«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى وزگەرەدى

891
0
بولىسۋ:

ەلباسى جولداۋىندا ايتىلعان اربىر تاپسىرماعا جاۋاپتى تۇلعالار مەن ولاردى ورىنداۋ مەرزىمى ناقتى بەكىتىلدى. پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستاندىقتاردىڭ ال-اۋقاتىنىڭ وسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جالپىۇلتتىق ىس-شارالار جوسپارىنىڭ جوباسى ماقۇلداندى.

ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, جالپىۇلتتىق جوسپار مەملەكەتتىڭ الداعى كە­زەڭدەگى دامۋىنىڭ التى بىردەي شەشۋشى مىندەتىنە قا­تىستى 100 ىس-شارادان تۇرادى.
مەملەكەت باسشىسى وز جولداۋىنداعى «حالىق تا­بى­سىنىڭ وسۋى» اتتى بىرىنشى مىندەتتە قازاقستان­دىق­تاردىڭ ال-اۋقاتىنىڭ وسۋىنە ەرەكشە كوڭىل بولدى. بۇل ماق­ساتقا جەتۋ ۇشىن قازاقستاندىقتاردىڭ تابىسىن ارت­تىرىپ, ومىر سۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا, جاڭا جۇمىس ورىن­دارىن قۇرۋعا باعىتتالعان 24 ىس-شارا جۇزەگە اسى­رىلادى.
– ازاماتتارىمىز ۇشىن اسا ماڭىزدى شارالاردىڭ بىرى – 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ, ەڭ تومەنگى جا­لاقى مولشەرىن بىرتىندەپ ارتتىرۋ بولىپ وتىر. حا­لىق­تىڭ كىرىسىن قورعاۋ ماقساتىندا تاريف قالىپتاستىرۋ تە­تى­گىنىڭ, كوممۋنالدىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلاردىڭ قاراجاتىن پايدالانۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ۇشىن زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزىلەتىن بولادى. بيزنەستى تيىم­دى قولداۋ ماقساتىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» باع­دارلاماسى 2025 جىلعا دەيىن ۇزارتىلادى, – دەدى
ت.سۇ­لەيمەنوۆ.
«تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى ەكىنشى مىندەت اياسىندا ەكى ماڭىزدى سالا – بىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساق­تاۋدى قامتيتىن 24 ىس-شارا كوزدەلگەن. باس ەكونوميستىڭ مالىمەتىنشە, وقۋشىلار ورنىنىڭ تاپ­شى­لىعىن جويۋ جانە ۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر پروب­لەماسىن شەشۋ ماقساتىندا وسى جىلدىڭ سوڭىندا وڭىر­لەردە جاڭا مەكتەپتەردىڭ قۇرىلىسى باستالادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا مەديتسينالىق قىز­مەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ۇشىن 2019 جىلعى 1 قاڭ­تاردان باستاپ, بارلىق ەمحانا مەن اۋرۋحانادا مە­ديتسينالىق قۇجاتتامانى قاعازسىز, تسيفرلى تۇردە جۇر­گىزۋگە كوشەدى.
«بيىل استانادا ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگييالىق ور­تالىقتىڭ قۇرىلىسى باستالادى. ول قازىرگى زامان تالا­بىنا جاۋاپ بەرەتىن قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالادى. حا­لىقتى ساپاسىز جانە دەنساۋلىققا قاۋىپتى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردەن قورعاۋ ماقساتىندا تاۋارلار مەن قىز­مەتتەر ساپاسىن جانە قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ كوميتەتى قۇرى­لا­دى» دەپ حابارلادى ت.سۇلەيمەنوۆ.
ول جالپىۇلتتىق جوسپاردىڭ بارلىق شارالارى تۇر­عىن ۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋعا, ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن ەلدىمەكەنىندە جايلى ارى قاۋىپسىز ومىر سۇرۋگە جاعداي جاساۋعا باعىتتالعانىن نىقتادى.
بۇعان قوسا, ەلىمىزدى ۇتىمدى اۋماقتىق ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا قازاقستاندى اۋماقتىق-كەڭىستىكتىك دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى بولجامدى سحەماسى قا­بىلدانباق. بۇل قۇجات ەلىمىزدىڭ باسقارىلاتىن تۇردە ۋر­بانيزاتسييالانۋىنىڭ (كەنتتەنۋىنىڭ) «جاڭا كارتا­سىنا» اينالادى.
