ويسىز ماماننىڭ وبالى بار ما?

1325
0
بولىسۋ:

اعىلشىن تىلىنەن جالعان IELTS سەرتيفيكاتىن العان 117 ستۋدەنتتىڭ وقۋدان شىعارىلعانى تۋرالى ماسەلە الى دە كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن جوق. استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بىر ەمەس, بىرنەشە ەمەس, جۇزدەن استام ستۋدەنتىنىڭ جالعان سەرتيفيكات العانى ۇشىن وقۋدان شىققانى كوپشىلىكتى الاڭداتىپ تۇرعانى دا راس. بۇعان وراي بىلىم جانە عىلىم مينيسترى ەرلان ساعاديەۆ ارنايى مالىمدەمە جاساعان ەدى. «وتكەن جىلى بىلىم ساپاسىن باقىلاۋ جونىندەگى كوميتەت وسى ۋنيۆەرسيتەتتى تەكسەردى. زاڭبۇزۋشىلىق انىقتالعاننان كەيىن كوميسسييا ستۋدەنتتەردى وقۋدان بوساتۋ تۋرالى ۇسىنىس بەردى. مەنىڭ بىلۋىمشە, ستۋدەنتتەردىڭ بىر بولىگى وز قۇقىعىن قورعاۋ ۇشىن سوتقا جۇگىنگەن. بۇل – ولاردىڭ قۇقىعى. دەگەنمەن كوميسسييانىڭ ۇيعارىمى ورىندالۋى تيىس. بىزدىڭ رەگلامەنت بويىنشا, ەڭ الدىمەن ستۋدەنتتەردى وقۋدان بوساتۋ كەرەك. ۋنيۆەرسيتەت بالالاردى وقۋدان شىعاردى. بۇل – دۇرىس شەشىم» دەگەن ەدى مينيستر.

جالعان سەرتيفيكات العان ستۋدەنتتەردىڭ تاعدىرى نە بولماق? مينيستردىڭ بۇل جونىندە: «ارى قاراي قانداي قۇقىقتىق قادام جاسايتىنىمىزدى شەشۋىمىز كەرەك. بۇل ستۋدەنتتەرگە دە, ۋنيۆەرسيتەتكە دە قاتىستى» دەگەنى دە ەسىمىزدە. ستۋدەنتتەر بولسا, وزدەرىن الداپ سوققان الاياق ەكەنىن ايتىپ, زار قاعۋدا. پوليتسييا بۇل ماسەلە بويىنشا ىس قوزعاپ, تەرگەۋ جۇرگىزىپ جاتىر. مۇنداي بىلىقتان شوشىنعان مينيسترلىك ەلىمىزدەگى بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىن تەكسەرۋدى قولعا الماق. بىلىم ساپاسىن باقىلاۋ جونىندەگى كوميتەت انىقتاماسا, مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 117 ستۋدەنتى جوعارى بىلىمدى دارىگەر بولىپ شىعار ەدى. ايتقانداي, 117 ستۋدەنت وقۋدان شىققانى بىلاي تۇرسىن, مەملەكەتتىك گرانتى ۇشىن تولەنگەن قارجىنى كەرى قايتارۋى تيىس. ولارعا ۋنيۆەرسيتەت تابالدىرىعىن قايتا اتتاۋ بۇيىرمايتىن سيياقتى. ارينە, 117 ستۋدەنتتىڭ جاعدايىن تۇسىنگىڭ-اق كەلەدى. بىراق جالعان دۇنيەگە الدانۋ, وڭاي ولجاعا قۇمارتۋ ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىنان باستالسا, ەرتەڭ ولاردان قانداي بىلىكتى مامان شىقپاق? ەلدى الاڭداتانىن دا – وسى. باسقا ماماندىق ەمەس, بولاشاق مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مۇنداي ىسكە ۇرىنۋى – قانشالىقتى ورىندى?
داۋ-دامايعا قالعان ۋنيۆەرسيتەت دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە قارايدى. قازىر ەكى بىردەي مينيسترلىك وسى ماسەلەنىڭ تۇيتكىلىن شەشۋ ۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىر. تىپتى «ۋنيۆەرسيتەتتى جاۋىپ تاستاۋ قاجەت» دەگەن پىكىرلەر دە ايتىلۋدا. «بىز الاياقتاردىڭ قۇربانى بولدىق» دەيدى جابىرلەنۋشى توپ. جارايدى, ولار الاياقتاردىڭ قۇربانى بولعان ەكەن. بىراق سەرتيفيكاتتى ساتىپ الۋعا ولاردى كىم ماجبۇرلەدى? ياعني, ستۋدەنتتىڭ وزى سوعان ەرىكتى تۇردە بارىپ وتىر. «دايىن اسقا تىك قاسىق» بولعىسى كەلدى. امال نە, باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ قۇرىعىنا تۇستى.
«ايران ىشكەن قۇتىلادى, شەلەگىن جالعان تۇتىلادى» دەگەن – وسى. جالعان سەرتيفيكات ساتقان الاياقتىڭ ەشتەڭەسى كەتكەن جوق. قالتاسىن «وڭاي ولجاعا» تولتىردى دا, تايىپ تۇردى. تۇتىلعان كىم? تاعى دا – ستۋدەنت. ىس قوزعالىپ, تەرگەۋ باستالدى. 117 ستۋدەنت «تۇتىلدى», تۇتىلماعاندار قانشاما?
مۇرات ابەنوۆ,
مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى
كۇرەس ىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ساراپتاما توبىنىڭ مۇشەسى:

