دەكرەتكە شىعۋ: 1 ميلليون تەڭگەنى الۋ ۇشىن نە ىستەۋ كەرەك?

5278
0
بولىسۋ:

قازاقستاندا دەكرەتكە شىققان ازاماتتارعا مەملەكەت تاراپىنان تولەنەتىن جاردەماقىلار بار. ونىڭ كولەمى جارتى ميلليونعا جەتپەيدى. دەگەنمەن, ودان ەكى, تىپتى ۇش ەسە ارتىق جاردەماقى الۋعا مۇمكىندىك بار. ول ۇشىن الەۋمەتتىك جارنالاردى اي سايىن اۋدارىپ وتىرعان جون.

ايتا كەتكەن جون, بۇگىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن تولەنەتىن بىر رەتتىك بوسانۋ جاردەماقىسى جۇمىس ىستەيتىن جانە جۇمىس ىستەمەيتىن بارلىق ايەلدەرگە بىردەي بەرىلەدى. ونىڭ مولشەرى: بىرىنشى, ەكىنشى جانە ۇشىنشى بالاعا – 91 390 تەڭگە, تورتىنشى جانە ودان كوپ بالاعا -151 515 تەڭگە. بۇدان بولەك, بالا كۇتىمىنە ارنالعان اي سايىنعى جاردەماقى دا بار. ول دا بالا سانىنا قاراي 13 853 – 21 405 تەڭگەنى قۇرايدى. سوندا بارلىعى شامامەن 175 366 – 408 375 تەڭگەگە شىعادى. دەگەنمەن, كەز كەلگەن ازامات مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان قوسىمشا جاردەماقى الا الادى. ول ۇشىن رەسمي تۇردە جۇمىس ىستەپ, اي سايىن الەۋمەتتىك جارنالاردى اۋدارىپ وتىرۋ قاجەت. ال ونداي جارنالار نەعۇرلىم كوپ بولسا, سوعۇرلىم كوپ قارجى الۋعا بولادى.

«مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورى» اق باسقارۋشى ديرەكتورى نۇرسۋلۋ كەمەلدىڭ ايتۋىنشا, قوردان جۇكتىلىك پەن بوسانۋعا قاتىستى ەكى تولەمدى الۋعا بولادى.

«مىسالى, مەنىڭ جالاقىم 100 000 تەڭگە دەيىكشى. سونىڭ 10 پروتسەنتى تابىس سالىعىنا, تاعى 10 پروتسەنتى زەينەتاقى قورىنا كەتەدى. ال جۇمىس بەرۋشى مەن ۇشىن تابىسىمنىڭ 3,5 پروتسەنتىن مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا اقشا اۋدارادى. مەن تازا قولعا 80 مىڭ السام دا, جۇمىس بەرۋشى الەۋمەتتىك قورعا 90 مىڭ تەڭگەنىڭ جارناسىن اۋدارىپ وتىرادى. سەبەبى وندايدا زەينەتاقى قورىنا كەتكەن قارجى دا ەسكەرىلەدى. سوندا مەنىڭ ورتاشا جالاقىم 90 مىڭ تەڭگە دەپ بەلگىلەنەدى. وسى قارجىنى كەمىندە 4,2-كە كوبەيتەمىز. سەبەبى ايەل دەكرەتكە شىققاننان باستاپ بوسانۋعا دەيىن 4 ايداي جۇمىسسىز وتىرادى. وسى ۋاقىتتىڭ اقىسى وتەلەدى. سويتىپ, مەملەكەتتەن بەرىلەتىن جاردەماقىنىڭ ۇستىنەن تاعى 400 مىڭ تەڭگەدەي الۋعا مۇمكىندىك بار. ال اۋىر بوسانۋ, يا بولماسا, ەگىزدەر تۋسا, كوەففيتسەنت 4,2 ەمەس, ودان جوعارى – 4,7 بولادى. سوسىن سەمەي جاقتا, بۇرىنعى يادرولىق پوليگونعا جاقىن جەردە تۇراتىندارعا 5,7-6,2 كوەففيتسەنتى بەرىلەدى. بۇل تەك جۇكتىلىكتىڭ قارجىسى», – دەدى ن.كەمەل قازاقپارات تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا.

بۇدان بولەك, قوردا بىر جاسقا دەيىنگى بالا كۇتىمىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەم دە قاراستىرىلعان. ونىڭ مولشەرى سوڭعى ەكى جىلداعى ورتاشا ايلىق تابىستىڭ 40 پروتسەنتىن قۇرايدى. ماسەلەن, ورتاشا ايلىق 90 000 تەڭگە بولسا, ونىڭ 40 پروتسەنتى – 36 000 تەڭگە. ونى ون ەكى ايعا كوبەيتكەندە 432 000 تەڭگە شىعادى. سوندا تەك الەۋمەتتىك قوردان بەرىلەتىن جاردەماقىنىڭ كولەمى 800 000 مىڭ تەڭگەدەن اسىپ كەتەدى. ماماننىڭ سوزىنە قاراعاندا, بۇگىندە دەكرەتكە شىعاتىن كەيبىر كەلىنشەكتەر اقىنىڭ از تولەنىپ جاتقانىنا شاعىمدانادى. ولار مەملەكەتتىڭ جاردەماقىسىن الادى, بىراق الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنىڭ تولەماقىلارىنان تىس قالادى.

«ولار ايتادى, كۇنكورىسكە جەتپەي جاتىر, بالانى اسىراۋ دا وڭاي ەمەس. ال الەۋمەتتىك قوردان جۇكتىلىك پەن بوسانۋعا بايلانىستى جاردەماقىنى الۋ ۇشىن اي سايىنعى جارنالار بولۋى قاجەت. جاس انالار جۇمىس ىستەدىك دەيدى. الايدا رەسمي تۇردە ەڭبەكاقىدان الەۋمەتتىك جارنالار تولەنبەگەن. بىز بازانى قارايمىز. وندا ەش جەردە جۇمىس ىستەمەگەن بولىپ شىعادى. ال رەسمي تۇردە جۇمىس ىستەمەسەڭىز, بىز سىزگە ول تولەمدى تاعايىنداي المايمىز. ارينە, مەملەكەتپەن كەپىلدەندىرىلگەن جاردەماقىلار تولەنەدى. الايدا الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان قوسىمشا تولەمدى الۋ ۇشىن رەسمي تۇردە جۇمىس ىستەۋ كەرەك. اي سايىنعى جارنالار بولۋى شارت», – دەپ اتاپ كورسەتتى ن.كەمەل.

ايتا كەتەيىك, الداعى ۋاقىتتا بىرىڭعاي جيىنتىق تولەمىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ول ارقىلى وزىن-وزى جۇمىسپەن قامتىپ جۇرگەن ازاماتتار بارلىق الەۋمەتتىك تولەمدەردى جاساي الادى. سونىڭ ىشىندە زەينەتاقى جارناسى, تابىس سالىعى, الەۋمەتتىك تولەم جانە مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا تۇسەتىن جارنا دا بار. ونىڭ كولەمى بىر ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش – 2 405 تەڭگەدەن اسپايدى. ال اۋىلدىق جەرلەردە ەكى ەسە تومەن بولادى. سونىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتىڭ بارلىق الەۋمەتتىك جاردەماقىلارىن الۋعا مۇمكىندىك بار. بىرىڭعاي جيىنتىق تولەمى ەرىكتى تۇردە تولەنەدى دەگەن جوسپار بار.
inform.kz

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*