سپيكەرلەر قۇرىلتايى استانادا وتەدى

458
0
بولىسۋ:

ماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين ەۋرازييا ەلدەرى پارلامەنتتەرى سپيكەرلەرىنىڭ ۇشىنشى كەڭەسىندە سوز سويلەدى. تۇركييادا 40-تان استام ەلدىڭ پارلامەنتشىلەرىنىڭ باسىن قوسقان فورۋمدا ەۋرازيياداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق, قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە تۇراقتى دامۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

وز سوزىندە نۇرلان نىعماتۋلين شا­را­عا پارلامەنتتەردىڭ, بەدەلدى حالىقارا­لىق ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ جانە جەتەكشى ساراپشىلاردىڭ كوپتەپ قاتىسۋى بىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ ەۋرازييالىق ىنتىماقتاس­تىق­تى نىعايتۋ جانە دامىتۋ بويىنشا كەڭ اۋ­قىم­دى ۇدەرىسكە بەلسەندى اتسالىسۋىنىڭ اي­قىن دالەلى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ وتتى.
– قازاقستان كوپتەگەن ينتەگراتسييالىق پروتسەستەردىڭ باستاماشىسى جانە بەلسەندى قا­تىسۋشىسى رەتىندە وڭىرلىك جانە جاھان­دىق ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستار جۇيە­سىنە كىرۋ باعىتىن تاباندى ۇستانادى. سوناۋ 1994 جىلى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە العاش رەت ەۋروپا مەن ازييا ەلدەرىن بىرىكتىرۋ يدەياسىن جارييالا­دى. بۇل كۇن ەۋرازييالىق ينتەگراتسييانىڭ باستاۋى سانالادى, – دەدى ن.نىعماتۋلين.
ەۋرازييالىق ينتەگراتسييا يدەياسىنىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي قازاقستان ەۋرازييا ەلدەرى پارلامەنتتەرى سپيكەر­لەرى­نىڭ تورتىنشى كەڭەسىن استانادا وتكىزۋ تۋ­را­لى باستاما كوتەردى.
نۇرلان نىعماتۋلين وسى جولعى كەز­دەسۋدىڭ كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان ما­سەلەلەر بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ وتى­رى­سىندا ەلباسى ۇسىنعان «ۇلكەن ەۋرازييا قۇرۋ» يدەياسىمەن قابىسىپ جاتقانىنا ن­ازار اۋداردى.
– تەڭدەسى جوق «ۇلكەن ەۋرازييا» جو­با­سى – قاتىسۋشى ەلدەر اراسىنداعى ساۋدا قاتىناستارىن ىرىقتاندىرۋدى, كولىك دا­لىز­دەرىن بىرلەسىپ دامىتۋدى, ەنەرگە­تي­كالىق باعىتتاردى ارتاراپتاندىرۋدى, ين­ۆەستيتسييالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەي­تۋدى جانە ەكونوميكالىق ىقپال­داس­تىقتىڭ باسقا دا ماسەلەلەرىن قوسا ال­عان­دا, اتالعان بىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسىن ۇي­لەستىرۋدى كوزدەيدى, – دەدى ماجىلىس سپيكەرى.
ول ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق جۇ­مىسىنا دا توقتالىپ, وسى جىلدىڭ قاڭ­تار ايىنان باستاپ, جاڭارتىلعان ەاەو كەدەن كودەكسى كۇشىنە ەنگەنىن, ال كەلەسى جىلى – ەلەكتر ەنەرگيياسىنىڭ, 2025 جىل­ع­ا قاراي مۇناي مەن مۇناي ونىمدەرىنىڭ ور­تاق نارىقتارىن قۇرۋ جوسپارلانعانىن جەت­كىزدى.