جاساندى سەرتيفيكات – ۇلكەن قىلمىس

– جاساندى سەرتيفيكاتتارعا سۇيەنىپ مەملەكەتتىك گرانتتى بولىپ بەرۋ – ۇلكەن قىلمىس. مۇندا تەك سالىق تولەۋشىلەردىڭ قالتاسى قاعىلىپ, قۇقىعى تاپتالىپ تۇرعان جوق, جاڭاعى جاساندى قۇجات يەگەرلەرىمەن قاتار وقۋعا تاپسىرعان بىلىمدى دە العىر بىلىمگەردىڭ گرانت الۋ مۇمكىندىگى شەكتەلۋدە. استاناداعى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى دوكتورانتتارىنىڭ IELTS سەرتيفيكاتىمەن بولعان ۋاقيعا شىندىقتىڭ بىر ۇشى عانا. مۇنداي جەمقورلىق «جۇيەسى» بۇرىننان بار. ەلىمىزدەگى ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋراعا تاپسىراتىن ستۋدەنتتەردىڭ 90 پايىزى تيىستى دەڭگەيدە اعىلشىن تىلىنىڭ تەستىلەۋىنەن وتە المايدى دەسەم, ەش قاتەلەسپەيمىن. بۇل وقيعانىڭ كوپشىلىككە بەلگىلى بولعان سەبەبى, IELTS پەن TOEFL تەستىن ساتىپ الۋ مۇمكىن ەمەس. بۇلاردى تەك قولدان جاساي الاسىڭ, بىراق زاڭداستىرۋعا دا جول جوق. ال مۇنداي تەستىلەۋ تۇرلەرىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ يەلىگىنە بەرسەڭ, جەمقورلىقتىڭ كوكەسىن كورسەتەدى ولار. وسىندان ەكى جىل بۇرىن بىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە ۋنيۆەرسيتەتتە تاپسىراتىن تەستتەردەن باس تارتىپ, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ەمتيحاندارعا تولىققاندى وتۋ تۋراسىندا ۇسىنىس بىلدىرگەم. يا بولماسا, ەلىمىزدەگى جوو-دارى IELTS پەن TOEFL حالىقارالىق ستاندارتى بويىنشا ەمتيحان قابىلداۋدىڭ نورماتيۆتىك ەرەجەلەرىن بەكىتۋى قاجەت. سوندا بۇل سالانىڭ اشىقتىعى قامتاماسىز ەتىلمەك. وسى تۇستا, ماگيستراتۋرا مەن Phd-عا بولىنەتىن مەملەكەتتىك گرانتتاردى رەسىمدەۋ ىسىن قوعامدىق باقىلاۋعا الۋىمىز قاجەت. بعم-مەن بىرىگىپ, جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنىڭ مونيتورينگىن جاساپ, ولاردىڭ الدىن الۋدىڭ جۇمىس جوسپارىن جاساقتاۋ – اسا ماڭىزدى. بۇل – بىر. ەكىنشىدەن, جاساندى قۇجات قابىلداۋعا جول بەرگەن بىلىم وردالارىنىڭ جەتەكشىلەرىن زاڭ تۇرعىسىنان تەكسەرگەنىمىز ابزال. جوو باسشىلارىن وزى ىسىنە مۇقييات قاراماعانى ۇشىن دە قاتاڭ جازالاۋىمىز قاجەت, ايتپەسە مۇنداي زاڭبۇزۋشىلىققا توقتاۋ قويۋ قيىنداي تۇسپەك.
اسحات ەركىمباي,
ProfiAsia وقۋ-ترەنينگتىڭ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى:

