ەلوردامەن اتتاس جۇيە ەلگە يگىلىك اكەلدى

1197
0
بولىسۋ:

«استانا – 1» اقپاراتتىق جۇيەسىن ەندىرۋ ارقاسىندا شەتەلدىك نارىقتارعا شىعاتىن وتاندىق كومپانييالاردىڭ شىعىندارى ازايىپ, ودان بوساعان ميللياردتاردى بيزنەس وز وركەندەۋىنە باعىتتاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. بۇل تۋرالى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ايتىلدى.

جيىندا ۇكىمەت مۇشەلەرى الدىمەن «ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ 2018 – 2027 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسىنىڭ تۇجى­رىمداماسى» جوباسىن قارادى. اۋىل شارۋا­شىلىعى بىرىنشى ۆيتسە-مينيسترى ا.ەۆنيەۆتىڭ ايتۋىنشا, تالداۋ جۇرگىزۋ ناتيجەسىندە, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتقا شىعارۋ جانە يمپورتتى الماستىرۋعا باعىتتالعان 15 باسىم باعىت انىقتالدى.
– بىزدىڭ نەگىزگى ارتىقشىلىقتارىمىز سول, كەڭ بايتاق جايىلىم القاپتارىمىز, سۋارمالى جەرلەر بار, ال مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋ قانمەن دارىعان كاسىپ تۇرى دەۋگە بولادى. وسى سالانى دامىتۋعا بۇگىندە بارلىق رەسۋرس جەتكىلىكتى. بىرىنشىدەن, قازاقستاندا جايىلىم جەر كولەمى – 180 ملن گەكتار. بىز الەم بويىنشا جايىلىم جەر اۋقىمى بويىنشا 5-ورىندامىز. مال باسى سانىن ەكى ەسەگە ارتتىرۋعا جايىلىم جەتكىلىكتى. ەكىنشىدەن, 110 ملن گەكتار جايىلىم القابى جەراستى جانە جەرۇستى سۋ كوزدەرىمەن قامتىلعان, سوڭعى 5 جىلدا 6 ملن گەكتار جايىلىم القابى سۋلاندىرىلدى. 2 ملن گەكتار جەر القا­بىن سۋلاندىرۋعا سۋ كوزدەرى بار, – دەدى بىرىنشى ۆيتسە-مينيستر.
ۇشىنشىدەن, ەل تۇرعىندارىنىڭ 45 پايىزعا جۋىعى اۋىلدا ومىر سۇرەدى. ياعني, اۋىلدىقتاردىڭ باسىم كوپشىلىگىن وسى باعدارلاما اياسىندا جۇمىسپەن قامتۋ مۇمكىندىگى تۋماق.
باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ جاڭا مال وسىرۋشى فەرمەرلەر كلاسىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى ەكەن. فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتار سانىنىڭ 20 مىڭنان 100 مىڭعا دەيىن وسۋىنە, اۋىلدىقتار ۇشىن جۇمىس ورىندارىن 100 مىڭنان 500 مىڭعا دەيىن ۇلعاي­تۋعا, سونداي-اق ىرى قارا مال سانىن 7 ميلليوننان 15 ملن باسقا دەيىن كوبەيتۋگە, سيىر جانە قوي ەتى وندىرىسىن 600 مىڭ توننادان 1,6 ميلليون تونناعا دەيىن ارتتىرۋعا, ەكسپورتتان تۇسەتىن پايدا كولە­مىن 2,4 ملرد دوللارعا دەيىن ۇلعايتۋعا, بىر جۇ­مىس­شىعا شاققانداعى ەڭبەك ونىمدىلىگىن 1000 دول­لاردان 8000 دوللارعا دەيىن وسىرۋگە جول اشىلادى.
اشم باسشىسىنىڭ بىرىنشى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتار «وندىرىس مودەلىنىڭ نەگىزى» بولادى. ولار ونىمدى وتكىزۋ, تاجىريبە الماسۋ جانە ۆەتەرينارلىق قىزمەت كورسەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بىرگە جۇمىس جاساي­دى. جەر جانە نەسيە بەرۋ ەڭ جاقسى فەرمەرلەردى ىرىكتەۋ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلماق. اسىلتۇ­قىمدى مالدىڭ گەنەتيكاسىن قولدانا وتىرىپ, مال تۇقىمىن جاقسارتۋ وسى باعدارلامانىڭ نەگىزگى شارتى. ازىق وندىرۋ, ونىڭ ىشىندە سۋارمالى جەرلەر ماڭايىنا مال بورداقىلاۋ الاڭدارىن شوعىرلاندىرۋ كوزدەلەدى.
