қабылдадым. Әр салада нақты қандай істер жасалуы керектігін атап айтқан. «Ұлы даланың ұлы есімдері» атты оқу-ағарту энциклопедиялық саябағын ашу дегені керемет идея. Сосын «Архив – 2025» жеті жылдық бағдарламасын жүзеге асыруға байланысты айтқан мына сөзі қатты ұнады: «Қай жағынан болсын, бұл маңызды жұмыс мемлекет есебінен атқарылатын «АКАДЕМИЯЛЫҚ ТУРИЗМГЕ» айналмауға тиіс. Архив деректерін тек жинақтап қана қоймай, барлық мүдделі зерттеушілер мен қалың жұртшылыққа қолжетімді болуы үшін оларды белсенді түрде ЦИФРЛЫҚ ФОРМАТҚА көшіру қажет». Сосын тарихты кино тілімен, телевизия тілімен сөйлету қажет дегені де өте өзекті мәселе.

  59. Динара Еркинова 23 Қараша, 2018 at 11:22 Жауап

    ҚР Президенті Н.Ə.Назарбаевтың жариялаған «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында мемлекетімізге, ұлтымызға өзекті болып табылатын елеулі мəселелер сөз етілген. Елбасымыз айтпақшы» Мұның барлығын жас ұрпақ біліп отыруы тиіс, бұл міндетті» . Өткенді білмей, болшаққа қадам жасай алмайсың. Біздер жас буын өкілдері қолдап қана қоймай, мемлекетіміздің өркендеуіне, ұлттық сананың, мəдениеттің одан əрі жетілдіруге өз үлесімізді қосуымыз керек…!

  60. Асыл 23 Қараша, 2018 at 12:05 Жауап

    Улы Жибек жолы -тарихта экономига улкен улесин тигизген, халыктар арасын коскан улы мура!

  61. Қайнар Динара 23 Қараша, 2018 at 12:14 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласында көптеген көкейкесті сұрақтарға жауап берілді. Еліміздің шығу тарихының тамырларының тереңдігін және өсіп келе жатқан жас ұрпаққа орасан зор тәрбие беруді бүгінгі таңдағы ең маңызды мәселе екендігіне толықтай келісемін.

  62. Акмарал 23 Қараша, 2018 at 12:53 Жауап

    Елбасымыздын бастамасымен толыктай келисемин. Салт дастуурди сактау онын атадан балага калган мирасын ари карай жиберу парызымыз. Откен гасырлардагы дастурли адет гурыптарды тарихи жадигерлерди оркениетти жерлер мен есимдерди тил дин мадениетти толык сактауымыз кажет

  63. Жарқын 23 Қараша, 2018 at 12:57 Жауап

    Біздің мүддеміз үшін еңбек етіп жатқаныңызға алғысым шексіз! Мақалада орынды ой мен нақты дүние жазылған. Сізді әрқашан қолдаймыз!

  64. Гульниса 23 Қараша, 2018 at 12:58 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы баршамызға, яғни барша қазақстандықтарға өте пайдалы мәлімет деп ойлаймын. Халқымыздың өз тарихын білуі өте маңызды. Бұл мақаладан мен өзіме өте пайдалы мәліметтерді алдым. Мысалыға атап өтсек, қызғалдақ гүлінің отаны Қазақстан екенін мен білген емеспін, бірақ осы мақаланың арқасында білдім.

  65. Тогжан 23 Қараша, 2018 at 13:02 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры » мақаласын окып, ой түйдім. Өте керемет жазылған, әр сөзіне келісемін. Бізге жолдаған əр сөзі құнды, әр сөзі ой салады. Қазақ болып, біз тариxымызды танып, болашаққа нық қадам басып жүруіміз керек.

  66. Айдана 23 Қараша, 2018 at 13:03 Жауап

    Елбасымыздың пікірімен толықтай келісемін!
    Еліміздің дамуының бастауында ел келешегі-біз,яғни жастарымыз тұр.

  67. Умит 23 Қараша, 2018 at 13:04 Жауап

    Елбасымыздын «Улы даланын жети кыры» атты макаласында кокейдеги коптеген сурактарга жауап берилди. Елбасымыздын ой -толгамы оскелен урпакка, жаркын болашакка жол десек те артык емес.

  68. Жибек 23 Қараша, 2018 at 13:11 Жауап

    Президентимиздин ар сози айкын, ойландырарлык. Рухани жангыра болашакты жаркын ете алатын биз жастар!

  69. Іңкәр 23 Қараша, 2018 at 13:11 Жауап

    Елбасымыздын » Ұлы даланың жеті қыры» мақалассында маған қатты ұнағаны ұлттық мұраны ұлттық фольклор ды сақтаудағы ашылғалы жатқан мұражайлары мен кітапханалары. Сонымен қоса тарихи сананы жанғырту санатыда болашақ жастарға үлкен ойсалып , отанға деген суйіспеншілігін арттырады деген сенімдеміз!

  70. Поттаев Максат, ,Әл-фараби атындағы ҚазҰУ ФиАс119 студенті 23 Қараша, 2018 at 13:19 Жауап

    Елбасының мақаласы біздің тарихымызға деген үлкен көзқарас жатыр, бұл тек қазақ халқына емес бүкіл түркі халықтары туралы мақала десекте қателеспейміз. Тарихымыздың жəне. мəдениетіміздің ең ерекше тұстарын, өз ойымен керемет жеткізе білді. Бұл мақала біздің, яғни жастардың болашағына бастайтын үлкен жол деп ойлаймын.

  71. Гүлжаһан Орда 23 Қараша, 2018 at 16:35 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланы жеті қыры» мақаласы көптің көкейінде жүрген өзекті мәселелерді көтеруімен ерекшеленеді. Біздің жыл санауымызға дейін қалыптасқан Ұлы дала өркениетін әлемге паш ететін уақыт жетті. Ендігі таңда бүкіл әлем Қазақ даласына қарап бой түзеуі тиіс. Сол жолда ғылымның барлық саласында атқарылатын шаруалар жеткілікті. Бұл мақала «Мәдени мұра» бағдарламасы тәрізді мемлекеттік бағдарлама ретінде жүзеге асуы керек. «Мәдени мұра» бағдарламасы аясында қаншама жоғымыз түгенделді. Ендігі кезекте жиған мұраларымызды ғылыми айналымға түсіру, насихаттау жұмыстары жүйелі түрде жүзеге асырылуы тиіс.

  72. Əл-Фараби атындағы ҚазҰУ студенті Ережеп Інжумаржан 23 Қараша, 2018 at 16:36 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры»атты мақаласы «Болашаққа бағдар:Рухани жаңғыру» бағдарламасының жалғасы секілді. Йə,мен осы мақаланы оқып шығып,елбасымыздың айтқанымен неге толықтай келіспеске дедім.Себебі,осы айтылғандардың барлығын өскелең ұрпақ танып-біліп,көкейіне түйе білу керек. Келешекте еліміздің дамуы мен көркеюі жастардың,яғни мына біздің қолымызда. Алайда,біз өткен тарихымызды білмей,алдыға жылжи алмаймыз. Сол себепті,қазіргі сəттен бастап,барлығын қолға алып,еліміздің көркейіп дамуына өз үлесімізді қосуымыз керек.

  73. Фараби атындағы ҚазҰУ студенты Байганин Асель 23 Қараша, 2018 at 16:46 Жауап

    «ҰЛЫ ДАЛАНЫҢ ЖЕТІ ҚЫРЫ» атты Елбасымыздың мақаласы елең еткізген дүниенің бірі болды.
    Енды асем калаларымызда (Алматы да, Астана да) казактын тарихына зор улес коскан тулгаларымыздын ескерткиштерын койса екен деймиз.

