30 كۇن دۋمان سىيلاعان, مۋنديال دا جەتتى مارەگە

1119
0
بولىسۋ:

4 جىل زارىقتىرىپ جەتكەن فۋتبولدان الەم چەمپيوناتى دا اياقتالدى. 30 كۇن كوزدى اشىپ-جۇمعانشا وتە شىقتى. اسەرىن الى دە سەزىنە الماي تۇرعاندايمىز. وتكەن چەمپيوناتتىڭ اسەرى ەندى تاتتى ەستەلىك رەتىندە جادىمىزدا جاڭعىرىپ, بىزدى عاجايىپ ساعىنىشقا بولەمەك. 

مودريچ – «التىن دوپقا» لايىق
بۇل چەمپيونات – ستەرەوتيپتەردىڭ قي­راي بۇزىلىپ, السىزدىڭ مىقتىعا, مىق­تىنىڭ شاراسىزعا اينالۋىمەن ەستە قال­دى. فرانتسيياعا داۋىمىز جوق, ال توپتان شى­عۋدى عانا ماقسات تۇتىپ كەلگەن حورۆا­تييا فينالعا يەك ارتادى دەپ كىم ويلاعان?! قانشا «التىن بۋىن» بولسا دا, بەل­گييا­نىڭ ۇزدىك تورتتىككە ەنەرىنە كۇماندىلەر كوپ بولدى. برازيلييا, ارگەنتينا, گەر­ما­نييا, يسپانييالار تۇرعاندا ولارعا نە جوق دەستىك. نەيمار مەن مەسسيدىڭ, رونالدۋ مەن راموستىڭ فينالدا ويقاستاعانىن كور­گىسى كەلدى كوپ ادام. بىراق مودريچ پەن گريز­مانندار تابانىنان تاۋسىلىپ جۇر­گەندە ولار جاعالاۋدا كۇنگە قىزدىرىنۋدى باس­تاپ كەتكەن بولاتىن. بۇل بىر جاعىنان ادى­لەتتى بولعان دا سەكىلدى. الگى ايتقان تورت ۇزدىك فينال كورمەي جۇرگەن جاندار ەمەس قوي. ولاردىڭ ورنىنا ۆرسالكو مەن پە­ريشيچتىڭ, مباپپە مەن جيرۋدىڭ جان­تالاسا كۋبوكقا تالاسقانى قالاي اسەرلى كو­رىندى. مودريچتىڭ جونى بىر باسقا… في­نالدا فرانتسييا راسىندا جەڭىسكە لايىق بول­عانداي. جاس, سوعان قاراماستان تەگەۋ­رىن­دى ۇجىم, سالىستىرمالى تۇردە قارتاڭ تارت­قان, بىراق تاجىريبەلى حورۆاتييانى شاڭى­نا ىلەستىرە قويمادى. ماسكەۋدەگى «لۋجنيكي» ستاديونىندا وتكەن كەزدەسۋ 4:2 ەسەبىمەن فرانتسۋزداردىڭ پايداسىنا شە­شىلدى.
فرانتسييا – حورۆاتييا – 4:2 (گول سوق­قاندار: ماريو ماندجۋكيچ, 18 (اۆتوگول), يۆان پەريشيچ, 28, انتۋان گريزمانن, 38 (پ), پول پوگبا, 59, كيليان مباپپە, 65, ماريو ماندجۋكيچ, 69)
ەسكەرتۋ: ن’گولو كانتە, 27, لۋكا ەرناندەس, 41, شيمە ۆرسالكو, 90+2.


وسى الەم چەمپيوناتىندا 169 گول سوعىلىپ, 219 سارى, 4 قىزىل قاعاز كورسەتىلگەن. 49 651 پاس ساتتى بەرىلسە, ار ويىن سايىن ورتا ەسەپپەن 2,6 گول سالىنىپ, ار ويىن سايىن ورتا ەسەپپەن 3,5 سارى, 0,06 قىزىل قاعاز كورسەتىلگەن. بىر ماتچتاعى پاس سانى شامامەن – 775,8.