ارمان ەۆنيەۆ تيپتىك فەرمەرلىك شارۋا­شىلىقتاردى قارجىلاندىرۋ مەحانيزمىنە توقتالدى. ول بويىنشا جايىلىمداردى سۋلان­دىرۋ ينفراقۇرىلىمىن سالۋدىڭ 5 ملن تەڭگەگە دەيىنگى شىعىندارى اكىمدىكتەر ارقىلى بەرىلەتىن ينۆەستيتسييالىق سۋبسيدييالار ەسەبىنەن جابىلادى. «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق موبيلدى تۇرعىن ۆاگون, مال قورا, جىل­جى­مالى ستانوك ساتىپ الۋعا نەسيە بەرەدى. تۇقىم­دىق تۇرلەندىرۋ ۇشىن بورداقىلاۋ الاڭدارىنان اسىلتۇقىمدى بۇقالار فەرمەرلەرگە تەگىن ۇسى­نىلادى. سيىر ساتىپ الۋ «ونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدار­لاماسى» بويىنشا بەرىلەتىن نەسيە ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. ازىق دايىنداۋ ۇشىن تەحنيكا ليزينگكە نەمەسە «قازاگرو» ارقىلى قارىزعا ۇسىنىلادى.
بىر ەرەكشەلىگى سول, بۇل باعدارلامادا تىكەلەي مال شارۋاشىلىعىنا بەرىلەتىن سۋبسيدييالار الىپ تاستالىنعان. قۇجات تەك قۇدىقتاردىڭ قۇنىن سۋبسيدييالاۋدى كوزدەيدى.
باعدارلاما اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر باعدارلاماعا Inalca Eurasia (ەۋروپا), Cedar Group (اۆسترالييا) كومپانييالارى, سونداي-اق Rifa Holding جانە Citic Group (ەكەۋى دە قىتاي) كورپوراتسييالارى قاتىسۋعا دايىن ەكەنىن بىلدىردى. قوسىمشا Tyson Food, JBS جانە باسقا دا كومپانييالاردان ين­ۆەستيتسييالار تارتۋ مۇمكىندىگى قارالىپ جاتىر.
اشم ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ناقتى مىندەتتەرى مەن مەرزىمدەرى كورسەتىلگەن ەگجەي-تەگجەيلى جول كارتاسىن ازىرلەدى. جول كارتاسىن اوك دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ ۇسىنىلدى.
باعدارلامانىڭ نەگىزگى مىندەتى – شارۋا قوجالىقتارىن دامىتۋ. «قازاگرو» حولدينگىنىڭ باسقارما توراعاسى نۇرلىبەك مالەلوۆ «قازاگرو» قۇرىلىمى ارقىلى فەرمەرلىك شارۋا­شى­لىقتاردى, شاعىن بيزنەس سۋبەكتىلەرىن قارجىلاندىرۋ جوسپارلانعانىن اتاپ وتتى. وسى­لايشا, فەرمەرلەر مالداردى ودان ارى كوبەيتۋ ۇشىن تولدەيتىن مال ساتىپ الۋعا, اۋىل شارۋا­شىلىعى تەحنيكاسىن جانە مال ازىعى وندىرىسىنە جابدىقتار الۋعا, مال ۇستايتىن ورىنداردى سالۋعا, اينالىم قاراجاتتارىن تولىقتىرۋعا جانە بيزنەس جۇرگىزۋگە قاجەتتى وزگە دە ماقساتتارعا 15 جىل مەرزىمگە جىلىنا 4 پايىزدىق وسىممەن نەسيە الا الادى. بيىل فەرمەرلەردى قارجى­لاندىرۋعا شامامەن 50 ميلليارد تەڭگە باعىتتاۋ كوزدەلۋدە.
