عۇلامالاردى بىرىگۋگە شاقىردى

1108
0
بولىسۋ:

سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ استانادا وتىپ جاتقان ەۋرازييا عۇلامالارىنىڭ فورۋمىنا قاتىستى. دىن جانە قوعام قايراتكەرلەرى, كورنەكتى عالىمدار شاقىرىلعان القالى جيىن تاقىرىبى ەۋرازييا كەڭىستىگىندەگى يسلام وركەنيەتىنىڭ وتكەن تاريحى, قازىرگى جاي-كۇيى جانە كەلەشەگىنە ارنالدى. 

ق.توقاەۆ وز سوزىندە يسلام­نىڭ ىزگى باستاۋلارىن جوققا شىعاراتىن, بەي­بىت­­سۇيگىشتىكتەن, تولە­رانت­تىق­تان, دىني توزىم­­دىلىكتەن باس تارتاتىن قاۋىپتى كۇشتەردىڭ بوي كوتەرە باستاعانىن العا تارتا كەلىپ, جيھاد يدەيالارىن ناسيحاتتايتىن, ەكسترەميزم مەن تەرروريزمدى كوكسەيتىن راديكالدى توپتار بارشانى الاڭداتىپ وتىرعانىن اتاپ وتتى.
قاسىم-جومارت كەمەل­ۇلى مۇسىلمان عۇلا­ما­لا­رى قاسيەتتى قۇران­داعى ۇلا­­عاتتى سوزدەردى كۇماندى ۋا­عىز­­­داۋشىلاردىڭ ۇسىنىپ جۇر­گەن جالعان تۇسىنىكتەرىنە قارسى قويۋ كەرەكتىگىن ايتتى. يسلامنىڭ ىرگەلى قاعي­دات­­تارىنا توقتالا كەلىپ, ول پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مۇسىلمان الە­مىنىڭ ساياساتكەرلەرى مەن عالىمدارىن «يسلامنىڭ بول­­مىسىن بەيبىتشىلىك پەن مەيى­رىمدىلىكتىڭ, توزىمدىلىك پەن ادىلەتتىلىكتىڭ دىنى رەتىندە قالىپتاستىرۋعا بىرگە كۇش سالۋعا» شاقىرعان سوزدەرىن ەسكە سالدى.
جوعارعى پالاتا باس­شى­­سى يسلام ىلىمى سالت-داس­تۇر­لەرگە دەگەن قۇرمەتپەن جانە وتانعا دەگەن سۇيىس­پەن­شى­­لىكپەن ۇشتاسا وتىرىپ, قو­عا­مىمىزدى رۋحاني جا­ڭار­­تۋ يدەياسىمەن تولىق ۇندە­سە­تى­نىن ايتتى.
سەنات توراعاسى وز سوزىندە پروگرەسس پەن دامۋ جولىندا مۇسىلمان الەمىنىڭ بىرىگۋىنە باعىتتالعان قازاقستاننىڭ كۇش-جىگەرىن اتاپ وتتى. ەلى­مىز كوپتەگەن يسلام ەل­دە­رىن ەنەرگەتيكا جانە ەكو­­لو­­گييالىق ۇزدىك تەحنو­لو­­گييا سا­لاسىنداعى وزىق تاجى­­ري­بە­لەرمەن الماسۋعا ارنال­عان الاڭ بولعان EXPO – 2017 كورمەسىنە تارتا الدى.
ق.توقاەۆ «استانا» حا­لىق­­ارالىق قارجى ورتا­لى­عى, يسلام بانكينگى مەن يسلامدىق قارجىلاندىرۋ قىزمەتى سەكىلدى باعىتتاردىڭ كەلەشەگى زور دەپ سانايدى. بۇل تەتىكتەر الەمدىك قارجى سالاسىن ساۋىقتىرۋعا جانە كەدەيلىك, نەسيە رەسۋرستارىنا قول جەتپەۋ ماسەلەلەرىن شە­شۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوسا الار ەدى.
سەنات سپيكەرى استا­نا­دا وتكەن يسلام ىنتى­ماق­­تاستىعى ۇيىمىنىڭ ساممي­تىن­دە يسلام الەمىندەگى عى­لىمي-ەكونوميكالىق مانى زور ماسەلەلەردى شەشۋ ماق­­­ساتىندا G-20 ۇلگىسىندە يىۇ-15-تى, ياعني يسلام ىن­تى­ماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ جەتەكشى 15 ەلىن بىرىكتىرەتىن رەسمي ەمەس قوعامداستىق قۇرۋ تۋرالى قازاقستان پرەزي­دەن­تى­نىڭ ماڭىزدى باستا­ماسىن تىلگە تيەك ەتتى.
ق.توقاەۆتىڭ پىكىرىنشە, بيىلعى قازاندا استانادا وتە­تىن الەمدىك جانە داستۇرلى دىن­دەر ليدەرلەرىنىڭ VI سەزى جىل­دىڭ ماڭىزدى وقيعاسى بولادى.
– بۇل فورۋم تۋرالى باس­تا­ما كوتەرە وتىرىپ, پرە­زي­دەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەيبىتشىلىك, قاۋىپ­­سىزدىك جانە ادىلەتتىلىك سايا­­ساتىن ىلگەرىلەتۋ ادىستەرى تۋرا­لى تۇسىنىكتەردى كەڭەيتە تۇستى. دىني كوشباسشىلاردىڭ سەز­دەرى تانىلعان ۇنقاتىسۋ الاڭ­دارىنا اينالدى. بۇل فورۋم­عا كوپتەگەن مەملە­كەت­ت­ەر­دىڭ باسشىلارى دا, بۇۇ جانە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جەتەكشىلەرى دە قاتىستى, – دەدى توراعا.
سپيكەر قازاقستاننىڭ وركەندەگەن يسلامدى دامى­تۋ اۋماعىنا اينالۋىنا بار­­لىق مۇمكىندىگى بار ەكەن­­دىگىن اتاپ وتتى. «بىز پرو­گرەسس پەن ادىلەتتىلىك, سەنىم مەن ادامگەرشىلىك قۇن­دى­لىقتارىن قۇرمەتتەۋ, باسقا نانىم-سەنىمدەردىڭ وكىل­دە­رى­مەن تولەرانتتىق پەن تاتۋ كورشىلىك قاعيدالارىمەن قوعام قۇرۋدا بۇكىل الەمگە لايىقتى ۇلگى كورسەتە الا­مىز», – دەدى ول.
سوزىن اياقتاي كەلە, سەنات توراعاسى ەۋرازييا عۇلامالارى فورۋمى يسلامنىڭ ىزگى داس­تۇرلەرىن قايتا تۇلەتۋ ماق­ساتىندا بارلىق ەلدەر­دىڭ مۇسىلماندارىنىڭ ار­ا­­­­سىندا اشىق ۇنقا­تى­سۋ­دىڭ, راديكاليزم مەن ەكس­ترەميزمگە قارسى ميل­ليون­­داعان عۇلامالاردىڭ بىرلەسۋىنىڭ باستاۋى بولاتىنىنا سەنىم بىلدىردى.

ايحان شارىپ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*