بۇل – بىزدىڭ عاسىر!

967
0
بولىسۋ:

«قازىرگى تاڭدا جەكە ادام عانا ەمەس, تۇتاس حالىقتىڭ وزى باسەكەلىك قابىلەتىن ارتتىرسا عانا تابىسقا جەتۋگە مۇمكىندىك الادى. باسەكەلىك قابىلەت دەگەنىمىز – ۇلتتىڭ ايماقتىق نەمەسە جاھاندىق نارىقتا باعاسى, يا بولماسا ساپاسى جونىنەن وزگەلەردەن ۇتىمدى دۇنيە ۇسىنا الۋى. بۇل ماتەريالدىق ونىم عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, بىلىم, قىزمەت, زيياتكەرلىك ونىم نەمەسە ساپالى ەڭبەك رەسۋرستارى بولۋى مۇمكىن. بولاشاقتا ۇلتتىڭ تابىستى بولۋى ونىڭ تابيعي بايلىعىمەن ەمەس, ادامدارىنىڭ باسەكەلىك قابىلەتىمەن ايقىندالادى. سوندىقتان  اربىر قازاقستاندىق, سول ارقىلى تۇتاس ۇلت ححى عاسىرعا لايىقتى قاسيەتتەرگە يە بولۋى كەرەك».
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ححى عاسىرداعى قازاققا قانداي قاسيەتتەر لايىقتى بولۋى كەرەكتىگىن اردايىم ايتىپ كەلەدى. «كۇللى جەر جۇزى بىزدىڭ كوز الدىمىزدا وزگەرۋدە. الەمدە باعىتى الى بۇلىڭعىر, جاڭا تاريحي كەزەڭ باستالدى. كۇن ساناپ قۇبىلىپ جاتقان دۇبىرلى دۇنيەدە سانا-سەزىمىمىز بەن دۇنيەتانىمىمىزعا ابدەن سىڭىپ قالعان تاپتاۋرىن قاعيدالاردان ارىلماساق, كوش باسىنداعى ەلدەرمەن تەرەزەمىزدى تەڭەپ, يىق تۇيىستىرۋ مۇمكىن ەمەس. وزگەرۋ ۇشىن وزىمىزدى مىقتاپ قولعا الىپ, زامان اعىمىنا يكەمدەلۋ ارقىلى جاڭا داۋىردىڭ جاعىمدى جاقتارىن بويعا سىڭىرۋىمىز كەرەك. حح عاسىرداعى باتىستىق جاڭعىرۋ ۇلگىسىنىڭ بۇگىنگى زاماننىڭ بولمىسىنا ساي كەلمەۋىنىڭ سىرى نەدە? مەنىڭشە, باستى كەمشىلىگى – ولاردىڭ وزدە­رىنە عانا تان قالىبى مەن تاجىريبەسىن باسقا حالىقتار مەن وركەنيەتتەردىڭ ەرەكشەلىك­تەرىن ەسكەرمەي, بارىنە جاپپاي ەرىكسىز تاڭۋىندا. اجەپتاۋىر جاڭعىرعان قوعامنىڭ وزىنىڭ تامىرى تاريحىنىڭ تەرەڭىنەن باستاۋ الاتىن رۋحاني كودى بولادى».
وسىعان دەيىنگى قازاقتىڭ جۇرىپ وتكەن جولىن قاراساق, عاسىردىڭ باسى ىلعي قاسىرەت پەن قايعىمەن باستالعان ەكەن. الىسقا ۇزاماي-اق حح عاسىردىڭ باسىنا كوز سالساڭىز, سۇمدىق كارتينالارعا كۋا بولاسىز. جويقىن دۇمپۋلەر, اق پاتشاعا قارسى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىس, رەۆوليۋتسييا, كۇشتەپ كوللەك­تيۆتەندىرۋ, 21 مەن 32-نىڭ اشار­شىلىعى, 37-دەگى رەپرەسسييا… ۇلتىمىزدى جويىپ جىبەرۋگە جاقىنداعان ەكەن.
قۇدايعا شۇكىر, جاڭا عاسىردى قازاق ۇلكەن سەرپىنمەن باستادى. ۇنەمى قورقىنىش پەن ۇرەيدەن ەڭسەسى تۇسكەن ۇلت تۇڭعىش رەت باسىن كوتەردى. جاڭا عاسىرعا جاسامپاز­دىقپەن قادام باستى. سونىڭ ەڭ باستى كورسەتكىشى – استانا. قازاق قازاق بولعالى وز استاناسىن وز قولىمەن تۇرعىزدى. قازىر تىل ۇشىنا جيى ۇيىرىلىپ, قايتا-قايتا ايتىلا بەرگەن سوڭ, كوبىمىز مان بەرمەيمىز. الايدا ححى عاسىردى قازاق حالقى تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىق جاعدايىندا, ۇرەيلى ۇركىنشى­لىكسىز, جويقىن جورتۋىلسىز, مامىراجاي قالىپتا باستاپ وتىر. وسىدان ون سەگىز جىل بۇرىن قازىرگى سول جاعالاۋدا بىر-ەكى عيمارات­تان باسقا تۇك تە جوق ەدى. قازىر قانداي! ەلورداسى جايناپ, جاسانىپ كەلە جاتىر. وسىعان قازاق اتاۋلى تۇگەل ۇلەس قوستى. ەڭ بەيقامىنىڭ وزى تىلەۋلەس, تىلەكشى بولدى.
«بىز بۇگىنگى جاڭا اتاۋلى ەرتەڭ-اق ەسكىگە اينالاتىن, جۇرىسى جىلدام داۋىرگە اياق باستىق. بۇل جاعدايدا كاسىبىن نەعۇرلىم قينالماي, جەڭىل وزگەرتۋگە قابىلەتتى, اسا بىلىمدار ادامدار عانا تابىسقا جەتەدى» دەيدى مەملەكەت باسشىسى. دۇرىس سوز. كاسىپ يگەرمەيىنشە, تىرشىلىك كوزىن تابۋ وڭاي ەمەس. بىلىمدى بولمايىنشا, مىڭدارمەن, ميلليون­دارمەن باسەكەگە تۇسۋ قيىن.
جاڭا عاسىر قازاققا زور مۇمكىندىكتەر ەسىگىن اشىپ تۇر. سونداي مۇمكىندىكتى پايدا­لانباۋ – بارىمىزعا دا, ارىمىزعا دا, باعى­مىزعا دا سىن! سوندىقتان كۇندەلىكتى كۇي­بەڭمەن تەپەڭدەپ جۇرە بەرمەي, بىر مەزەت سەلت ەتىپ ويانۋ, سىلكىنۋ, سوسىن جوعارى سەرپىن­مەن ناقتى باعىتقا قاراي قيمىلداۋ قاجەت.
جەر جاھانداعى قالىڭ دۇبىردىڭ جەل جاعىنان بىر لەك كەلەدى. بۇل – قازاقتىڭ لەگى. جەلكىلدەپ كەلە جاتقان سول لەكتىڭ تۇڭلىگى جەلپىلدەيتىن كۇندەرگە تەزىرەك كۋا بولۋدى قالايمىز!

 

نۇرتورە جۇسىپ

 

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*