بىلىم جۇيەسىندە قاتاڭ باقىلاۋ جوق

– ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ماگيستراتۋرا جانە دوكتورانتۋراسىنا تۇسۋ ۇشىن ستۋدەنتتەر اعىلشىن تىلىنەن ەكى تۇرلى تەست تاپسىرادى. بىرى – بىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى بەكىتكەن شەت تىلىن تاپسىرۋ بويىنشا تەست, ال ەكىنشىسى – حالىقارالىق دەڭگەيدە بەكىتىلگەن IELTS ەمتيحانى. IELTS – اعىلشىن تىلى بويىنشا تىڭعىلىقتى دايىندالۋدى, جان-جاقتى بىلىم جيناۋدى قاجەت ەتەتىن ەمتيحان. تەست بارىسىندا ستۋدەنتتىڭ تىڭداۋ, جازۋ, سويلەۋ جانە وقۋ داعدىلارى مۇقييات تەكسەرىلىپ, باعاسى بەرىلەدى. ەلىمىزدە بۇل تەستتى وتكىزەتىن ەكى مەكەمە بار: ۇلىبريتانييا كونسۋلدىعى مەن Interpress وقۋ ورتالىعى, ال تەستكە دايارلايتىن ترەنينگتىك ورتالىقتار جەتەرلىك. سوعان قاراماستان, ستۋدەنتتەر كوبىنە كوپ بۇل تەستىڭ جوو-عا جارامدى ناتيجەسىن ساتىپ الۋعا نيەتتى. نەگە?
مەنىڭ ويىمشا, وتاندىق جوعارى بىلىم بەرەتىن مەكەمەلەردىڭ قابىرعاسىندا وقي جۇرىپ, ستۋدەنتتەر بەرىلگەن تاپسىرمانى كوشىرىپ الۋدان, سەمەستر بويى وقىعان بىلىمىن تەكسەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن رەفەرات, ستۋدەنتتىڭ وزىندىك جۇمىسىن جانە تاعى باسقا زەرتتەۋلەرىن ساتىپ الۋدان, سونداي-اق ەمتيحان بارىسىندا دا شپورگالكا قولدانۋدان اسا قورىقپايدى. ويتكەنى بىزدىڭ بىلىم جۇيەمىزدە مۇنداي قارەقەتتەردى قاتاڭ جازالايتىن تارتىپ جوق. ەگەر ستۋدەنت مەكتەپ نەمەسە ۋنيۆەرسيتەت ەمتيحانىن كوشىرىپ جازسا, ستۋدەنتتەر جازعى سەمەستردىڭ قۇنىن تولەپ, قايتا وقيدى, كەيبىرى شاكىرتاقىدان اجىراپ قالادى. بىراق وقۋدان شىعارىلمايدى. قازاقستانداعى وقۋ ورىندارىنداعى بىلىمدى باعالاۋداعى وسالدىقتى اڭعارعان ستۋدەنتتەر جالعان قۇجات ازىرلەۋ تارىزدى قىلمىسقا پارا-پار تاۋەكەلگە بارادى. بۇل – بىر.