حورۆاتييانىڭ كاپيتانى لۋكا مودريچ وسى الەم چەمپيوناتىنىڭ ۇزدىك ويىن­شى­سى اتاندى. 32 جاستاعى جارتىلاي قو­ر­عاۋشى بۇكىل كوماندانىڭ موتورى ىس­پەتتى. الاڭ ورتاسىندا ەركىن ويقاستاپ, جار­تى الاڭداي قيىپ تۇسىرىپ دال پاس بەرۋى – شەبەردىڭ شەبەرىنىڭ عانا قولىنان كە­لەر ارەكەت. وسى دوپ دوداسىندا كاپيتان گول بولارلىق ايقىن 16 مۇمكىندىك جاساپ بەر­گەن. اسىرەسە, دانييامەن بولعان ويىن­دا 21 مارتە قارسىلاستىڭ جارتى الاڭىندا دال پاس جاساپتى. فينالدا دا جانكەشتى ويىن كورسەتتى. وڭ قاپتالداعى رەبيچ پەن ۆرسالكونى, سول قاپتالداعى پەريشيچتى, ورتاداعى ماندجۋكيچتى دوپپەن جارىل­قاپ, حورۆاتييانىڭ ويىنىنا قان جۇگىر­تىپ, قولمەن سومدادى. وسى چەمپيوناتتا ونىڭ ەنشىسىندە 7 ماتچ, 2 گول جانە 1 نا­­­­تيجەلى پاس بار. ەندى جانكۇيەر قاۋىم مود­ريچتىڭ «جىلدىڭ ۇزدىك ويىنشىسى» اتا­نۋىن دا قاتتى قالايدى. جىل سايىن مەس­سي مەن رونالدۋدان اۋىسپايتىن بۇل مارا­پات بيىل لۋكانىڭ قولىندا جارقى­راۋى ابدەن مۇمكىن. ەگەر حورۆاتييا چەم­پيون بولعاندا, مودريچ بيىل چەمپيون­دار ليگاسىن دا, الەم چەمپيوناتىن دا جەڭ­گەن بىرەگەي ويىنشى بولار ەدى. بىراق ون­داي اتاق – كلۋبتاسى رافاەل ۆارانعا بۇيىر­دى. بيىل «رەالمەن» وزىنىڭ تور­تىن­شى چەمپيوندار ليگاسىن ۇتقان ۆاران, فران­تسييامەن الەمنىڭ ۇزدىگى اتانىپ وتىر. جال­پى, 23 جاستاعى ويىنشى ۇلتتىق قۇرا­مانىڭ دا, مادريدتىك «رەالدىڭ» دا تاس قامال قورعاۋشىسىنا اينالىپ كەلە جا­تىر. سونداي-اق چەمپيوناتتىڭ ەڭ ۇز­دىك جاس ويىنشىسى كيليان مباپپە اتان­دى. بىلتىر جارق ەتىپ كورىنىپ, سودان بەرى الەم نازارىندا كەلە جاتقان مباپپە 20 جىل بۇرىن زيدان باستاعان جىگىتتەر الەم چەمپيونى اتانعان كەزدە الى ومىرگە كەل­مەگەن دە ەكەن. 19 جاستاعى فۋتبولشى وز ەلىنىڭ مۋنديالداعى ساتتى داستۇرىن لايىق­تى جالعاستىرۋعا سەبەپكەر بولدى. ول پەلەدەن كەيىن فينالدا گول سوققان جاس ويىنشى رەتىندە دە تاريحقا ەندى. 7 ماتچ­تا 4 گول سوعىپ, 1 ناتيجەلى پاس اسى­رىپ­تى. ال «التىن قولعاپ» بەلگييا قۇرا­ماسىنىڭ قاقپاشىسى تيبو كۋرتۋاعا بە­رىل­دى. 7 ويىندا 6 گول جىبەرگەن كۋرتۋا وسى مۋنديالداعى ەڭ كوپ سەيۆ جاساعان قاق­پاشى. 6 گول سوققان انگلييا قۇراما­سى­نىڭ كاپيتانى حارري كەين تۋرنيردىڭ ۇزدىك بومبارديرى اتاندى.