مينيستردىڭ ايتۋىنشا, بولجامدىق سحەمانى سا­پالى جۇزەگە اسىرۋ ۇشىن كەلەسى جىلى 2025 جىلعا دەيىنگى «وڭىرلەردى دامىتۋ» باعدارلاماسى قابىلدانادى. وندا ناقتى ىس-شارالار, جوبالار جانە قارجىلاندىرۋ كولەمى كورسەتىلەدى. كولىك ينفراقۇرىلىمىن, كوممۋنالدىق جانە تۇرعىن ۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ ماقساتىندا «نۇرلى جول», «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ مەرزىمى دە 2025 جىلعا دەيىن ۇزارتىلادى.
– مۇنىڭ سىرتىندا قۇقىققورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇ­مىسىن تۇبەگەيلى جاقسارتۋ جانە ازاماتتار قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «ىشكى ىستەر ورگاندا­رىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى جول كارتاسى» قابىلدانادى. بۇل قۇجات ورگانداردا حالىقپەن جۇمىس جاساۋدىڭ جاڭا, زاماناۋي فورماتىن ەنگىزۋدى, قوعامدىق قاۋىپسىزدىككە مو­نيتورينگ جۇرگىزۋ جۇيەلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋدى كوز­دەيدى. سوتتار جۇمىسىنىڭ زاماناۋي فورماتىن جانە وزىق ەلەكتروندىق سەرۆيستەردى ەندىرۋ, ارتىق سوت راسىم­دە­رىن قىسقارتۋ ارقىلى سوت جۇيەسى ودان ارى جاڭعىر­تىلا­تىن بولادى, – دەدى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ.
جولداۋدىڭ «ازاماتتار سۇرانىسىنا بەيىمدەلگەن مەملەكەتتىك اپپارات» اتتى تورتىنشى مىندەتى اياسىندا 19 ىس-شارا قولعا الىنادى. مەملەكەت پەن قوعام اراسىن­داعى الشاقتىقتى قىسقارتۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ناقتى شارالارى مەن ناتيجەلەرىن ادامدارعا تۇسىندىرۋدى كوزدەيتىن «جاڭا فورماتسييانىڭ باسشىسى» اتتى جاڭا باعدارلاما ازىرلەنبەك.
«تيىمدى سىرتقى ساياسات» دەپ اتالاتىن بەسىنشى مىندەت اياسىندا سىرتقى ساياساتتى قازىرگى جاعدايلارعا بەيىمدەۋ جانە ۇلتتىق مۇددەلەردى پراگماتيزم قاعيداتتارىندا ىلگەرىلەتۋ بويىنشا شارالار قابىلدانادى.
«اربىر قازاقستاندىقتىڭ ەلىمىزدەگى وزگەرىستەر ۇدە­رىس­تەرىنە اتسالىسۋى» اتتى التىنشى مىندەت بويىنشا 6 ىس-شارا اتقارىلادى.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, الدا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنا جاڭا مازمۇن مەن باعىتتاردان تۇراتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەدى. مەملەكەت باسشىسى جارييالاعان «جاستار جىلى» اياسىندا جاستاردىڭ بارلىق ساناتتارىن قولداۋ شارالارىنان قۇرالاتىن ىس-شارالار جوسپارى قا­بىلدانباق. اسكەري-پاتريوتتىق تاربيەنىڭ رولىن كۇ­شەيتۋ ۇشىن مەكتەپتەردە «سارباز» بالالار-جاسوس­پىرىم­دەر بىرلەستىگى قۇرىلادى.
– تۇتاستاي العاندا, جالپىۇلتتىق جوسپاردى ۋاقى­تى­لى ورىنداۋ مەملەكەت باسشىسى وز جولداۋىندا بەر­گەن, حالىقتىڭ ال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان تاپ­سىرمالارىن تيىمدى ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە جول اشادى جانە ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراق­تىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە نەگىز بولادى, – دەپ تۇي­دى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ.
ۇكىمەت وتىرىسىنىڭ كۇن تارتىبىنە سايكەس, جيىندا بى­لىم جانە عىلىم مينيسترى ەرلان ساعاديەۆ بىلىم بەرۋ جۇيە­سىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى, ەلباسى جولداۋىندا مەك­تەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردە, مەكتەپتە جانە جوو-لاردا بى­لىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جونىندە بەرگەن تاپسىر­مالارىن ۆەدومستۆو قالاي شەشۋدى جوسپارلاپ وتىرعانى تۋرالى باياندادى.
