«رۋحاني جاڭعىرۋ – ساپالى بىلىم مەن تاربيەنىڭ نەگىزى»

3542
0
بولىسۋ:

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ابىشۇلى نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى حالقىمىزدىڭ تاريحىنداعى تەرەڭ ماعىنالى باعدارلامالىق قۇجاتقا  اينالعانى بارشامىزعا بەلگىلى. باسەكەگە قابىلەتتىلىك, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ, بىلىمنىڭ سالتانات قۇرۋى سەكىلدى باعىتىنداعى ماقسات-مىندەتتەردى ايقىنداپ بەرگەن بۇل ماقالادا رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ العىشارتى بولاتىن ناقتى جوبالار ۇسىنىلعان.

ەل كەلەشەگىنە ۇمىت ارتقان ەلباسىنىڭ اتالعان تۇعىرناماسىندا بىلىم مەن عىلىمعا ايرىقشا نازار اۋدارىلىپ وتىر. «تەرەڭ بىلىم –تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تىرەگى»,- دەپ اتاپ وتكەن پرەزيدەنت  ماڭگىلىك ەل بولۋعا قادام باسقان ەگەمەن ەلىمىزدىڭ جاhاندانۋ الدىندا ۇلت رەتىندە جويىلىپ كەتپەۋى ۇشىن ۇلتتىق كودىن ساقتاعان,ياعني سوناۋ اتا-بابالارىمىزدان قالعان ۇلتتىق مادەنيەتىمىز بەن ادەبيەتىمىزدى, عاسىرلار بويى تاريحىمىزدا ساقتالعان, قايماعى بۇزىلماعان قازاق حالقىمىزدىڭ ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسىپ كەلە جاتىرعان ادەت-عۇرىپتارى مەن سالت-داستۇرلەرىمىز, ۇلتتىق تىلىمىز بەن دىنىمىزدى, ادەبيەتىمىزدى, بىر سوزبەن ايتقاندا عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ۇلتتىق رۋحىمىزدى دارىپتەپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ون بويىنا سىڭىرە بىلگەن بىلىمدى, باسەكەگە قابىلەتتى, كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ سانالى ۇرپاق قالىپتاسۋ كەرەكتىگىن العا تارتادى.

قازىرگى تاڭدا ادامي كاپيتالدىڭ باستى قۇندىلىعىنا اينالىپ وتىرعان وقۋ مەن بىلىمنىڭ قارىشتاعان داۋىرىندە, ۇلت كوشباسشىسى رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ نەگىزگى تالابى – «بىلىمنىڭ سالتانات قۇرۋى – بىلىمدى بارىنەن جوعارى قوياتىن ۇلت قانا تابىسقا جەتە الادى» دەپ ايتقانى بەلگىلى. وسى ورايدا كورەگەندىگى مول, ماقساتى ايقىن ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار :رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى جارييالانعانىنان باستاپ, بىلىم وردامىزدا رۋحاني جاڭعىرۋىمىزعا بايلانىستى وقۋشىلارىمىزدىڭ بويىنا پاتريوتتىق سەزىمدى ۇيالاتۋ, وتانعا دەگەن قۇرمەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كوپتەگەن پاتريوتتىق ىس-شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى.