قاقپاعا سوققى جاساۋ بويىنشا ۇزدىك ويىنشى – برازيلييالىق نەيمار (27). جۇگىرۋ بويىنشا ۇزدىك ويىنشى – حورۆاتييالىق يۆان پەريشيچ (72 شاقىرىم). پاس اسىرۋ بويىنشا ۇزدىك قورعاۋشى – يسپانييا قۇراماسىنىڭ كاپيتانى سەرحيو راموس (485). سەيۆ جاساۋ بويىنشا ۇزدىك قاقپاشى – بەلگييالىق تيبو كۋرتۋا (27).



دەشام جاققان شام

فۋتبول الەمىندە بيىل جارقىراي كو­رىنىپ, قارسىلاس بىتكەندى سەنىمدى تۇردە تىق­سىرىپ تاستاعان فرانتسييا قۇراماسى شى­نىندا دا الەمگە شۋاق شاشتى. ەندى كە­لەسى الەم چەمپيوناتىنا دەيىن دە­شام­نىڭ كومانداسى الەم قۇرامالارى ۇشىن باستى نىسانا ھام باعىت سىلتەر شىراق ىسپەتتى بولماق. بۇل مامان العاش رەت 2012 جىل­دىڭ 8 شىلدەسىندە قۇراما تىزگىنىن ۇستا­دى. وعان دەيىن «موناكو», «يۋۆەنتۋس» جانە «مارسەل» سەكىلدى ورتا دەڭگەيلى كلۋب­تاردى جاتتىقتىرعان مامان فران­تسييا قۇراماسىمەن 2014 جىلعى الەم چەم­پيو­ناتىندا ساتسىز وينادى. ودان سوڭ 2016 جىلى ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ في­نالىندا پورتۋگالييادان جەڭىلدى. سو­عان قاراماستان قۇراماداعى جۇمىسىن جال­عاستىرا بەرگەن مامان, اقىرى كۇللى الەم تاڭداي قاعارلىق جەتىستىككە جەتتى. قۇر جەتىپ قانا قويماي كىشىگىرىم رەكورد تا تىركەدى. 46 جاستاعى ديدە دەشام الەم چەم­پيوناتىن فۋتبولشى رەتىندە دە, باپ­كەر رەتىندە دە جەڭىپ العان تاريحتاعى ۇشىن­شى ادام اتاندى. 1998 جىلى فرانتسييا الەم كۋبوگىن جەڭىپ العان كەزدە دەشام ۇلتتىق قۇرامانى كاپيتان رەتىندە باستاپ شىق­قان ەدى. بۇعان دەيىن مۇنداي جەتىس­تىك­كە برازيلييالىق ماريو زاگاللو مەن گەر­مانييالىق فرانتس بەككەنباۋەر جەتكەن بو­لاتىن.
– دال مۇنداي الەم چەمپيوناتىن ەشقاشان كورمەپپىن. جۇرت مەنسىنبەگەن ۇجىم­دار سۋپەرقورعانىسىمەن تانتى قىل­دى. فۋتبول وزى سونداي نارسە: ەگەر سەن جاق­سى قورعانا الساڭ, قارىمتا شابۋىل ار­قىلى كەمى 2-3 گول سوعا الاسىڭ. بۇل چەم­­پيوناتتا كۇشتى گول دا, تاس قامال قور­عانىس تا, بارى بولدى. بىراق ۇلكەن كو­مان­دالار مەن كىشى كوماندالار اراسىندا ايىر­­ماشىلىق بولعان جوق, – دەپتى دە­شام ويىننان كەيىنگى باسپاسوز ماسلي­حا­تىندا.