مينيستر مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن جانە بىلىم بەرۋ­مەن 3-6 جاستاعى بالالاردىڭ 93 پايىزى قامتىل­عا­نىن ايتتى. بالاباقشالارعا جولداما بەرۋدىڭ اۆتو­مات­تان­دىرىلعان جۇيەسى ەنگىزىلدى. بىراق ازىرگە رەسپۋب­لي­كا بويىنشا اۆتوماتتاندىرۋ تەك 69,5 پايىزدى قۇ­راي­دى. بالاباقشالاردىڭ نەبارى 58 پايىزىندا بەي­نە­باقىلاۋ كامەرالارى ورناتىلعان.
– ەلباسى ۇش جىل ىشىندە بۇكىل مەكتەپتەر مەن با­لا­باقشالاردى بەينەباقىلاۋ كامەرالارىمەن قامتا­ماسىز ەتۋدى تاپسىردى. مينيسترلىك وز تاراپىنان اي سايىن مونيتورينگ جۇرگىزىپ, تيىستى اقپارات جارييالاپ وتى­رادى, – دەپ سەندىردى ە.ساعاديەۆ.
مەكتەپكە دەيىنگى بىلىم ساپاسىن جاقسارتۋ ۇشىن با­لا­باقشاداعى پەداگوگ مامانداردىڭ بىلىم ساپاسىن ارت­تىرۋ قاجەت. مينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەلباسى تاپ­سىرماسىنا سايكەس, اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ, بيىل ار­نايى «جول كارتاسى» بەكىتىلەدى. وندا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەشىلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, بىرىڭعاي بىلىكتىلىك تالاپتارىن ەنگىزۋ شارالارى قارالىپ, ەڭبەكاقى تولەۋ جۇيەسى قايتا قاراستىرىلماق.
ورتا بىلىم بەرۋدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىر­ماسى بويىنشا تۇڭعىش رەت «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ ازىرلەنەدى. زاڭدا پەداگوگتاردىڭ الەۋمەتتىك مارتە­بە­سىن كوتەرۋ, وقۋ جۇكتەمەسىن قىسقارتۋ, قاجەتسىز تەك­سەرۋ­لەر­دەن قورعاۋ نورمالارى كورىنىس تابادى. زاڭ 2019 جىلى قابىلدانادى دەپ جوسپارلانعان. بيىل وسى زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ, قوعامدىق تالقىعا سالىنادى.
اپاتتى مەكتەپتەر مەن ۇش اۋىسىمدا وقىتۋ ما­سەلەلەرىن شەشۋ ماقساتىندا بۇگىندە رەسپۋبليكا بويىن­شا 60 مەكتەپ سالىنۋدا. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسە­بىنەن 27 مەكتەپ تۇرعىزىلۋعا تيىس. 50 ملرد قاراجات ەڭ الدىمەن وسى مەكتەپتەرگە جۇمسالادى. بعم باسشىسى قال­عان ۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر جەرگىلىكتى بيۋدجەت قارا­جاتى ەسەبىنەن سالىنۋعا تيىستىگىن مالىمدەدى.
مەكتەپتەردەگى پسيحولوگتار سانىن ۇلعايتىپ, ولار­دىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا بعم شەتەلدەن مامانداردى تارتۋ ارقىلى «باقىتتى وتباسى» باعدارلا­ما­سى بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپتى.
«جۇمىس جالعاسىن تابادى. مينيسترلىك بىرىڭعاي باع­دارلاما دايىندايدى. بۇدان وزگە ۇلتتىق تەستىلەۋ ەنگى­زىلەدى, بارلىق وبلىستا پسيحولوگتاردىڭ بىلىك­تىلىك­تەرىن ارتتىرۋ كۋرستارى وتكىزىلەدى. اتتەستاتسييالاۋدىڭ جاڭا جۇيەسى مەن كاسىبي بىلىكتىلىگىن تەستىلەۋ ارقىلى پەداگوگ-پسيحولوگ مامانداردىڭ ەڭبەكاقىسى مەن سانا­تىن ارتتىرۋدى قاراستىرۋ كوزدەلگەن. بيىل جاڭا جۇيە ازىرلەنىپ, ۇكىمەتتىڭ قاراۋىنا جىبەرىلەدى» دەدى بعم باسشىسى.
ماسەلەنى قاراۋ بارىسىندا وڭىرلەردە بىلىم بەرۋ سا­پا­سىن ارتتىرۋ, ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ, ۇش اۋى­سىمدا وقىتۋدى ازايتۋ جانە جاڭا مەكتەپتەر سالۋ بويىن­شا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى بىرقاتار وڭىر­لەردىڭ اكىمدەرى بايانداما جاسادى.

ايحان شارىپ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*