ۇكىمەت وتىرىسىندا اگرارلىق سەكتور وكىلدەرى جاڭا باعدارلامانىڭ تۇجىرىمداماسىنا قاتىستى پىكىرلەرىمەن بولىستى. سونداي-اق وتى­رىستا قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ا.مۇ­حام­بەتوۆ, پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى ب.باقا­ۋوۆ, الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى ا.باتالوۆ, اقتوبە وب­لىسىنىڭ اكىمى ب.ساپارباەۆ, ۆيتسە-پرەمەر – اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترى و.شوكەەۆ سوز سويلەدى.
ماسەلەنى قاراۋ قورىتىندىسى بويىنشا پرەمەر-مينيستر ب.ساعىنتاەۆ مەملەكەت باسشىسى «قازاقستاننىڭ ۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋىندا اگرارلىق سەكتور ەكونوميكانىڭ جاڭا درايۆەرى بولۋى كەرەك دەگەن مىندەت قويعانىن ەسكە سالدى. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى – ەتتى مال شارۋاشىلىعى. قوي, جىلقى ونىمدەرىن قىتايعا, ىرى جانە ۇساق قارا مالدى باا-گە جەتكىزۋ كەدەرگىلەرى الىپ تاستالدى. جىل سوڭىنا دەيىن قحر-عا ىرى قارا مال ونىمدەرىن جەتكىزۋ جۇمىستارى اياقتالادى.
– جاڭا ۇلكەن نارىقتار اشىلىپ جاتقان­دىقتان, تيىستى ورگاندارمەن بىرگە, جوسپارلانعان ىس-شارالارعا قاتىستى بارلىق ماسەلەلەردى تاعى بىر رەت تالقىلاۋ قاجەت. اوك دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باع­دار­لاماسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ اياسىندا ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بو­يىنشا كەشەندى شارالار قارالۋعا تيىس, – دەگەن باقىتجان ساعىنتاەۆ ۇيلەستىرۋ جۇمىستارىن وز ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆكە جۇكتەدى.
وسىدان كەيىن كۇن تارتىبىنە سايكەس, ۇكىمەتتە «استانا – 1» اۆتوماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جۇيەسىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى. قارجى مينيسترى ب.سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل اقپا­راتتىق جۇيە ارقىلى تاۋارلاردى اۆتوماتتى تۇردە شىعارۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى.
– اقپاراتتىق جۇيەنى دامىتۋ ۇشىن يۋنكتاد ۇيىمىمەن بىرلەسىپ, «استانا – 1» اقپاراتتىق جۇيەسىن ەنگىزىپ جاتىرمىز. 2017 جىلعى 1 قازاندا «كەدەندىك ترانزيت» كىشى جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. 200 مىڭنان استام ترانزيتتىك دەكلاراتسييا رەسىمدەلدى, ونىڭ ىشىندە 92 پايىزدان استامى, ياعني 180 مىڭنان استام ترانزيتتىك دەكلاراتسييا 1 مي­نۋتتان اسپايتىن ۋاقىتتا شىعارىلدى. 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا «ەكسپورت» كەدەندىك راسىمى بويىنشا «كەدەندىك دەكلا­راتسييالاۋ» كىشى جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. ونىڭ اياسىندا 23,7 مىڭ تاۋارعا ارنالعان دەكلاراتسييا وڭدەلدى, ونىڭ 99,4 پايىزىن جۇيە اۆتوماتتى تۇردە شىعاردى, – دەدى مينيستر.
بيىلعى 1 ساۋىردەن بەرى, يمپورت بويىنشا جانە قالعان كەدەندىك راسىمدەر بويىنشا «استانا – 1» اقپاراتتىق جۇيەسى تولىققاندى جۇمىس ىستەۋدە. بۇگىندە يمپورت بويىنشا تاۋارلارعا ارنالعان 16,3 مىڭ دەكلاراتسييا رەسىم­دەلىپتى, تاۋارلارعا ارنالعان دەكلاراتسييالاردىڭ 90 پايىزى نەمەسە 14,6 مىڭى «جاسىل دالىز» ارقىلى اۆتوماتتى رەجيمدە شىعارىلدى.