  74. Əл-Фараби атындағы ҚазҰУ,Физика -техникалық факультетінің студенті Ережеп Інжумаржан 23 Қараша, 2018 at 16:52 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы «Болашаққа бағдар:Рухани жаңғыру» бағдарламасының жалғасы іспетті. Йə,мен осы мақаланы оқып шығып,елбасымыздың айтқанымен неге келіспеске дедім. Себебі,осы айтылғандардың барлығы,біз үшін тың мағлұматтар болып табылады. Жəне осылардың барлығын өскелең ұрпақ жадына түйіп өсу керек деп ойлаймын. Еліміздің дамуы жастардың яғни,мына біздердің қолымызда. Алайда,өз өткенін,тарихын білмейтін ешқашан алдыға жылжымайды. Сол себепті, біз алдыға ұмтылып,өз еліміздің дамуына үлес қосуымыз керек.

  75. Айнур Ахметова 23 Қараша, 2018 at 16:52 Жауап

    Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында білім-ғылымның әр саласы жан жақты қамтылыпты. Президенттің мұндай бағдарламалық мақалалары Қазақстан ғылымы мен біліміне тың серпіліс алып келіп жатқаны байқалуда. Былтырғы «Рухани жаңғыру: болашаққа бағдар» бағдарламасынан кейін отандық ғылымда ірі зерттеулердің қолға алынғаны белгілі.

  76. Ережеп Інжумаржан 23 Қараша, 2018 at 17:00 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы «Болашаққа бағдар:Рухани жаңғыру» бағдарламасының жалғасы іспетті. Йə,мен осы мақаланы оқып шығып,елбасымыздың айтқанымен неге келіспеске дедім. Себебі,осы айтылғандардың барлығы,біз үшін тың мағлұматтар болып табылады. Жəне осылардың барлығын өскелең ұрпақ жадына түйіп өсу керек деп ойлаймын. Еліміздің дамуы жастардың яғни,мына біздердің қолымызда. Алайда,өз өткенін,тарихын білмейтін ел ешқашан алдыға жылжымайды. Сол себепті, біз алдыға ұмтылып,өз еліміздің дамуына үлес қосуымыз керек.

  77. Мәншүк Тәшімова 23 Қараша, 2018 at 17:15 Жауап

    Елбасы Нұрсұлтан Нзарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты бастамасының негізінде «Ұлы дала театрын» түрлі жаңашылдықпен құруға болады. Бұл жобаны қазақ жеріндегі туризмді дамыту және «Атқа міну мәдениеті» деп аталатын қырлары бойынша жүзеге асыруға болады.

  78. Жұмашай Рақыш 23 Қараша, 2018 at 17:24 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында «Дала фольклоры мен музыкасының мың жылы» атты жоба аясында «Дала фольклорының антологиясын» жасау міндеті қойылып отыр. Бұл
    міндетті жүзеге асыру фольклортанушы ғалымдардың үлесіне тиетіні белгілі. Бағдарлама аясында Ұлы дала өркениеті әлем халықтарына жетпек. Алдағы уақытта «Дала фольклорының антологиясын» әр отбасының жеке кітап сөресінде тұратын құнды қазына болады деп ойлаймыз.

  79. Пакизат Әуесбаева 23 Қараша, 2018 at 17:32 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласын оқығанда ерекше сезімде болғанымызды жасыра алмаймыз. Жоба – бүгінгі таңдағы өзекті мәселелерді көтеруімен құнды. Ұлы даланың фольклорлық шығармаларын цифлы форматқа көшіру міндеті қойылыпты. «Мәдени мұра» бағдарламасы аясында жарық көрген 100 т омдық «Бабалар сөзі» және жарық көрген барлық ғылыми еңбектер алдағы уақытта цифрлы форматқа түсірілмек. Аталған мұралардың барша оқырманға қолжетімді болуы қуанарлық жайт.

  80. Әбсеметова Құралай 23 Қараша, 2018 at 20:18 Жауап

    Бұл Қазақстан үшін өте елеулі оқиға . Бұл арқылы ел басымыз болашақ ұрпаққа өзінің тарихын ұмытпау өзіміздің мәдениетімізді құрметтеуді насихаттайды. Бұл біздің елімізге берері мол мақала екені анық.

  81. Қарашаш Алпысбаева 23 Қараша, 2018 at 21:09 Жауап

    ҚР Н.Ә.Назарбаевтың 2018 жылғы «Ұлы даланың жеті қыры» атты Қазақстан халқына арналған жолдауына және Қазақстан үкіметінің «2019-2025» жылдарына арнаған Бағдарламасының қабылдануы тәуелсіз Қазақстанның тарихындағы аса маңызды әрі өз уақытында іске асырылатын шара болып табылады. Оның қабылдануы мәдени мұралар саласында қалыптасқан хал-ахуалға неғұрлым белсенді, жобалы ықпал етудің қажеттілігінен туындады. Бұл болашаққа бағдар: рухани жаңғыру жолдауының жалғасы деуге болады. Бұл бағдарламаның құрамдас бөлімі «Дала фольклорының антологиясын» дайындау мен жариялау болып табылады. Мұнда Ұлы дала мұрагерлерінің өткен мыңжылдықтағы қазақ фольклорының таңдаулы үлгілері – батырлық, тарихи жырлары, дастандары, ертегілері, аңыздары, аңыз-әфсаналары т.б жинақталады. Антологияның басты мақсаты – халқымыздың ұлттық мақтанышы саналатын аса бай фольклорының үлгілерін қалың жұртшылыққа толықтай таныстыру. Бұл тәуелсіз еліміздің қазақ фольклорлық үлгілерін қамтыған алғашқы антология болады.

  82. Жазира Кирбаева тарих пәні мұғалімі 24 Қараша, 2018 at 23:00 Жауап

    Елбасымыз «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы» Рухани жаңғырудың» жалғасы екені мәлім. Сол себепті Елбасымыздың осындай бастамаларының арқасында өшкеніміз жанып, өлгеніміз тірілгендей, қазақтың ел болуының жолында құрбан болған қазақтың батыр ұл-қыздарының арман тілегінің орындалған кезеңінің бір белгісі деп ойлаймын. Қазақта ұлттың бірегейлігін сақтау, мәдениетіміздің дамуы, тіліміздің сақталуы жолында қаншама саяси оқиғалар болды. Рухани жаңғыртып, ұлы даланың жеті қырын танытқан Елбасымызға мың алғыс!

  83. Досжанова Жанат. Алматы байланыс колледжі. 25 Қараша, 2018 at 15:05 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры атты мақаласы өскелең ұрпақты ұлтжандылыққа тәрбиелеуде мәні зор асыл қазына, мұра деп ойлаймын.Ұлы даланың фольклорлық шығармаларын цифлы форматқа көшіру міндеті қойылыпты. «Мәдени мұра» бағдарламасы аясында жарық көрген 100 томдық «Бабалар сөзі» және жарық көрген барлық ғылыми еңбектер алдағы уақытта цифрлы форматқа түсірілмек. Аталған жобаны барша оқырманға қолжетімді болып,теледидар арқылы ұлтымызға жеткізер болса қуантарлық жай болар еді.

  84. Аблез Арман 26 Қараша, 2018 at 10:21 Жауап

    Ұлы баланың жеті қыры мақаласы халықтың көңілінен шықты .Осы мемлекеттің азаматы ретінде осы мақаланы қолдаймын.

  85. М.Х.Дулати атындағы ТарМУ ,Нұрбаева Жаңагул 26 Қараша, 2018 at 10:42 Жауап

    Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлы Даланың жеті қыры» атты мақаласы уақыт талабына сай, еліміздің саяси, мәдени, рухани өмірінде дамудың нақты бағыт-бағдарын айқындайды. Мақалада көтерілген ұлтымыздың тарихы мен мәдениетіне қатысты ойлар мен нақты ұсыныстар Қазақстан азаматтарына болашақта жаңа бастауларға жол ашатыны сөзсіз.

