«7–20–25» ۇمىتكەرلەرىن ونلاين باعالايدى

531
0
بولىسۋ:

جۋىردا جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكا باعدارلاماسىنا قاتىسۋعا ۇمىتكەرلەردى ونلاين باعالاۋ ەنگىزىلمەك. ەلباسى جارييالاعان, ۇلتتىق بانك باسقارماسىنىڭ وسى جىلعى 31 مامىرداعى قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن «7–20–25. اربىر وتباسىنا باسپانا الۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن بەرۋ» اتتى باعدارلاما اياسىندا 7 پايىزدىق يپوتەكا العىسى كەلەتىن ازاماتتار الدا وز تابىسىنىڭ قانشا بولمەلى باسپانا الۋعا جەتەتىنىن بانككە بارماي-اق بىلە الماق.

ۇلتتىق بانك توراعاسى دانييار اقىشەۆ تاياۋ ۋاقىتتا «باسپانا» كومپا­­نيياسىنىڭ بازاسىندا «الدىن الا بى­لىكتىلىك» اتتى جوبانىڭ ىسكە قوسى­لاتىنىن حابارلادى. ونىڭ تۇسىن­دىرۋىنشە, ول قازاقستاننىڭ كەز كەل­گەن ازاماتىنا «7–20–25» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە الۋ ۇشىن وز مۇمكىندىگىن ونلاين رەجيمدە, ياعني قاشىقتان الدىن الا باعالاپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل كەيىن بانكتە قارىز الۋعا كەتەتىن ۋاقىتتى كوپ قىسقارتۋعا تيىس كورىنەدى.
قارجىلىق رەتتەۋشى جەتەكشىسى «7–20–-25» باعدارلاماسىنىڭ قانشالىقتى تابىستى ىسكە اسىرىلىپ جاتقانى تۋرالى ايتىپ بەردى. ونىڭ مالىمەتىنشە, بۇل باعدارلاما وتان­دىق 7 بانك ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋدا.
– 8 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا بانكتەر جالپى قۇنى 35,1 ميلليارد تەڭگە تۇراتىن بارلىعى 2 925 وتىنىمدى ماقۇلدادى. ۇلتتىق بانك حالىق ارا­سىن­دا بەلسەندى تۇسىندىرۋ جۇمىس­تا­رىن جۇرگىزۋدە. باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بارىسى رەسپۋبليكالىق جانە ايماق­تىق بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىندا, الەۋمەتتىك جەلىلەردە جا­رييا ەتىلەدى. سall-ورتالىق تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيدى, – دەدى د.اقى­شەۆ.
ايتا كەتۋ كەرەك, قازىرگى كەزدە baspana72025.kz سايتىندا «قارىز كالكۋلياتورى» ىسكە قوسىلعان. سول ارقى­لى قازاقستاندىقتار وسى باع­دار­­لاما اياسىندا قانشا سومادا نە­سيە السا, اي سايىن قانشا تولەم تو­لەۋگە تيىس بولاتىنىن انىقتاي الا­­دى. ماسەلەن, استانا, الماتى, اقتاۋ, اتىراۋ, شىمكەنت قالالا­رى­نىڭ تۇرعىندارى ەڭ جوعارى مەجەدە – 25 ميلليون تەڭگە كولەمىندەگى يپو­تە­كانى 25 جىلعا السا, وندا باستاپقى جارنا رەتىندە 5 ميلليون تەڭگە ەنگى­زۋگە جانە شيرەك عاسىر بويى اي سايىن 141 مىڭ 356 تەڭگە تولەپ تۇرۋعا مىن­دەتتەنەدى. ەگەر وسى سوما­نى 20 جىلعا السا, اي سايىنعى تولەم مولشەرى 155 مىڭ 30 تەڭگەگە وسەدى.
«7–20–25» باعدارلاماسىنا تەك وز باسىن­دا باسپاناسى جوق نەمەسە ونى­سىن ساتىپ جىبەرگەن, بولماسا باسقا ادام اتىنا قايتا راسىمدەگەن قازاق­ستان­دىقتار عانا قاتىسا الادى. سونىمەن بىرگە, جاتاقحانادا وتباسى­نىڭ اربىر مۇشەسىنە شاققاندا پايدا­لى اۋدانى 15 شارشى مەتردەن از بو­لاتىن بولمەدە نەمەسە اپاتتى دەپ تانىلعان تۇرعىن ۇيلەردە تۇرىپ جات­قان ازاماتتاردىڭ دا قاتىسۋعا مۇمكىندىگى بار.