بۇگىندە تاربيە جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ بارىسىندا اتىراۋ وبلىسى, اتىراۋ قالاسى, جالپى بىلىم بەرەتىن ف.دوسىموۆا اتىنداعى №12 ورتا مەكتەبىندە «ماڭگىلىك ەل» باعدارلاماسى بويىنشا وقۋشىلاردىڭ بويىنا پاتريوتتىق سەزىم, تۋعان جەرگە  قۇرمەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كوپتەگەن پاتريوتتىق ىس-شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, بىرقاتار جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى. مەكتەبىمىزدە وتانىن سۇيەتىن پاتريوتتى ۇرپاق تاربيەلەۋ ماقساتىندا «تۋعان جەرگە تاعزىم» اتتى جەرگىلىكتى مۇراجايلار مەن قاسيەتتى جەرلەرگە تانىمجورىقتار ۇيىمداستىرىلدى. سونىمەن قاتار, كىتاپ وقۋدى ناسيحاتتاۋ بارىسىندا «وقىمىستى ۇلت» اكتسيياسىنا وراي «كىتاپ –ومىر ۇستازى» اتتى تاقىرىپتا تاربيە ساعاتتارى, قازاق تىلى جانە ادەبيەتى پانى بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن «لاتىن الىپبيىنە كوشۋ: ماسەلە, پىكىر, ۇسىنىس» اتتى دوڭگەلەك ۇستەلدەر وتكىزىلدى. سونىمەن قوسا, «مەنىڭ پرەزيدەنتىم» اتتى تاقىرىپتا 10-11 سىنىپ وقۋشىلارى اراسىندا ەسسە بايقاۋلار وتكىزىلىپ, جالپى سىنىپتار اراسىندا «رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ جارقىن جولدارى», «تۋعان ولكە-تۇنعان شەجىرە» تاقىرىبىندا سىنىپ ساعاتتارى مەن «بولاشاق جاستاردىڭ قولىندا» اتتى تاقىرىپپەن دەبات, تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا «تاۋەلسىزدىك –بىزدىڭ تۇعىرىمىز, تۇراقتىلىق – بىزدىڭ ماقساتىمىز» تاقىرىبىندا 7-10 سىنىپتار ارالىعىندا بەينەروليكتەر بايقاۋى جانە «رۋحاني جاڭعىرۋ – وتباسىلىق قۇندىلىق» اتتى تاقىرىپتا اتا-انالار جينالىسى, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى بويىنشا وبلىستىق ولكەتانۋ مۇراجايىمەن بىرلەسكەن تاربيەلىك شارا , سونداي اق,مەكتەپ ۇستازدارىنىڭ تاراپىنان «ماڭگىلىك ەل – ۇلت بولاشاعى» اتتى تاقىرىپتا باياندامالار تىڭدالدى. مۇنداعى بىزدىڭ ماقساتىمىز – ەرتەڭگى ەل بولاشاعى وسكەلەڭ ۇرپاقتارىمىزدىڭ قولىندا بولعاندىقتان,  قازىرگى تاڭنان باستاپ, ولاردىڭ ساناسىنا ەل مەن جەردىڭ قادىر-قاسيەتىن سىڭىرە بىلۋ, سونىمەن قاتار قايىرىمدى ىستەردى ورىنداۋعا ۇيرەتە بىلۋ بولىپ تابىلادى.

ۇستىمىزدەگى  جىلدىڭ 17-28 قىركۇيەك ارالىعىندا  الماتى قالاسىندا «ورلەۋ» باۇو اق فيليالى بىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ باسشى جانە عىلىمي-پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەرى بىلىكتىلىگىن ارتتىراتىن رەسپۋبليكالىق ينستيتۋتىندا «ماڭگىلىك ەل» يدەياسى نەگىزىندە تاربيەنىڭ مازمۇنىن جاڭارتۋ» تاقىرىبىندا مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ تاربيە ىسى جونىندەگى ورىنباسارلارىنا ارنالعان بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرسى وتكىزىلدى. رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان ارىپتەستەرىمىزبەن تاجىريبە الماسىپ, تۇلعا تاربيەلەۋدەگى ۇسىنىستارىمىز بەن يدەيالارىمىزدى ورتاعا سالدىق. كۋرس جەتەكشىسى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى اگيما ابىلقىزى ماحانبەتوۆانىڭ باسقارۋىمەن جوبالىق جۇمىستار, وزىندىك جۇمىس جانە شاعىن ساباق ۇلگىلەرىن قورعاۋ جۇزەگە اسىرىلدى.  اربىر تۇلعانى جەتىستىككە جەتكىزۋ جولدارىندا, ىزدەنىس پەن ەڭبەك قاشاندا قيىن, سوندىقتان قازىرگى زامانعا ساي جان-جاقتى, ساۋاتتى بولىپ قالىپتاسۋ ۇشىن وسىنداي كۋرستار وتە پايدالى. سونىمەن قاتار. تاربيە جانە تۇلعانى الەۋمەتتەندىرۋ كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىلارى قۇرالاي قالدىبايقىزى رىسقۇلبەكوۆا, قارلىعاش ابدىعۇلقىزى, قاپيزاەۆا,  اقجارقىن تاجىحانقىزى ساحوۆا جانە ت.ب ۇستازداردان دارىس الىپ,  ترەنينگ ساباقتارىنا قاتىستىق.