  86. Айгүл Абилдаева, М.Х.Дулати атындағы ТарМУ оқытушысы 26 Қараша, 2018 at 11:12 Жауап

    Елбасымыздың бұл мақаласы еліміздің рухани, экономикалық, саяси, мәдени дамуының, болашаққа деген нық қадамы десек болады. Бұл біздің болашақ ұрпағымыздың тәрбиесіне зор үлесін қосады.

  87. Отебаева Шапагат 26 Қараша, 2018 at 12:09 Жауап

    Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлы Даланың жеті қыры» атты мақаласы уақыт талалабына сай еліміздің дамуына зор үлес қосады.

  88. Жазира Рахметова 26 Қараша, 2018 at 16:25 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласын оқи отырып, мақалада көзделген мақсаттарды жүзеге асыру жолындағы атқаратын рөлін ерекше деп санауға болады. Яғни бұл мақала «Рухани жаңғыру» жобасының жалғасы деп білемін. Ұлттық сананы жаңғыртып, рухани жаңғыру жолында тарихын түгендеп, халқымыздың өткені мен бүгінінің және болашағының іргелі негіздеріне тікелей қатысты.

  89. Almasbek Shagirbayev 26 Қараша, 2018 at 16:27 Жауап

    Елбасы Нұрсұлтан Нзарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты бастамасының негізінде қазіргі таңдағы қоғамда орын алып жатқан түйіткүлді мәселелерді шешуге болады деп ойлаймын. Кейбір жастарымыз өз тарихымызды терең түсінбегендіктен жат ағымның жетегінде кетіп, Абайың адасқан, Шәкәрімің шатасқан, – деп ұрандатып жүр. Бұл мақала дер кезінде шыққан дүние, және жастарға жол сілтейтін керемет мақала.

  90. Дильназ 26 Қараша, 2018 at 22:17 Жауап

    Мен бұл мақалаға көз сала отырып, қарға тамырлы қазақтың ғана емес түбі түркі дүниесінің тарихын түгендеген Елбасымыз Н.Ә. Назарбаевты түркі тілдес халықтарының көш басшысы ретінде таныдым.

    Аталған мақалада жоғары айтылған тарихи тың деректер мен архивтерден табылған құнды құжаттар ұлттық сарындағы жаңа деректі және көркем фильмдердің сценарийлеріне арқау болатыны айтылған.

    Қорыта келгенде  ұлттық санасы жаңғырып, рухани жаңғыру жолында тарихын түгендеп, атына қайта мінген қазақтың кеудесін ешкім баса алмайды. Бұл менің мақаланы оқудан түйген ойым.

  91. Толқын 26 Қараша, 2018 at 23:21 Жауап

    Елбасымыздың мақаласы баға жетпес жазба, себебі бұл мақала тарихымыз бен келешегімізді ұштастыратын көпір болмақ. Мақаладағы мақсат-міндеттер тез арада орындалар болса, еліміз түркі әлемінің алтын бесігіне айналып,шалғай елдерге де таныла түсері сөзсіз.

  92. Сейілхан 27 Қараша, 2018 at 13:28 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласымен әрбір Қазақ танысуы керек деп ойлаймын. Мәнгілік ұлт болам десеңіз өз тарихыңды, салт дәстүріңді жетік білу керек. Ал бұл мақалада бәріде айқын көрсетілген. Болашаққа нық қадам жасауға сениміңді арттырады.

  93. Досжанова Гулсара Нуржигитовна 27 Қараша, 2018 at 13:43 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» бағдарламалық мақаласымен таныса отырып, әрбір азамат Ұлы даланың ежелгі өнер және технологиялар музейі ашылатынына қуаныштымыз. Ол әрбір еліміздегі жастың еліміз жөнінде көп мәлімет алуларына маңызы зор. Өткенді бағалап, ұлт болашағы үшін маңызы зор.

  94. Гүлнар 27 Қараша, 2018 at 16:10 Жауап

    Елбасы бұл бағдарламалық мақаласында қазақ халқының тереңнен бастау алатын тарихи және мәдени ерекшеліктерін, әлемдік өркениетке қосқан өзіндік үлесі туралы айта келе, өзінің төл тарихын бағалап онымен мақтана алатын ұрпақтың болашағы зор болатынына сенім білдіретінін айтты. Ұлттық рухты оятатын халықтың ғасырлар бойы жинақталған бай тарихын танып, ашылмаған қырларын зерттеуге шақырады. Сондықтанда бұл мақала философиялық, саясаттанулық, дінтанулық зерттеулерде өте құнды құжат болып табылады деп ойлаймын.

  95. Тоғжан 27 Қараша, 2018 at 19:53 Жауап

    Бұл мақала жастарға дұрыс жол көрсетеді деп сенемін. Ұлы даланың жеті қазынасымен танысып, ұлтынмен мақтануға болады

  96. Шағала 28 Қараша, 2018 at 14:15 Жауап

    Тарихи сананы жаңғыртуда әлеуеті зор шараның бірі – ғылыми-зерттеу бағдарламалары мен жобаларына арнайы бағыттар енгізу деп санаймыз.Өйткені, өскелең ұрпаққа үлгі-өнеге болатын бабаларымыздың асқақ рухы – Ұлы Дала жерінің баға жетпес байлығы, жастарға табысталатын аманат. Тәуелсіз Қазақстанның зияткерлігі жоғары әрі жаһандану заманында өзіндік нақышын жоғалтпаған ұлтты қалыптастыру саясатындағы басым бағыттарының бірі – Ұлы Дала жеріндегі тарихи оқиғалар мен құбылыстарды, халқымыздың отаншылдық рухының келбетін аша отырып, аса бай рухани тарихы бар ел ретіндегі түсінікті азаматтардың санасына берік ұялату.

  97. Гүлжиһан Көбденова 28 Қараша, 2018 at 14:47 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы халқымыздың өркениеттің дамуына қосқан зор үлесі мен алар орны жайында көпшілікке түсінікті тілде жазылған, танымдық мәні зор, ұлтжандылық сезімін тудырады. Бұл мақалада халқымыздың материалдық мәдениеті, көшпенділер әлемінің «мәдени коды», қазақ жерінен тараған атқа міну мәдениеті, шалбар, өкшелі саптама етік, ер-тұрман мен үзеңгі, сауыт, қылыштың пайда болуы өркениетке ұлы технологиялық революция, технологиялық жаңалық әкелді.

  98. Айсәуле Аманбаева 28 Қараша, 2018 at 15:04 Жауап

    Елбасымыз М.Жұмабаев әлемге жар сала айтқан Қазақ жері «Түркі әлемінің бесігі» екендігін тағы да паш етіп отырған мақала. Мақаланы оқи отырып, дамушы Қазақстан емес, әлдеқашан дамыған Қазақ елі екендігіміз санамызда қайта жаңғырып отыр. Шығыс пен Батысты жалғаған Ұлы Жібек жолы біздің экономикамыздың дамығандығының дәлелі. Ұлы тұлғалар біздің ғылым мен мәдениеттің айғағы. Біздің фольклор мен музыкамыз дала тілімен сөйлейтін қайталанбас өнер.

  99. Дана Пашан 28 Қараша, 2018 at 15:08 Жауап

    Елбасымыздың мақаласы жастарға үлкен ой салды. Әлемнің 7 кереметі секілді әрбір ұлттың, әрбір жеке тұлғаның жекелік 7 кереметі табылары сөзсіз! Қазақ халқының артықшылақтарының ішіндегі мақтануға тұрарлық 7 үлкен құндылықты жеткізе білген мақала. Позитивті ойлау арқылы болашаққа сеніммен қарап, бар байлықты, рухани құндылықты бүкіл әлемге жар сала көрсету арқылы қазақ халқын таныта алармызды бізге сендіріп отыр.