باس قارجىگەر وز بايانداماسىندا وسى «جاسىل دالىزگە» تولىعىراق توقتالىپ وتتى. مىسالعا, ەگەر بۇرىن سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەت (ەكسپورت جانە يمپورت) قاتىسۋشىسى قۇجاتتار پاكەتىمەن بىرگە مىندەتتى تۇردە الدىمەن بروكەرگە باراتىن, ودان كەيىن بروكەر دەكلاراتسييالاردى الىپ, كەدەن ورگاندارىنا جۇگىنەتىن جانە تىكەلەي كەدەن قىز­مەتكەرىنىڭ وزى قابىلدايتىن شەشىمدى كۇتەتىن. ەندى كاسىپكەر بروكەرگە دە, كەدەنگە دە بار­­ماستان, ينتەرنەت ارقىلى وز بەتىنشە دەكلارا­تسييا تاپسىرادى جانە جۇيە ارقىلى دەكلارا­تسيياسىنىڭ دايىن كۇيدە شىققانى تۋرالى حابارلاما الا الادى. وعان وز تاۋارىن الۋ ۇشىن تەك ۋاقىتشا ساقتاۋ قويماسىنا بارۋى عانا قالادى.
– سويتىپ, تاۋارلاردى شىعارۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋدا ادامي فاكتوردى بارىنشا ازايتتىق. اۆتوماتتاندىرۋدى ىس جۇزىندە ەنگىزۋ دەكلارانت­تىڭ بۇدان بۇرىن بروكەرلىك باعدارلامالاردى, كەدەندىك بروكەرلەردىڭ قىزمەتتەرىن, ۋاقىتشا ساقتاۋ قويمالارىندا ساقتاۋعا جۇمساعان شىعىس­تارىن ايتارلىقتاي ازايتۋعا تيىس. بىز «استانا – 1» اقپاراتتىق جۇيەسىن ەنگىزۋ ەسەبىنەن ۇنەمدەلگەن اقشا قاراجاتىن سىرتقى ەكونومي­كالىق قىزمەت قاتىسۋشىلارى بۇدان بىلاي تاۋار اينالىمىنا باعىتتايدى دەپ پايىمدايمىز. بىزدىڭ ەسەبىمىز بويىنشا بۇل بيۋدجەتكە تۇسەتىن كەدەن باجدارى مەن سالىقتارىنىڭ قوسىمشا تۇسىمىن 2018 جىلى – شامامەن 12 ملرد تەڭگەگە, ال 2025 جىلعا قاراي 20,3 ملرد تەڭگەگە ۇلعايتۋدى قامتاماسىز ەتەدى, – دەدى باقىت سۇلتانوۆ.
دەگەنمەن ول «استانا – 1» اقپاراتتىق جۇيەسىنە كەدەرگى كەلتىرۋشى ەكى كۇردەلى پروبلەما قالىپتاسىپ وتىرعانىنا نازار اۋدارتتى.
«بىرىنشىدەن, كەدەن بەكەتتەرىندە جىلدامدىعى جوعارى بايلانىس ارنالارى جوق بولىپ وتىر. سپۋتنيكتىك بايلانىس ارناسىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتى مالىمدەلگەن تالاپتارعا ساي بولماي شىقتى. ياعني, ۋادە ەتىلگەن 8مبيت/س وتكىزۋ قابىلەتىنىڭ ور­نىنا, 4 مب/س وتكىزۋ قابىلەتى عانا بار 2 ارنا قوسىلدى. بۇل «استانا – 1»-دە جۇمىس ىستەۋگە مۇم­كىندىك بەرمەيدى. كەم دەگەندە 40 مبيت/سەكۋند بايلانىس ارناسى بولۋى قاجەت. ەكىن­شىدەن, جۋىق ارادا قوسىمشا ۆيرتۋالدى قۋات رەسۋرستارىن (حوستينگ) بولۋ قاجەت» دەدى باقىت تۇرلىحانۇلى.
ۆەدومستۆو بۇل ماسەلەلەردى اقپارات جانە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترلىگىمەن جانە «ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگييالار» اك­تسيو­نەرلىك قوعامىمەن بىرلەسىپ پىسىقتاۋدا ەكەن.