ەكىنشىدەن, ماگيستراتۋرا, يا بولماسا دوكتورانتۋراعا قۇجات قابىلدايتىن كوميسسييا مۇشەلىگىندە وتىراتىندار مۇنداي سەرتيفيكاتتىڭ جاساندى ەكەنىن وزدەرى تەكسەرە المايدى جانە تيىستى مەكەمەلەرگە سۇرانىم جىبەرۋ ارقىلى تەكسەرۋگە قۇلىقتى بولماۋى مۇمكىن. سوندىقتان ستۋدەنتتەر جاقسى ديزاينەردىڭ مۇمكىندىگىن پايدالانۋ ارقىلى IELTS سەرتيفيكاتىنىڭ تۇپنۇسقاسىنا ۇقساتىپ, جاساندى قۇجات جاسايدى. سايكەسىنشە, سول جاساندى سەرتيفيكاتىن جوو-نىڭ قابىلداۋ كوميسسيياسىنا تاپسىرادى. ال بىر قاراعاندا تۇپنۇسقادان اۋمايتىن قۇجاتتى ونداعى قابىلداۋ ماماندارى اجىراتا المايدى. ونىڭ ۇستىنە, بۇگىندە ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋراعا مەملەكەتتىك گرانت كوپتەپ بولىنۋدە. جوو-لار وسى گرانت سانىن مەيلىنشە يگەرىپ قالعىسى كەلگەندىكتەن دە, IELTS-پەن كەلەتىن ستۋدەنتتەرگە باسىمدىق بەرەتىندەي كورىنەدى. الايدا سەرتيفيكاتتىڭ جاساندى ەمەستىگىن تيىستى مەكەمەلەرگە سۇرانىم جىبەرۋ ارقىلى تەكسەرۋگە بولادى. IELTS-تىڭ جاساندى قۇجاتىن جاساپ الۋ تەك بىزدىڭ مەملەكەتتە كەزدەسەتىن جاعداي ەمەس. قىتاي, مالايزييا, يندونەزييا جانە تاعى باسقا مەملەكەتتەردىڭ ستۋدەنتتەرى دە مۇنداي قادامعا بارىپ جاتادى. جالپى, بىلىمگەرلەردىڭ بۇل قادامعا بارۋىن ولاردىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى تەستىلەۋدى تاپسىرۋعا دەگەن قورقىنىشىمەن بايلانىستىرۋعا بولادى. بىر جاعىنان, مۇنداي تەكسەرىستىڭ سوڭى جوو ماگيستراتۋرا جانە دوكتورانتۋراسىنا قابىلدايتىن بىرىڭعاي جۇيەنىڭ جاسالۋىنا اكەلۋى بەك مۇمكىن. وسىنداي قاۋىپ جوق ەمەس. ولاي بولاتىن بولسا, ول جۇيەنى كىم, قانداي كريتەرييلەرگە ساي جۇزەگە اسىرادى دەيتىن ساۋالدىڭ تۋىندايتىنى زاڭدى.
مۇحتار سەڭگىرباي,
سۇلەيمان دەميرەل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اسسيستەنت-پروفەسسورى, فيلوسوفييا دوكتورى (PhD)

ادىلدىك قۇندىلىق بولۋدان قالدى ما?