  100. Айнұр Ахметова 28 Қараша, 2018 at 17:02 Жауап

    Елбасы Н.Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы өте түсінікті ойлармен беріліпті. Бағдарламалық мақалада Ұлы даланың ұлы есімдерін ардақ тұту әрі олардың көркем бейнесін туындылардан кеңірек қарастыру жағы айтылыпты. Ұлы қайраткерлердің көркем әдебиеттегі образы, ерлік әрекеттері бүгінгі Қазақстан халқына, әсіресе, жас ұрпақтың бойына үлкен қайрат-жігер дарытып, интеллектуалды-креативті ойлар сыйлайтыны анық.

  101. Айдана Жұматаева 28 Қараша, 2018 at 17:13 Жауап

    Елбасының өткен жылғы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласының жалғасы ретінде жарияланған «Ұлы даланың жеті қыры» дер кезінде әрі халықтың көкейінде жүрген өзекті ойларды қозғаған игі көзқарас деуге болады. Аталмыш мақалада әрбір қазақтың жүрек түкпірінде жүрген түйткілді ойлар қозғалады. Әсіресе «қазақ жылқы мінезді» деп қазақ пен жылқыны егіз ұғым ретінде қарастыратын халқымыз үшін аса бағалы құндылықтарға тоқталып, «Ұлы даланың ұлы есімдері» мен «Ұлы даланың ежелгі өнер және технологиялар музейіне», «Дала фольклоры мен музыкасына» айрықша мән беруі көңіл қуантарлық жайт.

  102. Лейла 29 Қараша, 2018 at 03:42 Жауап

    Ұлттық рухымыз қашанда асқақтай берсін, рас мақала кеудеде бір қозғалыс тудырды десем қателеспеспін.Президенттің мақаласы әлемдік өркниетке ұмтылған Қазақ елінің беделінің арта түсуіне зор үлес қосары анық.Елбасымыз бұл мақала арқылы біздің тарихымыздың тереңдігін, оның байлығын білдіре білді. «Ұлы даланың жеті қыры»атты мақала арқылы тарихи бастауымыздың көзі ашылғандығын білдіреді деп сенемін.

  103. Турашова Гулжан 29 Қараша, 2018 at 08:13 Жауап

    Елбасымыздің » Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында қазақ халқының тереңнен бастау алатын тарихи және мәдени ерекшеліктерін, әлемдік өркениетке қосқан өзіндік үлесі туралы айтады. Бұл мақала Мемлекетіміздің рухани саяси өмірін дамытуда және өсіп келе жатқан жас ұрпаққа орасан зор тәрбие табылады. Мақалада айтылғандардың барлығы қазақ жастарының тарихқа үңіліп, кешегі өткенін мақтан тұтып, бүгінін бағалап, болашаққа нақты сеніммен қарауы олардың жетістікке жетеруіне себеп болады.
    Біз жастар өз еліміз, өз таримізбен мақтанамыз.

  104. Айгерим 29 Қараша, 2018 at 12:18 Жауап

    Оте керемет макала, жастарга миндетти турде оку керек деп ойлаймын, расында да макала жастарды ой толгандырады

  105. тұрсынбек жалын 29 Қараша, 2018 at 13:14 Жауап

    Елбасы Нұрсұлтан Нзарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты бастамасының негізінде қазіргі таңдағы қоғамда орын алып жатқан түйіткүлді мәселелерді шешуге болады деп ойлаймын. Кейбір жастарымыз өз тарихымызды терең түсінбегендіктен жат ағымның жетегінде кетіп, өз болашақтарын және ұлыт болашағына ауыр зиян келтіріп жүр. Бұл мақала дер кезінде шыққан дүние, және жастарға жол сілтейтін керемет мақала,әрі оркениеиті байырғы ұлы дала көшпенділерінің айшықты бейнесі …

  106. Хурманали 29 Қараша, 2018 at 13:16 Жауап

    «Ұлы даланың жеті қыры» атты Елбасымыздың мақаласы елең еткізген дүниенің бірі болды. Бұған дейінгі ел тарихымызға сіңірген халықтардың ерен еңбектерін басып айта отырып біздерге ерекше ой салды.

  107. Тұрдалы Айдана Лескенқызы 29 Қараша, 2018 at 13:38 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы- болашаққа тың серпін,жаңаша көзқарастарға бағытталған жалпы ұлттық идеяларға толы.Қазақ халқының сондай мәдениетті, салт-дәстүрін сақтаған, ата- бабадан қанымызда бар тектілік тұрғысында, ержүрек екендігін нақты айтып берді.
    Біздер, санамызды керемет:тарихта болған ұлы тұлғалардың,сонау сақтардан басталып, қазақ хандығы билеушілерінің тұсында өмір сүрген атақты, көреген жыраулардың ұлы сөздерімен қайта жаңғыртатын болсақ, алдыңғы қатарлы елдердің арасындағы озық ойлы мемлекет болып қалыптасатынымыз анық. Біз,жастар елбасының осы мақаласында тағы бір көргіміз келгені-ол қазақты «қазақ» еткен бесік жайы. Бізден шыққан алып батырлардың барлығы да, қазақы өлең- жырмен,ертегилермен бесікте құндақтаулы жатып сусындап өскен.Аңыз- дастандарды естіп өскен бала еш уақытта зұлымдық әрекеттерге бармайды деп ойлаймын.

  108. Тұрғыналы Айғаным 29 Қараша, 2018 at 15:25 Жауап

    Бұл жолдау осы күнге дейінгі жолдаулардың біріншісі болуы керек еді. Себебі бұл жолдаудың мақсат-талаптарының арқасында қазақ елі қазақ болып қалыптасады. Елдігімізді сақтау үшін салт -дәстүрді, ұлтшылдықты, тариxты бірінші орынға қою қажет. Тариxымызды сонау сақ тайпасынан ұлықтағанымыз жөн, өйткені қазақ жерін сонау заманнан мекен еткен ержүрек , адал тайпалардың бірі сақ тайпасы болатын. Ал бұл туралы мәліметтерді ендігі жолда мектеп бағдарламасына бастауыш сыныптан бастап енгізу керек деп ойлаймын. Жас өскелең ұрпақ тариxтан үлгі алып өссе нағыз тәрбиені бойына сусындатады. Жолдауды әрбір қазақ қолдайды бірақ қағаз жүзінде емес іс жүзінде орындалса ғана.

  109. Мейірбек Әпиев 29 Қараша, 2018 at 15:32 Жауап

    Елбасымыздың бұл мақаласы еліміздің рухын, ұлт санасын көтереді.Елбасының Бұл жолдауды оқыған әрбір Қазақстан азаматы болашақта жаңа тың жобаларды жүзеге асырады деген сенімдемін. Бұл мақаладан біздің аларымыз мол. «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы Рухани жаңғыру мақаласының жалғасы ұқсас . Яғни еліміз рухани, мәдени, саяси өмірінде алға қарай жылжуға нақты бағдарын көрсеткен бұл мақала өзінің тың ойларымен құнды. Бұл жолдауды оқыған әрбір Қазақстан азаматы болашақта жаңа ізденістерге қызуғышылық артары анық. Бұл мақала болашаққа нық қадам басып, еліміздің дамуына үлкен септігін тигіземіз!

  110. Берик Ермахан 29 Қараша, 2018 at 15:36 Жауап

    Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлы Даланың жеті қыры» атты мақаласы уақыт талабына сай, еліміздің саяси, мәдени, рухани өмірінде дамудың нақты бағыт-бағдарын айқындап берген құнды пікірімен ерекшеленеді. Менің ойымша, мақалада көтерілген ұлтымыздың тарихы мен мәдениетіне қатысты тың ойлар мен нақты ұсыныстар Қазақстан азаматтарын қайрат, жігер беріп, болашақтағы жаңа ізденістер мен бастауларға жол ашатыны күмәнсіз.

