مينيسترلىك مەنينگيتتى مىسە تۇتپاي تۇر

1084
0
بولىسۋ:

مەنينگوكوكك ينفەكتسيياسىنان 12 ادام قايتىس بولىپ, 7 ناۋقاس جانساقتاۋ بولىمىندە جاتىر. سونداي-اق جىل باسىنان بەرى ەلىمىزدە اتالعان اۋرۋدى جۇق­تىر­عان 58 ناۋقاس تىركەلگەن. بۇل تۋرالى  دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترى ەلجان بىر­تانوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتىندە وتكەن باسپاسوز ماسليحاتىندا ما­لىمدەدى.

مەنينگوكوكك ينفەكتسيياسىنان ال­ماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسىنىڭ تۇر­عىندارى كوپ زارداپ شەگۋدە. مىسالى, ال­ماتى وبلىسىندا 19 جاستاعى قىز مە­نين­گوكوكك ينفەكتسيياسىنان كوز جۇمعان بو­لاتىن. ال ونىڭ الدىندا الماتىدا 5 جا­سار بالا مەنينگيتتىڭ سالدارىنان قاي­تىس بولدى. مينيستردىڭ ايتۋىنشا, با­لا اۋرۋدىڭ بىردەن اسقىناتىن تۇرىنە شال­دىققان.
– بالاعا قاتىستى وقيعادا جاقىنداعى تالعار اۋرۋحاناسىنا جەتكىزۋ تالپىنىسى بولدى. الايدا سابيدىڭ اناسى وزى الما­تىعا باعىت الىپ, سول جەردەن جەدەل جار­دەم شاقىرتتى. وسى ورايدا قانشا ۋاقىت جوعالعاندىعى ايقىن كورىنىپ تۇر. ال ونىڭ تۋىسقانىنا قاتىستى وقيعاعا توق­تال­ساق, اتالعان ايەلدىڭ سوزى بويىنشا ناۋ­قاستى تالعاردان قاسكەلەڭگە جەتكىز­بەك بولعان. وسى جاعداي بويىنشا بىز تەكسەرۋ جۇرگىزەمىز. ەگەر دە زاڭبۇزۋ­شى­­لىق­تار بولسا, قۇقىق قورعاۋ ورگان­دارى دا تيىستى شارالاردى اتقارادى. سونىمەن بىر­گە, الماتى قالاسى پرو­كۋرا­تۋراسى قول­­دانىستاعى ستاندارت­تاردىڭ ورىن­دالۋى­نا قاتىستى تەكسەرۋ­دى باستادى. سون­دىقتان دا تەرگەۋ شا­رالارى تاياۋدا عانا باستالعاندىقتان, ناق­تى ناتي­جە­لەر­دى قازىر ايتا الماي­مىن, – دەيدى ول.

كارانتين نەگە جارييالانبايدى?
سونداي-اق مينيستر مەنينگيتكە شال­دىققان جاعدايدا وزدىگىنەن ەم قول­دان­باۋعا شاقىردى. ويتكەنى وزدىگىنەن ەم الۋ قاۋىپتى ينفەكتسييادان قۇتىلۋعا مۇم­كىن­دىك بەرمەيدى.
– ادامداردىڭ ولىمىمەن اياقتالعان وقي­عانىڭ كوپشىلىگىندە ناۋقاستار ما­مانداردىڭ كومەگىنە تىم كەش جۇگىن­گەن. بىز مەنينگيت بەلگىلەرى پايدا بولعان كە­زدە دەرەۋ مەديتسينالىق قىزمەتكەر­لەر­گە حابارلاسۋ كەرەكتىگىن قايتالاپ كە­لە­مىز. دەنساۋلىق ساقتاۋعا, ۆاكتسي­نا­لاۋ­عا تۇرلى كوزقاراستار بولۋى مۇمكىن, الايدا وسى جاعدايدا كەرى سالدارعا جول بەر­مەس ۇشىن باس مامانداردىڭ ۇسىنىسىن ورىن­داۋدى وتىنەمىن. ينفەكتسييا جىل بويى بولادى. بۇنىڭ بارلىعى بىز ۇشىن ستان­دارتتى جاعداي, سايكەسىنشە بىز دارى­گەر­لەردىڭ ستاندارتتى نۇسقاۋلارىن ورىن­داۋدى تالاپ ەتەمىز. وسى ورايدا وزىن-وزى ەمدەۋمەن نەمەسە تەكسەرىلمەگەن ەم-دوم تۇرلەرىمەن اينالىسقان دۇرىس ەمەس, – دەدى مينيستر.
قازىرگى تاڭدا قوعامدا اتالعان اۋرۋ­دان زارداپ شەككەن ازاماتتاردىڭ سانى ارتىپ, جۇرت ۇرەيدە وتىر. سوندىقتان دا كوپ­شىلىك مەنينگوكوكك ينفەكتسيياسىنا بايلانىستى كارانتين جارييالانۋى كە­رەك دەگەن پىكىردە. الايدا ەلجان بىر­تا­نوۆ بولسا, كارانتين جارييالاۋدىڭ قا­جە­تى جوق دەيدى. ناقتىراق ايتساق, ول دا­رى­گەرلەردىڭ ايتقان كەڭەستەرىنە قۇلاق اسۋ كەرەك ەكەنىن ايتادى.