– بۇل – قوعامداعى بىرنەشە وزەكتى ماسەلەنىڭ كەزەكتى كورىنىسى. كەزەكتى دەيتىن سەبەبىم – بىز مۇنداي زاڭسىزدىقتى (جەڭ ۇشىنان جالعاسۋدى, بەلدەن باسۋ مەن جەمقورلىقتى) كۇن سايىن كەز كەلگەن ورتادا كورەمىز, وعان ەتىمىز ۇيرەنىپ كەتكەن. ال «مەديتسينا» ۋنيۆەرسيتەتىندەگى وقيعا جۇزدەن اسا ادامنىڭ باسىندا بولعاندىقتان, ول قوعامنىڭ نازارىن اۋداردى.
مۇنداعى بىرىنشى ماسەلە – ادىلدىكتىڭ قۇندىلىق بولۋدان قالعانى. اسىرەسە جاس بۋىن كەز كەلگەن سالاداعى, سونىڭ ىشىندە بىلىمدەگى باسەكەنىڭ ادىلدىگىنە سەنبەيدى, سوندىقتان سول ادىلەتسىز جۇيەنىڭ وزىندە قالىپتاسقان «ويىن ەرەجەسىمەن» ويناۋعا داعدىلانعان. بۇل ەرەجەدە بىلىمنىڭ قۇنى, ونى دالەلدەپ, جەتىستىككە جەتۋدىڭ قۇنى – بەس تيىن. ادال جۇرىپ, ادال تۇرساڭ, بەيشاراسىڭ, كوش سوڭىندا قالىپ قوياسىڭ, پىسىقاي بولساڭ جەڭەسىڭ.
ەكىنشى ماسەلە – جەمقورلىق. وزىمىزدىڭ جۇيەدەگى انىقتاما, مىنەزدەمە, جولداما, ت.س.س. قۇجاتتاردى ساتىپ الۋ بىلاي تۇرسىن, بىزدە حالىقارالىق ورتالىقتاندىرىلعان ەمتيحان جۇيەسىن دە «ساتىپ» الۋعا بولادى, «ساتىلمايتىن ەشتەڭە جوق» دەگەن ۇعىم ورنىققان. بۇعان تەك جاستاردى, نە جەكەلەگەن بىر وقۋ ورنىن كىنالاۋ ورىنسىز. ولار – وسى جەمقورلىق جايلاعان جۇيەنىڭ ونىمدەرى. جاز شىعا مەكتەپتەردە ۇبت-نى «شەشىپ» بەرەتىندەردى ىزدەيتىندەر كوبەيەدى. سۇرانىس بولماسا, ۇسىنىس بولمايدى, سوندىقتان ولار بىر امالىن تاۋىپ, جاقسى بالل جيناپ الۋعا تىرىسادى. ونى بىلاي قويىپ, بالاباقشادان ورىن الۋ, اۋرۋحاناعا كۆوتا الۋ, جۇمىسقا تۇرۋ, ت.س.س. بارلىعىن ساتىپ الۋعا بولادى دەپ سانايتىندار وتە كوپ.
ۇشىنشى ماسەلە – بىلىمنىڭ قادىرى كەتكەن. بىردەن وسىنشا ادامنىڭ بىر ۋاقىتتا حالىقارالىق سەرتيفيكاتتى ساتىپ الۋى – ولاردىڭ قۇندىلىعى بىلىم ەمەس, جاي عانا ديپلوم ەكەنىن, مامان بولۋ ەمەس, قاعاز الىپ شىعۋ ەكەنىن اڭعارتادى. بىر عانا استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى ەمەس, باسقا بىلىم وردالارىندا «بىلىكتى مامان بولامىن, وز ىسىمنىڭ شەبەرى بولامىن» دەپ ەمەس, «ادىلەتسىز قوعامنىڭ بىر جەرىنە بارىپ, «اعا, كوكەمنىڭ» ارقاسىندا ورنالاسىپ الامىن, سوسىن مەن دە سول ادىلەتسىزدىك داستۇرىن ارى قاراي جالعاستىرا بەرەمىن» دەيتىندەر مىڭ-مىڭداپ سانالادى دەگەن سوز. جاستاردىڭ اراسىندا بىلىم الىپ, سىني ويلاپ, ساراپتاۋ, سارالاۋعا ەمەس, وڭاي جولمەن تەز اقشا تابۋعا قۇمارتاتىندار ارتىپ كەلەدى.
بىر-بىرىمەن بايلانىسىپ جاتقان بۇل الەۋمەتتىك ماسەلەلەر قوعامنىڭ بولاشاعى, مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگى ۇشىن ۇلكەن قاتەر. جاستار اراسىندا سۋيتسيدتىڭ, قىلمىستىڭ, پسيحولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ, ناشاقورلىق پەن ماسكۇنەمدىكتىڭ كوپ بولۋى, بولاشاققا دەگەن سەنىمسىزدىك, نەمقۇرايدىلىق وسىدان كەلىپ شىعادى. ادىل باسەكەگە سەنبەيتىندەر باسەكەلەسۋگە تالپىنباي, كەرەگىن الۋدىڭ نە جەڭىل جولىن ويلايدى, نە وزدەرىن تاستاپ جىبەرەدى.