– ۇلكەن ەۋرازييا يدەياسى اياسىندا ەۋ­رازييالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ەۋ­رو­پا­لىق وداقپەن ىنتىماقتاستىعى كە­لە­شەگىنەن مول ۇمىت كۇتتىرەدى. گەوگرافييالىق جا­عىنان العاندا بىز – كورشىلەرمىز. بىزدە بار­لىق وزارا كوممۋنيكاتسييالار, جولدار, جە­لىلەر بار, ستاندارتتارىمىز دا ۇقساس. ەكونوميكالىق تۇرعىدان نارىقتارىمىز دا بىرىن-بىرى قاجەت ەتەدى. قازاقستان قى­تاي­دىڭ جانە ورتالىق ازييانىڭ نارىق­تارى­مەن شەكتەسەتىنىن, ال رەسەي ارقىلى ەۋ­روپا نارىقتارىنا شىعاتىنىن ەسكەر­سەك, مۇنىڭ بارى كەلەشەكتە قازاقستانعا با­تىس پەن شىعىس اراسىنداعى كوپىرگە اي­نالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى ن.نىعماتۋلين.
ونىڭ بايلامىنشا, وسىعان بايلانىس­تى سوچيدەگى جوعارعى ەۋرازييالىق ەكونو­ميكالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا ايتىلعان قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ۇسىنىستارى ەرەكشە وزەكتىلىككە يە.
تالقىلاۋعا شىعارىلعان ەكولوگييالىق ماسەلەلەردى دە تىلگە تيەك ەتىپ, وسى باعىتتا ەلىمىزدە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى ايتقان ماجىلىس توراعاسى ۇلتتىق ەكولوگييالىق زاڭنامانى دسۇ جانە ەو شارتتارى مەن تالاپتارىنا بەيىمدەۋ, حا­لىقارالىق مىندەتتەمەلەردى ساقتاۋ بويىن­شا ايتارلىقتاي ناتيجەلەرگە قول جەت­كىزىلگەنىن نىقتادى. سونىمەن قاتار, نەگىزگى حالىقارالىق كونۆەنتسييالارعا قول قويىلدى.
ەل پرەزيدەنتىنىڭ تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋ تاسىلدەرىن وزگەرتۋ تاپسىرماسىنا سايكەس, اقپاراتتىق-تەحنولوگييالىق جۇيە­نى كەشەندى ەنگىزۋگە, كاسىپورىنداردىڭ ەنەر­گييالىق تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, قۋات ون­دىرۋشىلەردىڭ جۇمىس ونىمدىلىگىنە قا­تىس­تى ناقتى قادامدار جاسالۋدا.
نۇرلان نىعماتۋليننىڭ حابار­لاۋىن­شا, كەلەسى جىلى پارلامەنت جاڭا ەكو­لو­گييا­لىق كودەكس جوباسىن قاراۋدى جوس­پار­لاپ وتىر. وندا قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىندا قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەۋ جۇيەسى قايتا قارالىپ, ۇزدىك الەمدىك ۇلگىگە سايكەس باقىلاۋ مەن رەتتەۋدىڭ جاڭا قۇرال­دارى مەن تەتىكتەرىن ەنگىزۋ كوزدەلگەن. سون­­داي-اق قازاقستاندا ەكولوگييالىق جاع­دايدى جاقسارتۋ جۇمىسىن رەتتەۋگە با­عىتتالعان ايماقتىق ستاندارتتار جۇيەسى ازىر­لەنەتىن بولادى.
– بۇل باعىتتا بىز كۇش-جىگەرىمىزدى بى­رىك­تىرىپ, زاڭ شىعارۋشىلىق جۇمىسىمىزدا تاجىريبە الماسا الار ەدىك. ەۋرازييالىق ەلدەردىڭ پارلامەنتتەرى اراسىندا تۇراقتى, تىكەلەي جانە جان-جاقتى ديالوگتى قول-
داۋ – وسى كەڭەستىكتەگى بارلىق مەملەكەت­تەر­­دىڭ ورنىقتى دامۋىنىڭ, ارى تۇراق­تى­لى­عىنىڭ پارمەندى فاكتورى, – دەپ تۇيدى ن.نىعماتۋلين.
ەۋرازييا ەلدەرى پارلامەنتتەرى سپيكەر­لە­رىنىڭ ۇشىنشى كەڭەسىنىڭ ناتيجەسى بويىن­­شا قورىتىندى دەكلاراتسييا قابىل­دان­دى. وندا تورتىنشى كەڭەستى استانادا وت­كىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعانى اتاپ كور­­سەتىلگەن.

ايحان شارىپ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*