كەدەندىك راسىمدەردى جۇرگىزۋدى جىلدام­داتۋدىڭ ماڭىزدى باعىتى – فيزيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ. اتالعان باعىتتا بارلىق اۆتوموبيل وتكىزۋ بەكەتتەرىن جاڭعىرتۋ جوسپارلانعان. «قازاقستان–قىتاي» شەكا­راسىندا «نۇر جولى» جاڭا وتكىزۋ پۋنكتى مەم­لەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك تەتىگى نەگىزىندە سالىنۋدا. قۇرىلىس 2018 جىلدىڭ ماۋسىمىندا اياقتالادى دەپ جوسپارلانۋدا. قالعان 8 اۆتو­موبيل وتكiزۋ پۋنكتەرىنىڭ رەكونسترۋك­تسيياسىن قحر-دان جەڭىلدەتىلگەن ۇكىمەتتىك قارىز تارتۋ ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلۋدە.
وز كەزەگىندە اقپارات جانە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترى د.اباەۆ «اقپاراتتاندىرۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس, «استانا – 1» اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ تۋرالى تەحنيكالىق مىندەت بەكىتىلگەنىن ايتتى. بيىلعى ساۋىر ايىندا اقپاراتتىق جۇيەنى «ە-ليتسەنزييالاۋ» مەملەكەتتىك دەرەكتەر قورىمەن ىقپالداستىرۋ جۇزەگە اسىرىلدى. تيىستى جول كارتاسى ازىرلەنىپ, بەكىتىلگەن. ونىڭ اياسىندا تالاپ ەتىلەتىن قۇجاتتار سانى ازايتىلىپ, قىزمەت كورسەتۋ مەرزىمى 26 جۇمىس كۇنىنەن 8 جۇمىس كۇنىنە دەيىن قىسقارتىلادى. سونداي-اق اتقا­رى­لاتىن جۇمىس جارتىلاي اۆتوماتتاندىرۋدان – تولىق اۆتوماتتاندىرۋعا كوشىرىلەدى. بۇگىندە 63 كە­دەن بەكەتى جەردەگى بايلانىس ارنالارى ارقى­لى, 8 وتكىزۋ بەكەتى – سپۋتنيكتىك بايلانىس ارقى­لى جەلىگە قوسىلعان.
«مينيسترلىك تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەردى ىزدەستىرۋ ارقىلى «استانا – 1» جۇيەسى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ ۇشىن كەدەن بەكەتتەرىن جوعارى جىلدامدىقتى بايلانىس ارنالارىنا قوسۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى» دەپ سەندىردى داۋرەن اباەۆ.
«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى ا.مىر­زاحمەتوۆ جۇيەنى ەنگىزۋ سالاسىنداعى ماسەلەلەر مەن ونىڭ بيزنەسكە تيگىزەر پايداسى تۋرالى ايتىپ بەردى. پرەمەر-مينيستردىڭ بىرىنشى ورىنباسارى ا.مامين مەن ۆيتسە-پرەمەر ا.جۇماعاليەۆ تە تالقىلانعان ماسەلەگە قاتىستى پىكىر بىلدىردى.
ۇكىمەت وتىرىسى سوڭىندا مەديتسينالىق جابدىقتاردى ساتىپ الۋ, بىرىڭعاي نومەنك­لاتۋراسىن قالىپتاستىرۋ جانە سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ ماسەلەلەرى قارالدى.