سۇلتان بەرىكقۇل,
PhD دوكتورى (اتى-جونى وزگەرتىلدى):

كەزىندە سەرتيفيكات ساتىپ العانىما وكىنگەم

– 2012 جىلى ال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باكالاۆرىن اياقتاپ, سول جىلى ماگيستراتۋراعا تاپسىردىم. وكىنىشكە قاراي, اعىلشىن تىلىن جەتىك بىلمەگەننەن كەيىن, بۇل جىلى وقۋعا تۇسە المادىم. شەت تىلىن جوعارى بىلىم ورداسىنىڭ قابىرعاسىندا جۇرىپ وقىدىق, قوسىمشا ساباقتارعا بارىپ دايىندالدىق تا, بىراق جيعان بىلىمىم جەتكىلىكسىز بولدى. ەڭ ايانىشتىسى, سول جىلى مەنىمەن بىرگە بىتىرگەن قاتارلاستارىم اعىلشىن تىلىنىڭ ەمتيحانىن ساتىپ الدى دا, ماگيسترانت اتانىپ كەتتى. سودان ماعان وي كەلدى: ۋاقىتىمنىڭ بارلىعىن اعىلشىن وقۋعا جۇمساپ, ناتيجەسىندە وقۋعا تۇسە الماي قالعانشا, كوبىرەك جۇمىس ىستەپ, دوستارىم سيياقتى سەرتيفيكاتتى ساتىپ الۋعا بەكىندىم. بىر جىل بويى ەشبىر جۇمىستى تالعاماي, اقشا جينادىم. ول كەزدە دوللاردىڭ كۋرسى 180 تەڭگە تەڭ بولاتىن. شامامەن ەكى مىڭ اقش دوللارىنا جوعارى بالل الىپ بەرەتىن ازاماتپەن ۋاعدالاستىم. ول جىگىتتى بىر جىل بۇرىن وقۋعا تۇسكەن جولداستارىم تاۋىپ بەردى. ياعني, ولار وسى ازامات ارقىلى اعىلشىننىڭ سەرتيفيكاتىن ساتىپ الىپتى. سويتىپ, جوو-نىڭ ماگيستراتۋراسىنا قۇجاتتارىمدى تاپسىرىپ, الدىمەن اعىلشىن تىلىنەن تەست تاپسىرۋعا جولداما الدىم. شىلدە ايى بولاتىن. جاڭاعى كەلىسكەن جىگىتتەردەن «بارلىعى باقىلاۋىمىزدا» دەگەن حابارلاما كەلدى. تەكسەرۋشىلەرگە رۇقسات قاعازىمدى كورسەتىپ, ماعان تيەسىلى ورىنعا جايعاستىم. جارتى ساعاتتاي تەستىلەۋدىڭ تالاپتارىن تۇسىندىرگەننەن كەيىن, تەست كىتاپشالارىن تاراتىپ بەردى. 20 مينۋتتان كەيىن الگى تەكسەرۋشىلەردىڭ بىرەۋى كەلىپ, بۇعان دەيىن كەلىسىپ العان «قۇپييا سوزىمىزدى» ايتتى, مەن جاۋاپ قاتتىم. الدىمداعى كىتاپشامدى اۋىستىرىپ الىپ كەتتى دە, ەكى ساعاتتان كەيىن دۇرىس بەلگىلەنگەن جاۋاپتارىمەن اكەلىپ بەردى. جارتى ساعاتتا جاۋاپ پاراعىن بوياپ, تاپسىرىپ شىعىپ كەتتىم. ناتيجەسىندە, جۇزدەن 97 بالل الىپ, ماگيستراتۋراعا گرانتقا تۇستىم. مەن تاپسىرعان