«ادال جاندى ونەگە تۇت وزىڭە» دەپ جۇسىپ بالاساعۇني ايتىپ وتكەندەي, كۋرس بارىسىندا ۇلگى تۇتار تاجىريبەلى ۇستازدارىمىزدىڭ ارقاسىندا جۇرگىزىلگەن مازمۇنى تەرەڭ, ماعىناسى مول ساباقتاردان وي تۇيىپ, بىلىم قورىن كەڭەيىپ, تاجىريبەمىزگە وراسان زور باعىت –باعدار الدىق. وزىم جاس مامان رەتىندە كەلەشەكتە اتالمىش كۋرستىڭ بىلىمىمدى ودان ارى جەتىلدىرىپ, تاجىريبەمدى مولايتۋدا ۇلكەن ۇلەس قوسارىنا كامىل سەنەمىن.

سونىمەن قاتار ينستيتۋت ديرەكتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور جانساۋلە ماحاتوۆانىڭ باسقارۋىمەن 26 قىركۇيەكتە «رۋحاني جاڭعىرۋ – ۇلتتىق بىلىم بەرۋ مەن ۇلتتىق سانانىڭ جاڭا بەلەسى» تاقىرىبىندا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسييا وتكىزىلدى.. اتالعان ىس-شاراعا رەسپۋبليكانىڭ ار ايماعىنان كەلگەن مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ تاربيە ىسى جونىندەگى ورىنباسارلارى بەلسەنە اتسالىستى جانە ماراپاتقا يە بولدى.   ينستيتۋت ۇجىمىنا جانە كۋرس ۇيىمداستىرۋشىلارىنا ۇلكەن العىسىمىزدى بىلدىرەمىز.    بالالارىمىزدى قالاي تاربيەلەسەك, بولاشاعىمىز سولاي بولماق. كەلەشەگىمىزدىڭ قوجاسى بالالارىمىزدىڭ بىلىمدى دە مادەنيەتتى, تاربيەلى دە ادەپتى, كىشىپەيىل دە قاراپايىم ەتىپ تاربيەلەۋ وز قولىمىزدا. قازاقستاندىق پاتريوتيزم جانە ازاماتتىق تاربيە قالىپتاستىرۋدا ەلباسىمىزدىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس بولاشاق وسكەلەڭ ۇرپاققا دۇرىس جول سىلتەۋ بىزدىڭ باستى ماقساتىمىز. وسى ورايدا , اتالعان ىس-شارالارىمىزدى مۇنىمەن شەكتەمەي, ۇزدىكسىز جۇرگىزىپ وتىراتىن بولساق , سوندا عانا ەلباسىمىزدىڭ ساليقالى تەرەڭ باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى يدەيالاردى جۇزەگە اسىرا الامىز. كۇتىلەتىن ناتيجە وسى تىڭ يدەيالار ارقىلى بىز ۇلت بولاشاعىنىڭ جارقىن بولاتىنىنا جاعداي جاساي الامىز دەپ ويلايمىن.

ايگەرىم تاجىعاليەۆا, اتىراۋ قالاسى,  جالپى ورتا بىلىم بەرەتىن №12 ف.دوسىموۆا اتىنداعى ورتا مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ تاربيە ىسى جونىندەگى ورىنباسارى. 

 

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*