  111. Əл-Фараби атындағы ҚазҰУ ФИТ фак. Ис-18-9 Омирзакова Лаззат 29 Қараша, 2018 at 15:39 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» атты терең мазмұнды, тағылымы мол мақаласын жариялап, қазақ халқының көзін ашты деуге келеді.Тари­хы­мы­здың жеті қырын атай отырып, Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев өткені­мізді тарих тұғырынан бағамдап, терең зер­делеуге үндеп отыр.
    Төл руханиятымызды дамытуға ерекше серпін берген «Рухани жаңғыру» ке­шенді бағдарламасының жалғасы екенін, жаңа идеялар арқылы ел болашағын баян­ды ете түсудің шешуші сәті екенін айтып өтті.
    Өз тарихымызды әлем өрке­ниеті тұрғысынан қарап зерделеу , мықты далалық өркениетіміздің бар екенін әлемге таныту біздің, яғни жастардың қолында деп түсінем.

  112. Алайдар Сандуғаш 29 Қараша, 2018 at 15:43 Жауап

    Елбасымыздың кезекті,яғни «Ұлы даланың жеті» қыры мақаласы ең өзекті мақалаларының бірі де, бірегейі болды. Бұл мақалада әр қазақтың жүрек түкпірінде жүрген өзекті ойлар қозғалады. Тариxын білмеген елдің болашағы да жарқын болмайды. Мақалада орынды ой мен нақты дүниелер жазылған. Аталмыш мақала еліміздің көркендеп дамуына өз үлесін қосары анық.

  113. Асқар Мөлдір 29 Қараша, 2018 at 15:44 Жауап

    «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласын оқи отырып кеудемді бір мақтаныш кернеді.Шынымен әлем халықтары көз тіккен ,қызыға қарайтын дүниелердің барлығы біздің ұлы даламызда тұнып тұр екен.Еліміздің осы жеті кереметін басқа ұлт өкілдеріне таныта алсақ нұр үстіне нұр болар еді!…

  114. Ажибаева Камила 29 Қараша, 2018 at 15:57 Жауап

    Елбасымыздың жуықта шыққан «ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы өзекті мәселелерді қозғады.Тарихымыздың жеті қырын жан жақты қозғай отырып Елбасымыз, тарихымызды, мәдениетіміз бен салтымызды насихаттауга үгіттеді. Менің ойымша, бұл мақала күні бүгінге дейін қозғалмаған аты аталмаған тарихи жағдайларды куллі қазаққа көрсетті. Елбасымыз айтып өткендей 2019 жыл Жастар жылы яғни, тарихты насихаттап білу жастар, біздің қолымызда!

  115. Райхан 29 Қараша, 2018 at 16:04 Жауап

    «Ұлы даланың жеті қыры» мақалада айтылған ойлар ұлт санасын оятуда болашақта үлкен істерге жол ашады.
    Тарихи сананы жаңғыртуда әлеуеті зор шараның бірі – ғылыми-зерттеу бағдарламалары мен жобаларына арнайы бағыттар енгізу деп санаймыз.Өйткені, өскелең ұрпаққа үлгі-өнеге болатын бабаларымыздың асқақ рухы – Ұлы Дала жерінің баға жетпес байлығы, жастарға табысталатын аманат. Тәуелсіз Қазақстанның зияткерлігі жоғары әрі жаһандану заманында өзіндік нақышын жоғалтпаған ұлтты қалыптастыру саясатындағы басым бағыттарының бірі – Ұлы Дала жеріндегі тарихи оқиғалар мен құбылыстарды, халқымыздың отаншылдық рухының келбетін аша отырып, аса бай рухани тарихы бар ел ретіндегі түсінікті азаматтардың санасына берік ұялату.

  116. Әль-Фараби атындағы ҚазҰу Жакшиликова Гулнур 29 Қараша, 2018 at 16:21 Жауап

    Елбасымыздың бұл шығармасы қазақ даласының тарихи айнасын қозғай отырып қазіргі Қазақстанның сол тарих бойынша қандай жетістіке жеткеннін көруге болады.»Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы арқылы қазақ даласының әр-бір тарихы арқылы еліміздің тарихын бүкіл халық біліп қызығада,қызғанада қарайтындай дәрежеге жеткізу қазіргі қазақ жастарының борышымен парызы іспеттес.
    Қазақстан биіктікке жетіп өсуі бірден бір тарихымызбен салт-санамызға әдет ғұрпымызға тікелей байланысты.Сол әдет-ғұрпымызбен мәдениетімізді президенттіміз Н.Ә.Назарбаев осы мақаласы арқылы қалай бастау алғанын айта отырып,қалай дамығанын айтты өткені үшін алғысым шексіз.

  117. Берикова Аида ИС18-8Б 29 Қараша, 2018 at 16:39 Жауап

    Елбасымыздың бұл жолғы мақаласы өзекті мәселелерді қозғады. Шетел азаматтары қызыға қарайтындай дүниелердің барлығы біздің мына байтақ даламызда тұнып тұр. Бұл мақала біздің елімізге берер үлесі мол екені анық. Біздер жас буын, ұлы дала иелерінің ұрпақтарымыз және осы өзіміздің ұлы тұлғаларымыздың есімін жаңғыртуды ұмытпауымыз қажет!!!

  118. Қалиев молжігіт 29 Қараша, 2018 at 16:59 Жауап

    Елбасының осы жолғы жолдауы басқа жолдаулардан өзгеше болды. Алдыңғы жолдауларында елбасы тек түрік xалықтарына дейн айтса осы жолы елбасымыз сақ тайпаларын айтып отыр, және де басқа қазақ жерінен киім-кешектің, аяқ киімдердің, бізден шыққанын айтты. Осы жағдайлармен біз Еуропаға мақтана аламыз. Біз кім екенімізді қайдан шыққанымызды ұмытпауымыз керек!!!

  119. Ұлжан Жеңіс 29 Қараша, 2018 at 17:30 Жауап

    Елабасының мақаласын оқып бір рухым көтеріліп қалды. Тұнып тұрған ойлар мен тарихи деректер ендігі қадамның нық басылуына үлкен себепкер болатынына сенімдімін.

  120. Бақтыбек Толқын 29 Қараша, 2018 at 17:44 Жауап

    Елбасымыздың бұл мақаласы, біздің тарихымыздың бай, тамыры тереңде жатқандығының дəлелі. Оқыған адамның рухын көтеретін сөзсіз. Əр халық өзінің тарихын, салтын білуі қажет. Сол мақсат жолында мемлемекетімізде көптеген бағдарламалар бар. Тарихымызды осылай дəріптеудің арқасында біз келер ұрпақтың патриоттық рух пен тəрбиеленетініне сеніммен қарай аламыз

  121. Томирис 29 Қараша, 2018 at 17:44 Жауап

    Ұлттық рухымыз қашанда асқақтай берсін,мақала кеудеде бір қозғалыс тудырды десек қателеспеспіз

  122. Қасиет Мейрамбек 29 Қараша, 2018 at 17:49 Жауап

    Тарихи сананы жаңғыртуда әлеуеті зор шараның бірі – ғылыми-зерттеу бағдарламалары мен жобаларына арнайы бағыттар енгізу деп санаймыз.Өйткені, өскелең ұрпаққа үлгі-өнеге болатын бабаларымыздың асқақ рухы – Ұлы Дала жерінің баға жетпес байлығы, жастарға табысталатын аманат. Тәуелсіз Қазақстанның зияткерлігі жоғары әрі жаһандану заманында өзіндік нақышын жоғалтпаған ұлтты қалыптастыру саясатындағы басым бағыттарының бірі – Ұлы Дала жеріндегі тарихи оқиғалар мен құбылыстарды, халқымыздың отаншылдық рухының келбетін аша отырып, аса бай рухани тарихы бар ел ретіндегі түсінікті азаматтардың санасына берік ұялату.