مينيستر ۆاكتسينا ەگۋدىڭ قاجەتى جوق دەيدى

سونداي-اق جۇرتتى «مينيسترلىك اۋرۋ­عا قار­سى ۆاكتسينا نەگە ەكپەي وتىر?» دەگەن سۇ­راق مازالاپ وتىر. ەل­جان بىرتانوۆتىڭ اي­تۋىن­شا, دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مە­نينگيتكە قارسى ۆاكتسينالاۋ شاراسىن جۇر­گىز­بەيدى.
– بىز قاجەتتى ەپيدەميولوگييالىق جانە مە­ديتسينالىق كومەكتى ۇيىم­داس­تىرۋ جۇ­مىس­تارىن بارشا وڭىرلەر بويىن­شا قام­تى­دىق. وتكەن اپتادا مە­نىڭ بۇيرىعىممەن ار­نايى رەسپۋب­لي­كالىق شتاب قۇرىلدى, سو­نىمەن قا­تار ار وبلىس نەگىزىندە وڭىرلىك شتاب­­تار دا جاساقتالدى. بىز كۇن سايىن بار­لىق اقپاراتتاردى ۇيلەستىرەمىز. ەلى­­مىزدىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا­سىنا سايكەس, ۆاكتسينالاۋ تۋرالى شە­شىمدى ينفەكتسييالار بويىنشا ۇلت­تىق ۇيلەستىرۋ كونسۋلتاتيۆتىك كو­ميتەتى قابىلدايدى. وتكەن اپتادا وسى كوميتەتتىڭ وتىرىسى وتتى. ونىڭ قۇرا­مىنا بارلىق ينفەكتسيونيستەر مەن ەپيدەميولوگتار كىرەدى. ولار ۆاكتسي­نالاۋ تۋرالى شارالار قازىر ەرتە دەگەن شەشىم قابىلدادى. سايكەسىنشە, ەكپەلەردىڭ ۇلتتىق كۇنتىزبەسىنە مە­نينگيت بويىنشا ۆاكتسينالاۋدى ەن­گىزۋدىڭ قاجەتتىگى جوق. بۇل وز كەزەگىندە تيىمسىز بولادى, – دەيدى ول.
مينيستردىڭ ايتۋىنشا, مە­نين­گوكوكك باكتەرييالارىنىڭ تۇرلەرى ۇشىن كوپتەگەن ۆاكتسينا بار. جال­پى, ولاردىڭ ەكەۋى پايدالانىلىپ كە­لەدى, قازىرگى كەزدە ونىڭ ىشىندە بى­رەۋى قازاق­ستاندا تىركەلگەن. مينيستر­دىڭ اتاپ وتۋىنشە, ۆاكتسينالاردى تىركەۋ فارما­تسەۆ­تيكالىق كومپانييا­لارد­ىڭ وتىنىمى بويىنشا ىسكە اسادى. قا­جەت بولعان جاعدايدا, بۇل پرەپا­رات­تار بىردەن كىرگىزىلىپ, ۆاكتسينالاۋ باس­تا­لادى.
– اۋرۋعا شالدىعۋدىڭ ەكى كەزەڭى بار. 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا اپتا­سى­نا ۇش وقيعا تىركەلسە, شتاب قۇرۋ باس­تالادى. بۇگىندە بىزدە بۇل دەڭگەي ەكى ەسەگە تومەن. ياعني, بىز پروفي­لاكتي­كا­لىق, الدىن الۋ شارالارىن ەرتە باستادىق. ۆاكتسينالاۋ ماسەلەسى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا اۋرۋدىڭ 10 وقي­عاسى تىركەلگەن كەزدە كوتەرىلەدى. ساي­كەسىنشە, اۋرۋعا شالدىعۋ دەڭگەيى جەتى ەسە­گە تومەن. سوندىقتان ۆاكتسي­نا­لاۋ شا­­­رالارى بويىنشا ماسەلە كوتەرىلگەن جوق, – دەيدى ول.

