قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى رەتىندە وز جۇمىسىن اياقتادى

958
0
بولىسۋ:

ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قازاقستاندىق دەلەگاتسييا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قاۋىپسىز, ادىل جانە وركەندەگەن الەم قۇرۋ ۇشىن جاھاندىق ارىپتەستىكتى نىعايتۋعا قازاقستاندىق تۇجىرىمدامالىق كوزقاراس» اتتى ساياسي ۇندەۋىن, سونداي-اق پراگماتيكالىق پرينتسيپتەرگە نەگىزدەلگەن وز ۇلتتىق مۇددەلەرىن باسشىلىققا الىپ, بۇۇ-نىڭ نەگىزگى ورگانىنىڭ جۇمىسىنا توراعالىق ەتتى.

قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى رەتىندە بۇۇ حاتشىلىعىنىڭ كومەگىمەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ۇزدىكسىز كۇندەلىكتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتتى جانە مانداتقا سايكەس جۇكتەلگەن فۋنكتسييالاردى ورىندادى. قازاقستاننىڭ توراعالىعى بارىسىندا كونسۋلتاتسييالار, بريفينگتەر جانە پىكىرتالاستار فورماتىندا 30-عا جۋىق وتىرىس وتكىزىلدى جانە ولاردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا كەڭەس توراعاسىنىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ۇشىن قارارلار مەن مالىمدەمەلەر قابىلداندى.

18 قاڭتاردا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وتكەن «جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىن تاراتپاۋ: سەنىم شارالارى» تاقىرىبىنداعى جوعارى دەڭگەيدەگى تاقىرىپتىق بريفينگ قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە توراعالىق ەتۋىنىڭ باستى ىس-شاراسى بولدى. وتىرىس سەنىمدى نىعايتۋ شارالارى, سونداي-اق پرەۆەنتيۆتى ديپلوماتييا قۇرالدارىن نىعايتۋ الەمدىك دەرجاۆالار اراسىنداعى ساياسي كونيۋنكتۋرا ناتيجەسىندە ۋاقىتىلى شەشىلمەيتىن كوپتەگەن ماڭىزدى ماسەلەلەر بويىنشا پروگرەسكە قول جەتكىزۋدىڭ نەگىزى بولا الاتىندىعىن كورسەتتى.

وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسىنىڭ № S/PRST/2018/1 مالىمدەمەسى (Presidential statement) جانجالداردىڭ الدىن الۋ كەشەندى ستراتەگيياسىنا ارنالعان. اتالعان قۇجاتتا پرەۆەنتيۆتى ورىستەتۋ, الدىن-الۋ, تاتۋلاستىرۋشىلىق, بىتىمگەرشىلىك, جانجالدان كەيىنگى بەيبىتشىلىكتى جانە ەسەپ بەرۋ مىندەتتىلىگى شارالارىن نىعايتۋمەن قاتار العاش رەت جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىن تاراتپاۋ ماسەلەسى قامتىلدى. بۇل قابىلدانعان قۇجاتتىڭ بىرەگەيلىگى بولىپ تابىلادى.

قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە سايلانعان ورتالىق ازيياداعى بىرىنشى مەملەكەت رەتىندە توراعالىعى بارىسىندا ايماقتاعى بارلىق مەملەكەتتەرىنىڭ مۇددەلەرىن ىلگەرىلەتۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىسىن جالعاستىردى.

بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترى قايرات ابدىراحمانوۆتىڭ توراعالىعىمەن 19 قاڭتاردا وتكەن «قاۋىپسىزدىك پەن دامۋدىڭ وزارا تاۋەلدىلىگىنىڭ ۇلگىسى رەتىندە اۋعانستان مەن ورتالىق ازيياداعى ايماقتىق سەرىكتەستىكتى قۇرۋ» تاقىرىبىندا وتكەن مينيسترلەر دەڭگەيىندەگى تاقىرىپتىق پىكىرتالاستارى نەگىزگى ىس-شارالاردىڭ بىرى بولدى.  وتىرىسقا كۋۆەيت, رەسەي, پولشا, قىرعىزستان, تاجىكستان جانە وزبەكستاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى, ۇلىبريتانييا, نيدەرلاند, اقش, ەكۆاتورلىق گۆينەيا جانە اۋعانستاننىڭ سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆو باسشىلارىنىڭ ورىنباسارلارى, سونداي-اق بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ جانە ەۋروپالىق وداقتىڭ مۇشە مەملەكەتتەرىنىڭ دەلەگاتسييالارى قاتىستى. بايانداماشى رەتىندە بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش سوز سويلەدى.

وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسىنىڭ № S/PRST/2018/2 مالىمدەمەسى (Presidential statement) قابىلداندى. قۇجاتتا اۋعانستان مەن ورتالىق ازيياداعى ۇزاق مەرزىمدى بەيبىتشىلىكتى, تۇراقتىلىقتى جانە تۇراقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ ۇشىن وڭىرلىك, ايماقارالىق جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ كورسەتىلگەن جانە وڭىر ەلدەرىنىڭ بەيبىتشىلىك, وركەندەۋ جانە ىنتىماقتاستىق ايماعىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان بىرلەسكەن كۇشتەرىنە قولداۋ بىلدىرىلگەن.