جىلى, كەيبىر تانىستارىمىزدىڭ ورنىنا باسقا ادام كىرگەن ساتتەر بولدى. كەي ستۋدەنتتەر ۇيالى تەلەفون ارقىلى تەست نۇسقاسىنىڭ نومىرىن جىبەرىپ, حابارلاما ارقىلى جاۋابىن العاندار دا كەزدەستى. ادامنان ايلا ارتىلعان با, قولدان كەلگەننىڭ بارلىعىن ىستەدىك. سويتىپ, ارام جولمەن ماگيسترانت اتانىپ الدىق. بۇل اڭگىمەمدى نەسىنە بايانداپ وتىر دەيسىز عوي? ويتكەنى ماگيستراتۋرانى وقىعان ەكى جىل بويىنا سول ارام ىسىم الدىمنان شىعىپ وتىردى. ۇش پان اعىلشىن تىلىندە وتتى. تۇرلى باعدارلامالاردىڭ تاعىلىمداماسىنان وتۋ ۇشىن دە اعىلشىن تىلىن جەتىك بىلۋ قاجەت بولدى. ابدەن قينالىپ, سوڭىندا مۇنداي ايلا-تاسىلمەن وقۋعا تۇسكەنىم ۇشىن وكىندىم. ماگيستراتۋرا عىلىمي باعىتتىڭ باسپالداعى بولعاننان كەيىن, شەت تىلىن مەڭگەرۋىڭ شۇباسىز كەرەك-اق ەكەن. بىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ بۇل شەت تىلىنىڭ تەستىلەۋىن مىندەتتى ەتىپ بەكىتىپ قويعانى دا تۇسىنىكتى دۇنيە. مۇنسىز باسەكەگە قابىلەتتى جاس عالىم بولۋ ارمان. اۋپىرىمدەپ جۇرىپ, ەكى جىلدى اياتاعاننان كەيىن, اعىلشىن جانە نەمىس تىلدەرىن مەڭگەرۋدى دۇرىستاپ قولعا الدىم. اراعا ەكى جىل سالىپ العاشقىدا قورقىنىشتى كورىنگەن اعىلشىن تىلىن ەركىن مەڭگەردىم. بۇگىندە دوكتورانتۋرانىڭ 1 كۋرسىندا وقيمىن. وزىم تاپسىرىپ تۇسكەننەن كەيىن, ارى قارايعى وقۋىم دا جەڭىل. جاقىندا استاناداعى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ستۋدەنتتەردىڭ جاعدايىن ەستىپ قاتتى قىنجىلدىم. ولار دا جەڭىلدىڭ ۇستىمەن جۇرىپ وتكىسى كەلگەنى انىق. بۇل بىلىم ورداسىنا تەكسەرىس جاسالىپ,
بىرازى انىقتالدى, انىقتالماعاندارى قانشاما?! ەلىمىزدەگى جوو-نىڭ 80 پايىزىنىڭ ماگيستراتۋراسىنا جاساندى سەرتيفيكاتپەن تۇسەتىن ستۋدەنتتەر بار.
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى, KIMEP سيياقتى وقۋ وردالارىنا مۇنداي ادىلەتسىزدىك جۇرمەيتىن شىعار, باسقالارىندا قالىپتى قۇبىلىس. سوندىقتان ەلوردانىڭ دارىگەرلەر دايىندايتىن بىلىم ورداسىنىڭ بۇل ارەكەتى دۇرىس بولدى. بارشامىزعا ساباق بولار دەگەن ويدامىن.