 ايحان شارىپ

پىكىر

يۋلييا ششەپوۆا, KSP Steel جشس كەدەندىك راسىمدەۋ جونىندەگى مەنەدجەرى:
– بىزدىڭ كومپانييا قازاقستاندىق تىگىسسىز بولات قۇبىر­لاردىڭ, بولات شارلاردىڭ, ارماتۋرانىڭ جانە باسقا دا مەتالل بۇيىمدارىنىڭ ىرى وندىرۋشىسى. وز ونىمدەرىمىزدى ەاەو نارى­عىنا, سونداي-اق الىس شەتەلدەرگە شىعارامىز. «استانا – 1» جۇيەسىنىڭ ىسكە قوسىلۋىمەن بىرگە, كەدەندىك دەكلارا­تسييالاردى راسىمدەۋ پروتسەدۋراسى جەڭىلدەدى. بۇعان دەيىن بىز اربىر دەكلاراتسييانى, ىلەسپە قۇجاتتار توپتاماسىمەن بىرگە كەدەندىك رەسىمدەۋ ورتالىعىنا (كرو) تاسىپ جۇرەتىنبىز. ال ەندى دەكلاراتسييا راسىمدەۋدىڭ بۇكىل جۇمىستارىن كەدەن ورگاندارىنا سابىلماي, جۇمىس ورنىمىزدا وتىرىپ-اق تىندىرا سالامىز. «استانا – 1» باعدارلامالارى باعا پارامەترلەرى بويىنشا, سونداي-اق تاريفتىك ەمەس رەتتەۋ بويىنشا باقىلاۋدى وزى جۇر­گىزەدى دە, تاۋارلاردى شىعارۋ اۆتوماتتى تۇردە ىسكە اسىرىلادى.
تاعى بىر يگىلىگى سول, بىزدىڭ ونىم ەكسپورتقا كۇن-تۇن دەمەي ۇزدىكسىز جونەلتىلەتىندىكتەن, بۇل جۇيە تاۋلىك بويعى رەجيمدە دەكلاراتسييالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇدان بولەك, ماتەريالدىق شىعىستارىمىزدى دا قىسقارتادى. ۇنەمدەلگەن قارجى وندىرىستى كەڭەيتۋگە جانە كاسىپورىننىڭ قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋگە جۇم­سالادى.
قورىتا ايتقاندا, بۇل اقپاراتتىق جۇيەنى قولدانۋ كاسىپكەر ۇشىن وتە تيىمدى. «استانا – 1» جۇيەسىن ەندىرۋ باعى­تىندا اۋقىمدى ىس تىندىرعانى ۇشىن بىز, بيزنەس قاۋىمداستىعى ەل ۇكىمەتىنە زور ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز.

اسەم شاكىروۆا, پاۆلودار وبلىسىنىڭ مەمكىرىستەر دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى:
– «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ 38-قادامى ەلەكترون­دى دەكلاراتسييالاۋ جۇيەسىن دامىتۋدى, تاۋارلاردى ەكسپورتتاۋ جانە يمپورتتاۋ ۇشىن قاجەتتى قۇجاتتار تىزىمىن قىسقارتۋدى قاراستىردى. ونى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا «استانا – 1» ىسكە قوسىلدى. بۇل جۇيە كەدەندىك راسىمدەر سانىن قىسقارتادى, كەدەندىك قۇن جانە تاۋارلاردى جىكتەۋ بو­يىنشا كەدەندىك باقىلاۋ سالماعىن تاۋارلاردى شىعار­عاننان كەيىنگى كەزەڭگە اۋىستىرۋدى كوزدەيدى. بۇل وز كەزەگىندە تاۋارلاردىڭ شىعارۋ مەرزىمىن 1 كۇننەن 4 ساعاتقا دەيىن ازايتتى.
«استانا – 1» كوپفۋنكتسيونالدى جانە كەشەندى جۇيە بولىپ تابىلادى, ونى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ تۋرالى شەشىمى قابىلداندى. ەندىرۋدىڭ العاشقى كەزەڭى 2017 جىلعى 1 قازاننان باستالدى, سوندا «كەدەندىك ترانزيت» جۇيەسى قولدانىسقا بەرىلدى. 2018 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ, «استانا – 1» جۇيەسىندە «ەكس­پورت» كەدەندىك راسىمى بويىنشا «كەدەندىك دەكلاراتسييالاۋ» جۇ­يەسى ىسكە قوسىلدى. ال وسى ايدا, 1 ساۋىردەن باستاپ, «استانا – 1» بارلىق كەدەندىك پروتسە­دۋرالار بويىنشا ەنگىزىلدى.
جاڭا اقپاراتتىق جۇيە قولدانۋشىلارعا تەگىن ۇسىنىلادى. جاڭا فورمات سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتكە قاتىسۋشىلار مەن كەدەن ورگانى قىزمەتكەرى اراسىنداعى تىكەلەي قارىم-قاتى­ناستى جويدى, ياعني سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلىن تومەندەتىپ وتىر.