  123. Әль-Фараби атындағы ҚазҰУ Ахласов Еламан 29 Қараша, 2018 at 18:10 Жауап

    Елбасының кезекті мақаласын оқи отырып, ұлтымыздың өткенін еске алып, өткеннің тың жаңалықтарының барлығы дерлік қазақтың кең өлкесінен бастау алған деуге әбден болады. Кешегі Сақтар, Батыс пен Шығысты байланыстырған Ұлы Жібек Жолы, мұнымен қоса,Әбу Насыр Әл-Фараби сынды дарынды тұлғалардың мекені болған, тарихқа тұнық ұлы дала біз үшін баға жетпес мұра. Яғни, қазіргі Тәуелсіз Қазақстан азаматтары(жастар) өткенін біле отырып, өз тарихын құрмет тұтып, ұлы даламыздың ұлы есімдері мен ұлттық мәдениетімізді жаңғырту біз үшін парыз.

  124. Айнур 29 Қараша, 2018 at 18:25 Жауап

    Елбасымыздың «ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы Еуразия құрлығын­да­ғы саяси және экономикалық тарихтың беталысын талай рет түбегейлі өзгергені туралы сыр шертеді. Мақалада ұлттық болмысымыз, салт дәстүріміз, ежелгі қалаларымыздың гүлденуі, металлургия сияқты өзекті мәселелер ой толғандырады. Мақаланы оқығанда кім-кімнің болмасын жүрегіне патриоттық сезім ұялағаны сөзсіз.

  125. Алимжанов Рашитдин 29 Қараша, 2018 at 18:29 Жауап

    Сәлеметсіздерме!!Өзім ҚазҰУ студенті боламын.Айтарым,бұл мақала көңілімнен шықты,өз басым «Рухани Жаңғыру » мақаласының жалғасы деп түсіндім.Өте керемет!!!!

  126. Алдажар Сұлтан 29 Қараша, 2018 at 18:59 Жауап

    Басшымыздың жариялаған бұл мақаласы біздің рухани тұрғыдан жаңаша жаңғыруымызға көп көмегін тигізеді деп ойлаймын және біз студенттер елбасымыздың барлық рухани серпіліс беретін жоба жұмыстарын қолдаймыз.Оның жүзеге асуына тарихты түбінен біле отырып, мақаладағы елбасының алға қойған жоспарының орындалуына барынша саналы түрде қолдап,жұмыс жасаймыз.Бұл мақала өзіміздің тарихымызды, салт-дәстүрімізди кайта жаңғыртып, дәріптеуге үлкен мүмкіндік туғызып тұр.Сондықтан, барша қазақстандықтар болып жұмылсақ, еліміздің еңсесі биік болмақ.

  127. Алдажар Сұлтан 29 Қараша, 2018 at 19:02 Жауап

    Басшымыздың жариялаған бұл мақаласы біздің рухани тұрғыдан жаңаша жаңғыруымызға көп көмегін тигізеді деп ойлаймын және біз студенттер елбасымыздың барлық рухани серпіліс беретін жоба жұмыстарын қолдаймыз.Оның жүзеге асуына тарихты түбінен біле отырып, мақаладағы елбасының алға қойған жоспарының орындалуына барынша саналы түрде қолдап,жұмыс жасаймыз.Бұл мақала өзіміздің тарихымызды, салт-дәстүрімізди кайта жаңғыртып, дәріптеуге үлкен мүмкіндік туғызып тұр.

  128. Тастемирова Диана 29 Қараша, 2018 at 19:04 Жауап

    Елбасымыздың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында біз кім екендігімізді анықтадық. Біздің xалқымыз сақтардың, ғұндардың, түркі этникалық топтарының мұрагері. Бұл бірақ ұлтшылдық деген сөз емес. Президент біздің тариxқа көптеген әртүрлі ұлт өкілдері еңбек сіңіргенін нақтылап айтты.Яғни бұл идеологиялық мәселе. Міне, осы маңызды болып табылады. Кім екендігіміз және қандай бағытпен дамитындығымыз жөнінде айтылады. Бұл дәл уақытында көтерілген мәселе. Бұл жерде тағы бір маңызды тұс: Біз кім екендігімізді танып қана қоймаймыз, оны ары қарай зерттейміз.

  129. Қоянбай Айбек 29 Қараша, 2018 at 19:13 Жауап

    Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласында Қазақстанның бай тариxын кеңінен танытып, насиxаттауға бағытталған. Бұл мақала еліміздің руxын, ұлт-санасын көтереді деп білемін. Елбасымыз тариxымыздың және мәдениетіміздің ең ерекше тұстарын керемет жеткізе білді.

  130. Жақсылықов Мирас Аманжолович 29 Қараша, 2018 at 19:21 Жауап

    Мақалада ұлттық болмысымыз, салт дәстүріміз, ежелгі қалаларымыздың гүлденуі, металлургия сияқты өзекті мәселелер ой толғандырады. Мақаланы оқығанда кім-кімнің болмасын жүрегіне патриоттық сезім ұялағаны сөзсіз.

  131. Мухаметкалиева Жанэль Әл фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің 1 курс студенті 29 Қараша, 2018 at 22:11 Жауап

    Мақалада Қазақ халқының мәдениеті, еңбегі, өнері,тарихы туралы айтылып өтілген. Бұл келер ұрпаққа пайдасы мол деп есептеймін. Ұл болашағы үшін маңызы зор!

  132. Сағындықова Ақтоты 29 Қараша, 2018 at 22:14 Жауап

    Елбасымыз ұсынған жеті жобаның ішінде Ұлы даланың ежелгі өнер және технологиялар музейін құрастыру идеясы ерекше назар аударады. Президент мысал үшін ежелгі Отырар қаласының үйлерін, көшелерін, су құбырлары мен басқа да қоғамдық орындарын қалпына келтіріп, туристік нысанға айналдыруға болатынын айтады. Оның сыртында Алтын адам, жылқыны қолға үйрету, қару-жарақ пен сауыт-сайман дайындау сынды қанға сіңген шеберліктерімізді көрсетуге де мүмкіндік туады.Бұл біздің болашағымыз жарқын,армандарымыз айқын болуға көмектесетін бірден-бір жоба.

  133. Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің студенті Жунисханова Ажар 29 Қараша, 2018 at 22:16 Жауап

    Елбасы Н. Ә. Назарбаевтың «Ұлы Даланың жеті қыры» мақаласы жалпы қазақ тарихының бір бөлшегін атап көрсетті. Бұл мақала арқылы біздің қандай текті ұрпақ екенімізді білуге болады. Осы мақала оқи отырып әрбір қазақтың жүрегін мақтаныш сезім билегені рас. Мақаладағы ұсыныстар мен бастамалар тезірек бастау алып іске асырылады деген ойдамын.

  134. ҚазҰУ Ерұзақ Лаззат 29 Қараша, 2018 at 22:20 Жауап

    Біздің тарихымыз – Қазақстан халқын біріктіретін қуатты күш, барлық азаматтарды жігерлендіру көзі. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Ұлы даланың жеті қыры» атты жүйелі мақаласында аса көрегендік пен халықты тарихқа құрметпен қарауға және зерделеуге, өткеннен сабақ үйренуге шақырады. Себебі, әр халықтың шежіресі қаһармандыққа, жеңістер мен трагедияға толы, оны сол күйінде қабылдаған абзал. 

  135. Еролла Перизат 29 Қараша, 2018 at 22:30 Жауап

    Көптен көкейде жүрген біз кімбіз деген сұраққа «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында жауап берілді.
    «Ұлы Даланың жеті қыры» атты мақаласы уақыт талабына сай, еліміздің саяси, мәдени, рухани өмірінде дамудың нақты бағыт-бағдарын айқындап берген құнды пікірімен ерекшеленеді.
    Ұлы даланың ежелгі өнер және технологиялар музейі ашылатындығы мені қатты қуантады. Мұндай мұражайлар жастарға көптеген мәліметтер береді деп ойлаймын.
    Бұл мақала саналы ұрпақты тәрбиелеуінің қайнар көзі деп санаймын.