12-15 قاڭتاردا ۇيىمداستىرىلعان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى دەلەگاتسيياسىنىڭ كابۋلعا ساپارى قازاقستان توراعالىعىنىڭ ماڭىزدى ىس-شاراسى بولدى. ىس-شارا بارىسىندا ەل باسشىلىعى, ساياسي پارتييالار مەن ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىلدى. ساپار اياسىندا اۋعانستان ۇكىمەتىنىڭ كەڭ اۋقىمدى وزارا بايلانىستى ماسەلەلەردى شەشۋ جونىندەگى كۇشتەرى قاراستىرىلدى سونداي-اق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ جەرگىلىكتى كۇشتەرگە قوسىمشا جاردەمدەسۋ جولدارى انىقتالدى.

كابۋلداعى دالالىق ميسسييا 2010 جىلدان بەرى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ اۋعانستانعا العاشقى ساپارى بولدى جانە ول ەلدەگى اعىمداعى جاعدايدى قاراستىرۋعا, سونداي-اق مەملەكەت جانە ونىڭ ازاماتتارىنىڭ مۇددەلەرى مەن باسىمدىقتارىن وبەكتيۆتى تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەردى.

18 قاڭتاردا قازاقستان بۇۇ اياسىندا تەرروريزمسىز الەمگە قول جەتكىزۋ جونىندەگى ارەكەت ەتۋ كودەكسىنىڭ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ۇشىن جوعارى دەڭگەيدەگى ارنايى ىس-شارا وتكىزدى. اتالعان قۇجاتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – 2045 جىلعا دەيىن تەرروريزمسىز الەم جانە سەرىكتەس ەلدەردىڭ حالىقارالىق كواليتسيياسىن قۇرۋ. بۇۇ باسشىلىعى مەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تەرروريزمگە قارسى بولىمشەلەرى, مۇشە-مەملەكەتتەردىڭ جۇزدەن استام دەلەگاتسييالارىنىڭ وكىلدەرى كودەكستىڭ وزەكتىلىگى مەن ماڭىزدىلىعىن قولدادى.

توراعالىق اياسىندا تاياۋ شىعىس پەن كيپر, كونگو دەموكراتييالىق رەسپۋبليكاسى, كولۋمبييا, دارفۋر (سۋدان), باتىس افريكا جانە ساحەل, ليۆييا, مالي, سومالي جانە وڭتۇستىك سۋدانداعى جاعداي جانە بۇۇ ورتالىق ازيياداعى پرەۆەنتيۆتى ديپلوماتييا جونىندەگى وڭىرلىك ورتالىعىنىڭ قىزمەتى بويىنشا جوسپارلانعان ىس-شارالارى (بريفينگتەر مەن كونسۋلتاتسييالار) سونداي-اق بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى مۇشەلەرىنىڭ اقش باسشىلىعىمەن كەزدەسۋ ۇشىن ۆاشينگتونعا ساپارى وتكىزىلدى.

2 قاڭتاردا وتكىزىلگەن سالتاناتتى تۇردە بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى زالىنىڭ الدىندا  وزدەرىنىڭ ۇلتتىق تۋلارىن ورناتقان التى مۇشە مەملەكەتتەر – كوت-د’يۆۋار, كۋۆەيت, نيدەرلاند, پەرۋ, پولشا, ەكۆاتورلىق گۆينەيا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە رەسمي قوسىلۋ راسىمى قازاقستاننىڭ توراعالىعىنىڭ  ەرەكشىلىگى بولدى.

قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە پراكتيكالىق ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە جانە كۇن تارتىبىندە قاراستىرىلعان بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا كەڭەستىڭ جۇمىسىنا كونسترۋكتيۆتى ۇلەس قوسۋعا ۇمتىلا وتىرىپ, بەيتاراپ, اشىق جانە ترانسپارەنتتى توراعالىق ەتتى.

كوپتەگەن جاھاندىق جانە وڭىرلىك پروتسەستەرگە قاتىسۋىن, مەدياتسييا مەن سەنىمدىلىكتى نىعايتۋداعى بەلسەندى ۇستانىمىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان كوپجاقتى ديپلوماتييا اياسىندا بارلىق حالىقارالىق ۇيىمدار مەن مەملەكەتتەرگە بەيتاراپتىلىعى مەن تيىمدى تەڭدەستىرىلگەن تاسىلىمەن بەلگىلى ادال كەلىستىرۋشى رەتىندە ارەكەت ەتۋدى جالعاستىرادى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن پرەزيدەنتىمىزدىڭ بەدەلىنىڭ جوعارى بولۋىنا بايلانىستى قازاقستاندىق دەلەگاتسييا باستاماشىلىق ەتكەن ىس-شارالاردىڭ تابىستى وتكىزىلۋى جانە ولاردىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا قورىتىندى قۇجاتتاردىڭ قابىلدانۋى ەلىمىزدىڭ كەلىسىمشارتتىق الەۋەتى مەن بىتىمگەرلىك الەۋەتىنىڭ وزەكتىلىگىن, سونداي-اق قازىرگى زامانعى الەمنىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە قاتىستى تيىمدى تاسىلدەرىن كورسەتتى.

ەركىن قالدان

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*