يسا اللاحياروۆ, «تيميريازەۆ ۇن تارتۋ كومبيناتى» جشس باس ديرەكتورى:
– بىزدىڭ كاسىپورىن تەك سقو-نى ۇنمەن قامتۋمەن شەكتەلمەي, ەۋرازييالىق وداقتىڭ سىرتقى جانە ىشكى ساۋدا­سىنا بەلسەندى قاتىسادى. 2017 جىلى كومبينات 27 588 توننا ۇن, 9 360 توننا كەبەك, 5006 توننا استىق ەكسپورتتادى. بۇل رەتتە الدىڭعى جىلعىعا قاراعاندا, ۇن ەكسپورتى – 26 پايىزعا, كەبەك 43 پايىزعا ارتتى. بىز بيىل وسى كورسەتكىشتى ساقتاپ, ونى تاعى 25 پايىزعا وسىرۋ مۇمكىندىگىن ماقسات ەتىپ وتىرمىز.
وسى ورايدا, ارينە, كەدەندىك راسىمدەۋدىڭ جەڭىلدەۋى ۇلكەن يگىلىك بولىپ تابىلادى. جالپى, ەلەكتروندىق كەدەندىك دەكلاراتسييالاۋعا كوشۋ – اسا ماڭىزدى تەحنولوگييالىق سەرپىن سانالادى. ول ەلىمىزدىڭ بۇكىل كولىكتىك-لوگيستيكالىق ينفرا­قۇ­رىلىمىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى. بىز ۇشىن ەڭ ۇلكەن جاقسى­لىق – وسى اقپاراتتىق جۇيەدە دەربەس جۇمىس جاساۋ مۇمكىندىگىنىڭ تۋۋى بولدى. جۇيەدەن تول لوگين مەن پارولىن العان ەكسپورت­تاۋ­شى كومپانييا كەدەندىك دەكلارا­تسييانى ەندى وز بەتىنشە قا­لىپ­تاستىرا بەرەدى. بىز كەدەندىك بروكەرلەردىڭ قىزمەتىنە جۇ­گىنۋ­دى قويدىق, وز ماماندارىمىزدى وقىتتىق جانە بىرنەشە ار­تىق­شىلىقتى بىردەن سەزىندىك. سونىڭ بىرى رەتىندە 2018 جىل باس­تالعالى جارتى ميلليون تەڭگە قارجىنىڭ ۇنەمدەلۋىن ايتۋعا بو­لادى. جىل باستالعالى بەرى, بىزدىڭ كومپانييا «استانا – 1» ار­قىلى 58 دەكلاراتسييا راسىمدەپ, ولار بويىنشا 247 ۆاگون جونەلتتى.

الەكساندر سوبولەنكو, «راحات» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ لوگيستيكا جونىندەگى ديرەكتورى:
– ەلەكتروندى دەكلاراتسييالاۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەلى بەرى, ەكسپورتتىق دەكلاراتسييالاردى راسىمدەۋ الدەقايدا جىلدامدادى جانە تيىمدى بولا تۇستى. بۇدان بىلاي كەدەنگە قۇجاتتار توپتا­ماسىن جيناپ اپارۋ قاجەت بولماي قالدى. بارلىق جۇمىستى ەش قاعازسىز, كابينەتتەن جاساي بەرەسىز. تەك جىلدام­دىعى جاقسى ينتەرنەتكە قوسىلساڭىز جەتەدى.

س.تولەگەنوۆ, Raimbek-Bottlers جشس سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەت بولىمىنىڭ باستىعى:
– «استانا – 1» ارقاسىندا ۇشىنشى ەلدەرگە ەكسپورتى­مىزدى كەدەندىك راسىمدەۋ بويىنشا شىعىندارىمىز دا ەلەۋلى تۇردە تومەندەدى. تاۋارلار دەكلاراتسييالارى تەز ارى قاعاز قۇجاتتارسىز راسىمدەلەدى. راسىمدەۋ مەرزىمدەرى دە ەسەلەپ قىس­قاردى. بىز وسى ۇشىن مەملەكەتكە العىس بىلدىرەمىز.

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*