تۋرنيردەگى ەڭ ناتيجەلى كوماندا – بەلگييا. ولار قارسىلاستار قاقپاسىنا 16 گول سوقتى. شابۋىلداعى ۇزدىك كوماندا – حورۆاتييا. ولار جالپى سانى 352 شابۋىلدى جۇزەگە اسىرىپتى. سونداي-اق حورۆاتتار – قورعانىستاعى ۇزدىك كوماندا اتاعىن دا جەڭىپ الىپ وتىر. سەيۆتەر, دوپقا تالاس, دوپتى ايىپ الاڭىنان شىعارىپ جىبەرۋ كەزىندەگى تارتىستاردىڭ بارىن ەسەپتەگەندە 301 تسيفرىن كورسەتكەن فيفا-نىڭ رەسمي سايتى. پاس اسىرۋ بويىنشا انگلييا ەشكىمدى شەندەستىرمەپتى. گارەت ساۋتگەيت كومانداسىنىڭ ەنشىسىندە 3336 ساتتى پاس بار.

VAR تالاي پەنالتيدى سىيعا تارتتى
بۇل جولعى الەم چەمپيوناتى – VAR جۇيەسىنىڭ ەنگىزىلۋىمەن ەرەكشەلەندى. بۇل سوزدى تارقاتىپ جىبەرەتىن بولساق – تورە­شىنىڭ بەينەقايتالاۋ كومەكشىسى (Video assistant referees) دەگەن ماعىنانى بەرەدى. وسى جۇيەنىڭ ارقاسىندا بيىل بەلگىلەنگەن پەنالتي سانى بۇعان دەيىنگى دوپ دودا­لارىنان بىرنەشە ەسەگە اسىپ تۇستى. فيفا پرەزيدەنتى دجانني ينفانتينونىڭ اي­تۋىنشا, بۇل جۇيە وسى مۋنديالدا ساتتى كومەكتەسكەن.
– شىنىمدى ايتار بولسام, مەن وسى قىز­مەتكە تاعايىندالعان سوڭ كوپ وتپەي وسى جۇيە تۋرالى تالقىلاۋ جاسادىق. مەن باس­تاپقىدا بۇعان قاتتى سەنىم ارتقان جوق­پىن. الايدا الەم چەمپيوناتىندا ەن­گى­زىپ كورەيىن دەگەن شەشىمگە كەلدىك. قا­زىر مەنىڭ ناتيجەلەرگە كوڭىلىم تولادى. 62 ماتچتا كۇماندى ەپيزودتار 19 رەت قايتا قا­رالىپ, 16 جاعدايدا تورەشى وزىنىڭ ال­عاشقى شەشىمىن وزگەرتتى, – دەيدى ول. ال بۇعان قاتىستى يسپانييا قۇراماسىنىڭ بۇرىنعى قاقپاشىسى يكەر كاسيلياس «بۇل جۇيەنى ونشا تۇسىنبەدىم. شىن ما­نىن­دە گريزماننعا قارسى تارتىپ بۇزىل­ماعان. بى­راق اربيتر بەينەقايتالاۋدى كورىپ ال­دى دا پەنالتي بەلگىلەدى. بۇل تاڭ­عا­لار­لىق جاعداي» دەپ پىكىر بىلدىرىپتى.


فرانتسييا قۇراماسى ساپىنداعى ۇشىنشى قاقپاشى الفونس ارەولا مەن قورعاۋشى اديل رامي بىردە بىر كەزدەسۋگە قاتىسپاي-اق الەم چەمپيونى اتانىپ وتىر. بىراق راميدىڭ ارەولادان ارتىقشىلىعى سول, ول ۇلتتىق قۇراما ساپىندا 35 ويىنعا قاتىسقان. ال ارەولا بولسا الى ەل نامىسىن قورعاپ كورگەن جوق.