4 136 ادامعا ۆاكتسينا ەگىلدى

الايدا مينيستر مەنينگيتكە شال­دىق­قاندارمەن بايلانىستا بولعان 4 مىڭ­نان استام ادامعا انتيبيوتيكتىك پرو­فيلاكتيكا جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتا­دى. سونداي-اق ول باعا­سىنىڭ شارىقتاۋىنا جول بەرمەۋ شا­رالارىن قابىلداپ جاتقانىن اتاپ وتتى.
– قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ كو­ميتەتى قىزمەتكەرلەرى مەنينگيتكە شال­دىققاندارمەن بايلانىستا بولعان ادام­داردى بارشا وڭىرلەردە انىقتاپ جا­تىر. بۇگىندە 4 136 ادام انىقتالدى. بۇل – ادامدار ناۋقاستارمەن كۇنىنە 3 س­ا­عات جانە ودان ارتىق مەرزىمدە باي­لا­نىستا بولعاندار. ولاردىڭ بارلىعى انتيبيوتيكتىك پروفيلاكتيكامەن قامتىلعان. شىنى كەرەك, اتالعان ادام­داردى كەي كەزدە انىقتاۋ وڭايعا تۇس­پەيدى. قازىرگى كەزدە بارشا قاجەتتى جۇ­مىستار جۇرگىزىلدى جانە بىزدىڭ سا­نيتارلىق قىزمەت ول ادامداردى انىق­تادى. ەكپە قۇنى قىمباتتاۋ, ياعني ول قىم­بات فارماتسەۆتيكالىق ونىم رەتىن­دە بەلگىلى. بۇگىندە دارى-دارمەكتىڭ با­­عاسى شارىقتاماۋى ۇشىن تيىستى شا­را­لاردى اتقارىپ جاتىرمىز, – دەيدى ول.
مينيستردىڭ مالىمەتىنشە, اسكە­ري­لەر, ستۋدەنتتەر مەن بالالار اراسىندا ۆاك­تسينالاۋ باستالعان جوق. سەبەبى, دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى بۇل شە­شىمدى قولدامايدى. بەلگىلى بولعان­داي, ۆاكتسينا بۇگىندە بولشەك جەلىدە ەمىن-ەركىن ساۋدالانىپ جاتىر. 330 ادام مەنينگيتكە قارسى وز ەركىمەن ەك­پە سالدىرعان.
اينالاسى بىر ايدىڭ ىشىندە مە­نين­گيتتەن 12 ادام كوز جۇمىپ, 7 ادام­نىڭ جان ساقتاۋ بولىمىندە جاتۋى – جاق­سىلىقتىڭ بەلگىسى ەمەس. الايدا دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مە­نين­گيتتى مىسە تۇتپاي, ماسەلەگە جۇردىم-بار­دىم قاراپ وتىرعان تارىزدى.

 

سەرىك جولداسباي

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*