ماسەلەنىڭ مانىسى

دينارا ەسەنعاليقىزى,
استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسپاسوز حاتشىسى:

الاياقتاردىڭ ازابىن بىز دە تارتىپ وتىرمىز

– بىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ وسى سالانى باقىلاۋ جونىندەگى كوميتەتى بىلتىر 29 تامىز بەن 19 قىركۇيەك اراسىندا بىزدىڭ بىلىم ورداسىنىڭ, ياعني «استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى» اق بىلىم جۇيەسىن تەكسەرگەن بولاتىن. تەكسەرۋ بارىسىندا ماگيسترانتتار, رەزيدەنتتەر مەن دوكتورانتتاردىڭ وقۋعا تاپسىرۋ كەزىندە شەت تىلىنەن جالعان سەرتيفيكات تاپسىرعاندارى انىقتالدى. جوسپاردان تىس تەكسەرىس ناتيجەسىندە انىقتالعان اربىر زاڭبۇزۋشىلىقتى ەلىمىزدىڭ بىلىم بەرۋ سالاسىنداعى زاڭنامانىڭ تالاپتارىنا سايكەس جويۋ مىندەتتەلدى بىزگە. تىپتى بيىلدىڭ 13 ساۋىرىنە دەيىن ورىنداپ بىتۋ تاپسىرىلعان بولاتىن. بۇل كوميتەت IELTSReportFromVerificationService جۇيەسى ارقىلى وسىنداي جالعان قۇجات تاپسىرعان 110 تۇلعانى انىقتايدى. بۇدان كەيىن بىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى قوسىمشا كوميسسييا قۇرىپ, قايتا تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. سوندا تاعى 7 بىلىمگەردىڭ قۇجاتى جارامسىز بولىپ شىقتى. بىر قاراعاندا, IELTS سەرتيفيكاتىنىڭ جالعان, ياكي تۇپنۇسقاسى ەكەنىن اڭعارۋ قيىن. وتكەن جىلدىڭ قازان ايىنان بەرى 33 بىلىمگەر وز ەركىمەن بىرتىندەپ وقۋدان شىعا باستادى. قالعان 84 ستۋدەنتتى وسى جىلدىڭ 18 ساۋىرىندە تۇگەلىمەن وقۋدان شىعاردىق. بۇل ستۋدەنتتەر ەندى مەملەكەتتىك گرانت نەگىزىندە وقۋعا تۇسە المايدى. كەز كەلگەن بىلىم ورداسىنىڭ تالاپتارىن تولىققاندى ارى ادال ورىنداعان كۇننىڭ وزىندە, تەك اقىلى وقۋعا مۇمكىندىگى بار. بىزدىڭ باسشىلىق مۇنىمەن توقتاماي, استانا قالالىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە IELTS سەرتيفيكاتى جارامسىز, ياعني جالعان بولا تۇرا جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى باعدارلاما بويىنشا وقۋعا تاپسىرعان 117 تۇلعاعا قاتىستى شارالار قولدانۋى جونىندە وتىنىش بىلدىرگەن بولاتىن. بۇگىندە بىرقاتار ىس-شارالار جۇرگىزىلىپ جاتىر. 26 تۇلعانىڭ ىسى سوتقا جونەلتىلدى. بىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتە بۇرىن-سوڭدى مۇنداي وقيعا بولماعان. جالعان قۇجات تاپسىرعان الاياقتاردىڭ كەسىرىنەن بىلىم ورداسىنىڭ يميدجى زارداپ شەگۋدە. سوندىقتان جاڭاعى تۇلعالاردى قوسىمشا جازالاۋىمىز قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن.
وكىنىشكە قاراي, بىزدىڭ قابىلداۋ كوميسسيياسى وقۋعا قۇجات قابىلداعان كەزدە بۇل ىستىڭ بولماۋىن قاداعالاي المايدى. ويتكەنى بىزدە ۇلىبريتانييا كونسۋلدىعىنىڭ بازاسى ارقىلى سەرتيفيكاتتىڭ جالعاندىعىن تەكسەرەتىن قۇزىرەت جوق. وسى تۇستا, بىز ۇكىمەت قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى وقۋ باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىراتىن بىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە وقۋعا قابىلداۋدىڭ تيپتىك ەرەجەلەرىنە وزگەرتۋ ەنگىزۋ كەرەكتىگىن ۇسىنىپ وتىرمىز. ياعني, بىزدە مۇنداي سەرتيفيكاتتاردىڭ جالعاندىعىن تەكسەرۋ مۇمكىندىگى بولۋى شارت. ايتپەسە, مۇنداي قىلمىسپەن كۇرەسۋدىڭ وزى قيىنعا سوعىپ وتىر.

گۇلزينا بەكتاس, ايدانا نۇرمۇحان

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*