كاتاردا كەزدەسكەنشە

قولا مەدال ۇشىن تارتىسقان بەلگييا دا, انگلييا دا – چەمپيون بولۋعا لايىقتى كو­ماندالار. ازاردىڭ وز ەلىنە جەتكەن سوڭ «چەمپيوناتتىڭ ۇزدىك ويىنشىسى كىم دەسە, وزىمدى اتار ەدىم» دەگەنى دە وزىم­شىل­دىك­تەن ەمەس, وز باعاسىن بىلگەندىكتەن بول­سا كەرەك. ازار راسىندا كەرەمەت وينادى. بەلگييا قۇراماسىنىڭ ويىنىن جۋ­ساتىپ-ورگىزىپ, جاسىل الاڭدا ناعىز قو­جايىنعا اينالا الاتىنىن دالەلدەدى. 6 گولدىڭ ۇشەۋىن پەنالتيدەن سوقتى دە­مە­سەڭىز, حارري كەيننىڭ دە فۋتبول الە­مىن­دە الى ايتارى بار. بۇل چەمپيوناتتا بىز پاناما, تۋنيس, يسلاندييا سيياقتى ەل­دەردىڭ دە تاماشا فۋتبولىنا كۋا بول­دىق. جاپونييانىڭ الاڭداعى جانكەشتى ويى­نى, ماتچتان كەيىن كيىنۋ بولمەسىن «قىز­دىڭ جيعان جۇگىندەي» تاپ-تازا ەتىپ قويۋى كۇللى پلانەتا تۇرعىندارىن تامسانتتى. جابىلۋ سالتاناتىنداعى ايدا گاريفۋللينانىڭ توپپەن بىرگە «كالينكا» انىن شىرقاۋى, ىرعاعى كوڭىلدى ارى جىلدام اۋەنگە بۇكىل ستاديوننىڭ ۇن قوسۋى, بىر ۋاقىتتا كادردا ايگىلى برازيلييالىق فۋتبولشى رونالدينونىڭ پايدا بولىپ, بارابان سوعىپ, بيلەۋى – فۋتبولعا دەگەن ماحابباتپەن قاتار قيماستىقتى دا ارتتىرا تۇسكەندەي. الەمنىڭ ار تۇكپىرىنەن كەلگەن جانكۇيەر قۇشاقتاسا بيلەگەن كەزدە, بارلىعى بىر ۇيدىڭ بالاسىنداي ۇرانعا باسقان كەزدە, الگىندە عانا بىر-بىرىنە تىس قايراپ فۋتبول ويناعان قاھارمانداردىڭ ماتچتان سوڭ بىر-بىرىنىڭ ارقاسىنان قاعىپ, ريياسىز كۇلۋى – فۋتبولدىڭ تەك سپورت قانا ەمەس, الەمدەگى بەيبىتشىلىك پەن مەيىرىمدى ساقتاۋشى بىردەن-بىر قۇرال ەكەنىن دە اڭعارتاتىنداي. ەندى تورت جىلدان سوڭ كاتاردا وتەتىن الەم چەمپيوناتىن اسىعا كۇتەمىز. بىر قىزىعى كەلەسى مۋنديالدى تورت جىلدان دا كوبىرەك كۇتەتىن تۇرىمىز بار. سەبەبى, ول ەلدەگى جوعارى ىستىق تەمپەراتۋراسىنا بايلانىستى دوپ دوداسى قاراشا, جەلتوق­سان ايلارىندا جالاۋىن جەلبىرەت­پەك. سول جولعى تۋرنيردە سوڭعى رەت مۋنديال­دا 32 كوماندا وينايدى. ودان كەيىنگى, ياعني, 2026 جىلعى الەم چەمپيوناتىنان باستاپ قاتىسۋشى كوماندالار سانى – 46-عا دەيىن ۇلعايتىلىپ وتىر. تيىسىنشە, كاتارداعى الەمدىك فۋتبول مەرەكەسى تاريحتاعى ەڭ قىمبات چەمپيونات بولماقشى. وعان ەل بيلىگى 200 ميلليارد دوللار جۇمساۋعا دايىن وتىر. نە بولسا دا, الەم چەمپيوناتى­نىڭ قىزىعى مەن شىجىعى ەندى بۇكىل جانكۇيەر بىتكەنگە 4 جىل بويى ازىق. ال 4 جىلدان سوڭ بىز بالكىم جاڭا چەمپيون مەن جاڭا ەسىمدەر تۋرالى جازىپ وتىراتىن بولارمىز…

 

اباي ايماعامبەت

 

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*