ال وز اتىندا پاتەرى نە ۇيى بار, بىراق ونىڭ سىرتىندا تاعى بىر باسپا­نا العىسى كەلەتىن ازاماتتار ۇشىن ۇلت­تىق بانك جانىنداعى «باسپانا» يپو­تەكالىق ۇيىمى «باسپانا حيت» باع­دار­لاماسىن باستادى. ۇيىم باسشى­سى قايرات التىنبەكوۆتىڭ تۇسىندىرۋىنشە, ونىڭ ەلباسى باس­تاماسىمەن قولعا الىنعان باعدار­لا­مادان ەرەكشەلىگى سول, «7–20–25» اياسىندا ازاماتتار تەك «باس­تاپقى تۇرعىن ۇيدى», ياعني قۇرىلىس سالۋ­شى­نىڭ وزى نە ونىڭ تۇرعىن ۇيىن وتكىزەتىن باسقا زاڭدى تۇلعالارى ساتاتىن, جەكە مەنشىك قۇقىعى ادىلەت مينيستر­لى­گىن­دە العاش رەت تىركەلەتىن جىلجى­ماي­تىن مۇلىكتى عانا يەلەنە الادى. «باس­پانا حيت» بولسا, جاڭادان سالىن­­عان ۇيدى دە, قولدانىستا بولعان, ەرتەدە سالىنعان ۇيدى دە يپوتەكالىق نە­سيەگە الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بىراق كرە­ديتىنىڭ سىياقى ستاۆكاسى جوعارى – 7 ەمەس, 11%.
«بۇل ستاۆكا تىكەلەي ۇلتتىق بانك­تىڭ بازالىق ستاۆكاسىنا بايلانىستى. قارجىلىق رەتتەۋشى بەكىتكەن بازا­لىق ستاۆكا الىنادى دا, وعان 1,75 پايىز قوسىلادى. بۇگىندە ۇلتتىق بانك­تىڭ بازالىق ستاۆكاسى 9,25%-دى قۇراي­دى. سوعان 1,75%-دى قوسقاندا, 11% مولشەرىندەگى قورىتىندى ۇستە­مە شىعادى. ياعني, ەگەر ەرتەڭ ۇلت­تىق بانكتىڭ بازالىق مولشەرلە­مەسى 6 پايىزعا دەيىن تۇسسە, «باسپانا حيت­تىڭ» جىلدىق پايىزى 7,25%-عا دەيىن ارزاندايدى. وسى ورايدا مىناداي سۇراق تۋادى: ەگەر ازاماتتار «باسپانا حيت» بويىنشا كرەديت الىپ قويعان­نان كەيىن ونى وتەۋ بارىسىندا, الدەبىر جىلى بازالىق ستاۆكا ارزان­داسا, يپوتەكا دا ارزانداي ما? جوق. شارت جاسالعان كەزدە قانداي ستاۆكا كورسەتىلسە, سول ستاۆكا يپوتەكا تولە­نىپ بىتكەنشە وزگەرمەيدى. تيىسىن­شە, بازالىق ستاۆكا كوتەرىلسە, يپو­تەكا ونىمەن بىرگە قىمبات­تا­مايدى», – دەيدى ق.التىنبەكوۆ.
وز كەزەگىندە ۇلتتىق بانك باسشى­سى بازالىق ستاۆكا ازىر ارزانداماي­تى­نىن اڭعارتتى. ويتكەنى قارجىلىق رەت­تەۋشى ونى ۇلتتىق ۆاليۋتانى دە­مەۋ ۇشىن كوتەرىپتى. دانييار اقى­شەۆ تەڭگە باعامى جىل باسىنان 12 قاراشاعا دەيىنگى ارالىقتا 12,7%-عا السىرەپ, 1 اقش دوللارى ۇشىن 374,47 تەڭگەنى قۇراعانىن اتاپ وتتى. تەڭگەنىڭ قۇلدىراۋىنا «اقش دوللارىنىڭ الەمدە نىعايۋى جانە اقش فەدەرال­دىق رەزەرۆتىك جۇيەسىنىڭ ستاۆكانى كوتەرۋى» سەبەپ بولىپتى. ناتيجە­سىن­دە, ينۆەستورلار تاۋەكەلى جوعارى دامۋشى نارىقتاردان كاپيتالدارىن اكەتىپ, ونى اقش دوللارىنا سالا باستاعان. كاپيتالدىڭ تاسقىنداي كەرى اعىلۋىن توقتاتۋ ۇشىن ۇب بازا­لىق ستاۆكانى وسىرىپ, تەڭگەدەگى قۇ­رال­­داردىڭ ينۆەستورلارعا تارتىم­دى­­لىعىن جاقسارتقان.
«ۇلتتىق بانك قازاندا بازالىق مولشەرلەمەنى 9%-دان 9,25%-عا دەيىن كوتەرۋ تۋرالى شەشىم قابىل­دا­دى. بازالىق ستاۆكانىڭ قازىرگى دەڭگەيى تەڭگەدەگى اكتيۆتەرگە سۇرا­نىس­تى ارت­تى­­رۋعا جانە قولايلى اقشا-كرە­ديت جاع­دايلارىن ساقتاۋعا مۇم­­كىندىك بەرەدى» دەپ مالىمدەدى د.اقىشەۆ.
دەگەنمەن ساراپشىلار ينفليا­تسييا­نىڭ تومەندەۋى بازالىق مولشەر­لە­مە­نىڭ دە تومەندەۋىنە اكەلەرىنە سەنىمدى. ايتپەسە, تىم جوعارى ستاۆكا حالىق پەن بيزنەس ۇشىن كرەديتتى دە قىمباتتاتادى. بۇل – ەكونوميكانىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەدى. ۇلتتىق بانك مالىمەتىنشە, ينفلياتسييا 2018 جىلعى قازاندا 0,4%-دى قۇرادى. سوي­­تىپ, بولجامنان كوپ تومەن بول­عان. ناتيجەسىندە, جىلدىق ينف­ليا­­تسييا, ياعني 12 ايداعى ينفلياتسييا شا­ما­­سى 5,3%-عا دەيىن تومەندەدى. ۇلت­­تىق بانك توراعاسى قازانداعى ينفليا­تسييانىڭ تومەن كورسەتكىشتەرى بيىلعى جىل سوڭىندا ينفلياتسييانىڭ 5-7% نىسا­نا­لى دالىزدىڭ شەگىندە ساقتالۋى مۇم­كىن­دىگىن ەداۋىر ارتتىراتىنىن ايتتى.

ايحان شارىپ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*