  136. Еролла Перизат ИС 18-8б 29 Қараша, 2018 at 22:31 Жауап

    Көптен көкейде жүрген біз кімбіз деген сұраққа «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында жауап берілді.
    «Ұлы Даланың жеті қыры» атты мақаласы уақыт талабына сай, еліміздің саяси, мәдени, рухани өмірінде дамудың нақты бағыт-бағдарын айқындап берген құнды пікірімен ерекшеленеді.
    Ұлы даланың ежелгі өнер және технологиялар музейі ашылатындығы мені қатты қуантады. Мұндай мұражайлар жастарға көптеген мәліметтер береді деп ойлаймын.
    Бұл мақала саналы ұрпақты тәрбиелеуінің қайнар көзі деп санаймын.

  137. Бисен Құттыбек 29 Қараша, 2018 at 22:40 Жауап

    Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н.Ə.Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы қазақ жастарының жүрегіне патриотизм сезімін ұялатты. Егерде осы қалпымыздан таймасақ, дамыған 30 елдің қатарына кіретініміз айдан анық.

  138. Рахменберді Елдар 29 Қараша, 2018 at 22:42 Жауап

    Еліміздің болашағы үшін берері мол. Соңғы кезде тарихымызды танытатын, өткенімізді еске түсіретін шаралар көптеп жасалып жатыр.

  139. Кенжебек С.Ғ. 29 Қараша, 2018 at 23:11 Жауап

    Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы дер кезінде жазыл­ған дүние. Өйткені өз тарихымызды әлем өрке­ниеті тұрғысынан қарап зерделеу қажет. Мықты далалық өркениетіміздің бар екенін әлемге танытқанымыз жөн. Мақаланың әр бөлімі өткенді сараптай отырып, бүгінмен ұштастыра, ойлас­тыра айтылған.
    Ел болашағы – жастардың қолында демекші біз осы бағдарламаларымыздан бағыт бағдар ала отырып еліміздің одан әрі дамуына үлесімізді қосып барынша тырыссақ 30 елдің қатарынан көріне аламыз.

  140. Кенжебек С.Ғ. 29 Қараша, 2018 at 23:13 Жауап

    Ел болашағы – жастардың қолында демекші біз осы бағдарламаларымыздан бағыт бағдар ала отырып еліміздің одан әрі дамуына үлесімізді қосып барынша тырыссақ 30 елдің қатарынан көріне аламыз.

  141. Алина 29 Қараша, 2018 at 23:30 Жауап

    Менің ойымша, мақалада көтерілген ұлтымыздың тарихы мен мәдениетіне қатысты тың ойлар мен нақты ұсыныстар Қазақстан азаматтарын қайрат, жігер беріп, болашақтағы жаңа ізденістер мен бастауларға жол ашатыны күмәнсіз.

  142. Билібаева Аружан 29 Қараша, 2018 at 23:47 Жауап

    Елбасының бұл мақаласы «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» бағдарламасын нақты іске асыруға келесі қадам деп білемін.Бұл мақалада еліміздің сонау сан ғасырлы тарихы жайлы сыр шертіледі. «Ұлы даланың ұлы есімдері» атты оқу-ағарту энциклопедиялық саябағын ашу және «Архив – 2025» жеті жылдық бағдарламасын жүзеге асыру идеясы көңілімнен шықты.Осыған байланысты : «Қай жағынан болсын, бұл маңызды жұмыс мемлекет есебінен атқарылатын «Академиялық туризмге» айналмауға тиіс. Архив деректерін тек жинақтап қана қоймай, барлық мүдделі зерттеушілер мен қалың жұртшылыққа қолжетімді болуы үшін оларды белсенді түрде цифрлық форматқа көшіру қажет.»- деген ойы өте ұтымды айтылған . Бұл мақаланы оқыған әрбір азаматтың бойында патриоттық сезімі арта түспесе кемімиді. Цифрлық форматқа көшу қазіргі заман талабы,жане де келер ұрпақ өзінің қазақ зиялылары жайлы, еліміздің тарихын еш кедергісіз оқи алады.Өткеніне көз жүгіртіп, болашағына сенімді қадам басқан ұлттың тұғыры биік болады.

  143. Рысдаулетов Бекзат 29 Қараша, 2018 at 23:50 Жауап

    Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н.Ə.Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы қазақ жастарының жүрегіне патриотизм сезімін оятады . Егерде бәрі осы қарқынмен жүре беретін болса аз уақыттың ішінде дамыған 30 елдің қатарына кіреміз деп сенемін

  144. Аутов Жан 29 Қараша, 2018 at 23:57 Жауап

    Тамырсыз тал болмайды,
    Тарихсыз ел болмайды, – деп келетін мақал мемлекет басшысының «Ұлы даланың жеті қыры » атты мақаласының бар мәнін ашып тұрғандай.Ұлттық санасы жаңғырып, рухани жаңғыру жолында тарихын түгендеп, атына қайта мінген қазақтың кеудесін ешкім баса алмайды. Бұл менің мақаланы оқудан түйген ойым.

  145. Келес Айгерим 30 Қараша, 2018 at 00:02 Жауап

    Бұл мақала әрбір адамның жүрегіне патриоттық сезім ұялатты деп ойлаймын. Біздің азаматтарымыз бен азаматшаларымызға осы мақаланы пайдалана отырып келесі ұрпаққа үлгі болуы керек. Келесі ұрпаққа Алаш зиялылары ұлт зиялылары ұлы тұлғаларымыз армандап кеткен тәуелсіздігімізді аманат етіп жеткізуіміз қажет

  146. Есильбаева Анель 30 Қараша, 2018 at 00:05 Жауап

    Тауында жатқан тасын түрсең тарихы сөйлейтін даламыздан Алтын адам табылып, Ұлы Жібек жолы жүріп өткен алтын етек Алтайдың Түркі әлемінің алтын бесігі атануы заңдылық деп білемін.

    Ендігі осы бай тарихымызды түгендеп, өткенімізді жаңғыртып, өшкенімізді қайта жағу жолында «Архив-2025» жеті жылдық бағдарламасының маңызы айтпасада белгілі. Себебі ұлтымыздың ұлылығын дәлелдейтін деректер мен тарихи тың материялдар шаң басқан архивтермен ұлы тұлғалардың еңбектерінде екені ақиқат. Міне осы орайда мемлекет басшысының ұсынып отырған «Ұлы даланың ұлы есімдері» және «Ұлы Дала тұлғалары» сынды жобаларды мақалада көзделген мақсаттарды жүзеге асыру жолындағы атқаратын рөлін ерекше деп, санауға болады.

  147. Алибек Нуржан 30 Қараша, 2018 at 00:18 Жауап

    Мен бұл мақалаға көз сала отырып, қарға тамырлы қазақтың ғана емес түбі түркі дүниесінің тарихын түгендеген Елбасымыз Н.Ә. Назарбаевты түркі тілдес халықтарының көш басшысы ретінде таныдым.Аталған мақалада жоғары айтылған тарихи тың деректер мен архивтерден табылған құнды құжаттар ұлттық сарындағы жаңа деректі және көркем фильмдердің сценарийлеріне арқау болатыны айтылған.Бұл болашақта біздің жарқын болашағымызға жасалған ең үлкен жақсылық деп білемін.Дәл бүгінгі күні кеудемді қуаныш билеуде.

  148. Мусахан Жанажар 30 Қараша, 2018 at 01:18 Жауап

    Мақаланың мақсатына деген менің көзқарасым ;даму мен саналы да қуатты ел қалыптастыруға өткен тарих пен онда болған саяси сабақты жаһандық өмірге пайдалану.Қоғамдық қауымдық ескі идеологияны жаңаша сана мен теңдік ,әділдік ,жемқорлық аясынан арылуға алып келуі керек .Оған тек жастардың ғана жасампаздығы мен барлық қоғам өкілдері өздерінің санасына прогресс әкелуі керек

  149. Жанерке Жумабек 30 Қараша, 2018 at 01:27 Жауап

    «Ұлы даланың жеті қыры» атты Елбасымыздың мақаласы елең еткізген дүниенің бірі болды. Бұған дейінгі ел тарихымызға сіңірген халықтардың ерен еңбектерін басып айта отырып, біздерге ой салды.

  150. Айдана 30 Қараша, 2018 at 09:58 Жауап

    «Ұлы даланың жеті қыры» атты Елбасымыздың мақаласы елең еткізген дүниенің бірі болды. Бұған дейінгі ел тарихымызға сіңірген халықтардың ерен еңбектерін басып айта отырып, казiргi жастарга ой салды.

  151. Омирбек Тилеужан 30 Қараша, 2018 at 10:13 Жауап

    Елбасымыз,тұңғыш Президентіміз Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлы Даланың жеті қыры» атты мақаласы уақыт талабына сай, еліміздің саяси, мәдени, рухани өмірінде дамудың нақты бағыт-бағдарын айқындап берген құнды пікірімен ерекшеленеді. Менің ойымша, мақалада көтерілген ұлтымыздың тарихы мен мәдениетіне қатысты тың ойлар мен нақты ұсыныстар Қазақстан азаматтарын қайрат, жігер беріп, болашақтағы жаңа ізденістер мен бастауларға жол.

  152. Аккулиева Асия ТарМУ 2 Желтоқсан, 2018 at 17:52 Жауап

    Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы – Қазақ елі­нің өміріндегі ерекше мұра. Атқа міну мәдениеті, ежелгі металл өндіру мен өңдеу техноло­гиясы, өз жазуы мен мифо­логиясы бар озық мәде­ниет­ті Қазақ елінің рухани бай­лығының айшықты бел­гісі – «аң стилі өнері», бүкіл әлемді тамсандырған Дала өркениетінің жәдігері − «Алтын адам» жауынгері, түр­­кі әлемінің бесігі санала­тын Алтайдан бастау алатын түркі тарихы, әлемдік эко­­номиканың өркенденуіне сеп­тігін тигізген − Ұлы Жібек жолы жүйесі, Қазақ елінің ұлт­тық брендіне лайықты алма мен қызғалдақтар, еліміздің аумағында орын алған тарихи жайт қана емес, сонымен қатар әрбір қазақ үшін де аса қымбат құндылықтар.

  153. Назерке Сейт 5 Желтоқсан, 2018 at 09:15 Жауап

    Ұлт көшбасшысының»Ұлы даланың жеті қыры»мақаласы-Қазақстанның тарихы үшін аса маңызды орын алатын мақала деп ойлаймын.Қазақтардың тарихындағы елбасымыз нақтылап,саралап берген жеті қырымыз,жеті құндылығымыз біз үшін əлемнің жеті кереметімен бара-бар.
    Əр халық өз тарихымен мақтануға тиісті.Мен де енді мақтануға тұрарлық,ұлы даламның жеті қыры арқылы мақтанып,қарсы келген жандарға елбасымыз дəлелмен дəйектеген сөздерін айтып жүремін.Мақаланың əрбір түйінді бөлімдерде аталған тапсырмалар орындалса,мемлекетіміздің гүлденуі,баюы,дамуының айқын қадамдары мен жаңа бастамаларының жемісі болатын еді.

  154. Асқарбек 12 Желтоқсан, 2018 at 21:03 Жауап

    Қазақ сенің тегің асыл,құлдық санадан арыл,қалпыңа кел,аннан-мыннан келген жаман әдеттерден арыл,ұлттық қалпыңа кел, есіңді жый,елдігіңді түзе мағанасында айтылған .

  155. Айгерим Жумырова 19 Желтоқсан, 2018 at 13:04 Жауап

    Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев Әбішұлының жариялаған «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы осыдан бұрын жолдаған «Рухани жаңғыру» тақырыбындағы жолдауына үндеу секілді. «Ұлы дала» дегең атаудың өзі еліміздің тарихын меңзеп тұрғандай… Расында да Қазақстан елінің саналы ұрпағы болу үшін ел тарихын білу шарт. «Қазақ» деген атқа ие болу үшін еліңнің тарихын шығу тегі мен дамуын сондай -ақ еліңнің мәдениеті мен салтын айқындап алуың қажет! Дамыған Ел боу үшін ел тарихын білу, өскелең ұрпаққа Қазақ елінің тарихының маңыздылығы мен кереметтілігін миына сіңіріп өсіру, ел үшін жұмыла тіршілік ету әрбір Қазақстандықтардың парызы деп білемін! САНАЛЫ ҰРПАҚ ОЛ – СЕН және БІЗ!!!

  156. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Ақпараттық технологиялар факультетінің студенті, Ысмағұл Мөлдір 21 Желтоқсан, 2018 at 16:04 Жауап

    Еліміз тарих атты замана көшінде келешекке нық сеніммен қадам басып келеді. Әлемнің алпауыт мемлекеттерімен терезесі теңеліп, қызыға да қызғана қарайтындай дәрежеге де жетті, міне. Ендігі Тәуелсіздігі тұғырлы әрі мәңгі болар мемлекетке айналу мақсатымыз бар. Осы тұрғыда Елбасымыздың кезекті жолдаған «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы халықтың санасына тағы бір мәрте жарқын болашаққа деген сенімді ұялата білді. Келесі кезек – біздікі, яғни ел қамын қамдап, ертеңін жасаушы жастардың қолында. Сол себепті өткеннен сабақ алып, бүгінде істі жалғап, болашаққа зейін қоя білейік. Еліміздің алтын ғасыр тарихын бірге жасайық!

  157. Нуран Динарв 28 Желтоқсан, 2018 at 10:55 Жауап

    Бүгін Қазақстан әлеуметтанушыларының Ассоциациясының ұйымдастыруымен әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-нің қабырғасында «Ұлы даланың жеті қыры» тақырыбында тамаша дөңгелек үстел өтіп жатыр. Ғалымдар арасында керемет баяндамалар оқылуда.

  158. Нұртілес 10 Қаңтар, 2019 at 19:37 Жауап

    «Қазіргі замандағы халықтардың та­ри­хи таным-түйсігінде кино өнері ерек­ше орын алады. Жалпы халықтың са­на­сында фильмдердегі жарқын ки­нооб­раз­дар іргелі ғылыми монографиялардағы де­ректі портреттерден гөрі маңыздырақ рөл атқарады»- дейді Елбасы. Халықаралық аренаға өз тарихымыздан сыр шертетін тарихи фильмдер мен тарихи анимациялық фильмдер арқылы шығуымыз керек. Әлем білсін қазақ тарихының қандай болғанын. Сондай-ақ алдағы жолда халқымыз бірлікте болып, өсіп-өркендеу жолында аянбай еңбек ете білуіміз керек деп ойлаймын.

  159. Фатима 13 Қаңтар, 2019 at 20:53 Жауап

    Елбасымыздың қай мақаласын алып қарасақ, әр адамның санасына ой саларлықтай. Тарихтың тамырына үңілдіріп, болашақтың бағытына жол ашарлық мақаласы көптің көңілінен шығып жатыр. Сонау менмен деген елдердің қолданып, пайдаланып жүргендері қазақтың жерінен, қолынан шыққандығы көкейге қуаныш ұялатады. Осындай мемлекетте өмір сүріп жатқан егенменді елдің ұрпақтары біз бақыттымыз!!!
    Еліміздің тәуелсіздігі баянды, тарихы үлгі, болашағы кемел болсын!

Нуран Динарв үшін пікір үстеу Жауапты болдырмау


*