ماقسات سارسەمباي: شارج – مەنىڭ جانرىم

1254
0
بولىسۋ:

كاريكاتۋرا ونەرى قوعامداعى سان تۇرلى قۇبىلىستاردىڭ قيسىندى-قيسىنسىز تۇسىن بىر ارناعا توعىستىرىپ, ازىل-وسپاق جانرىن نەگىز ەتە وتىرىپ جاسالادى. ول كوبىنە قاعاز بەتىنە تۇسىپ, بەينەلەۋ ونەرىنىڭ بەدەلىن ارتتىرعان. سوڭعى ۋاقىتتارى كاريكاتۋرالىق مۇسىندەر دە پايدا بولا باستادى. ەگەر بىر ادامنىڭ كاريكاتۋرالىق پورترەتى جاسالسا, وعان شارج دەگەن اتاۋ بەرگەن. ەلىمىزدە بۇل سالانىڭ جىلىگىن شاعىپ, مايىن ىشكەن مامان رەتىندە ەركىن نۇرازحاندى اتاۋعا بولادى. سوڭعى ۋاقىتتا بۇل سالانىڭ جالعاستىرۋشىسى, جاڭعىرتۋشىسى بولا الاتىن جاستار دا بوي كورسەتۋدە. سولاردىڭ بىرى – ماقسات سارسەمباي. شەبەردىڭ ەرەكشەلىگى – شارجدى قاعاز بەتىندە ەمەس, مۇسىن ونەرى ارقىلى كەسكىندەيدى. كەيىپكەرىنىڭ بەلگىلى بىر سيپاتىنا, مىنەز-قۇلقىنا, تاڭداعان سالاسىنا سۇيەنە وتىرىپ عاجاپ تۋىندىنى ومىرگە اكەلەدى. 

– ماقسات, ونەردىڭ وسى تۇرىنە دە­گەن ماحاببات قالاي باستالدى?
– شارج بۇرىن قاعاز بەتىندە عانا بەينەلەنسە, قازىر مۇسىن تۇ­رىندە دە كوپشىلىككە ۇسىنىلىپ جاتىر. بۇل سالانى جەتە زەرتتەپ, جاساپ جۇرگەندەر كوپ دەپ ايتا المايمىن. بارىنشا ستيلىم­دى ەرەكشە, ادىسىمدى وزگەشە قىلىپ تۋىندىلار جاساۋعا تىرىسىپ جاتىرمىن. بەينەلەۋ ونەرىنە دەگەن ماحاببات كىشكەنتاي كەزىم­نەن باستالعان. قاعاز, قالام الىپ شيمايلاپ, قييالىما كەلگەن بەي­نەلەردى تۇسىرىپ جۇرەتىنمىن. ونى ۇيدەگىلەر دە بايقاپ, ارمانىما قولداۋ تانىتتى. سونىڭ ارقا­سىندا ويلانباستان الماتىداعى تەمىربەك جۇرگەنوۆ اتىنداعى ونەر اكادەميياسىنا تاپسىردىم. ساتىن سالىپ وقۋعا تۇسكەننەن كەيىن, ديزاينەر دەگەن مامان­دىقتى مەڭگەرىپ شىقتىم. قىلقا­لامدى سەرىك ەتىپ تۇرلى سۋرەتتەر سالا جۇرىپ, وز بەتىمشە مۇسىن ونەرىن دە ۇيرەنە باستاعان ەدىم. مۇنىم بەكەر بولماپتى. قازىرگى تاڭدا مەن جاساعان تۋىندىلار اراسىنان انشىلەر مەن بيشىلەردىڭ دە, سپورتشى مەن ساياساتكەردىڭ دە مۇسىندەرىن تابۋعا بولادى. ارينە, جاساعان ونىمدى ساۋدالايمىز, قىزىعۋشىلار نەمەسە كەيىپكەردىڭ وزى كەلىپ ساتىپ الادى. كەيدە ارتۇرلى تۋعان كۇن, مەرەيتويلارعا بايلانىستى تاپسىرىس بەرەتىندەر بار. بىراق سوعان قاراماستان كا­سىپتىڭ وسى تۇرىنەن تابىس تابامىن دەۋ ازىرگە قيىن. سولاي ەكەن دەپ ونەردى جارتى جولدا قالدىرىپ كەتۋگە تاعى بولمايدى. قازىرگى بار مۇراتىم – وسى ونەردى تولىقتاي مەڭگەرىپ, تاعى دا تۇرلى دەتال قوسىپ, مۋزەي مەن ەرەكشە كورمە ۇيىمداستىرعىم كەلەدى.
– بىرنەشە جىل بۇرىن بىز سىزبەن شەبەرحانادا جولىققان كەزدە قا­سىڭىزدا سەرىكتەسىڭىز بولعان. ال قازىر جالعىز جۇمىس ىستەپ جاتقان سەكىلدىسىز?
– يا, سولاي دەپ ايتۋعا بولادى. 2014 جىلى ايدوس بۇركىتباەۆ ەكەۋمىز كاسىپتى بىرگە باستادىق. باستاپقىدا ەسكيز سىزىپ, نو­بايىن عانا شىعارىپ جۇردىم. سوسىن, ونى دوسىم ارى قاراي جە­تىلدىرەتىن. نەگىزىندە, مۇسىندى قيىپ, بولشەكتەپ جاساپ, ونى سومداپ شىعۋعا ايدوستىڭ يكەمى بار. سەبەبى, ول بىتىرىپ شىققان ما­ماندىققا بۇل جۇمىس تولىق­قاندى ساي كەلەدى. كەيىن ايدوس وزى بولەك كەتىپ, ۇلكەن ەسكەرتكىشتەر جاساۋ ىسىنە ارالاستى. ونىڭ العاشقى جەتىستىكتەرى دە قوعام نازارىنا ۇسىنىلىپ جاتىر. سونىڭ بىر كورىنىسى رەتىندە ال­ماتىداعى قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىنا ارناپ اشىلعان ەسكەرتكىشتى اتاۋعا بولادى. وزىم وسى كىشكەنتاي شارج ونەرىنىڭ مۇسىن ونەرىندەگى اياسىن كەڭەيتەيىن دەگەن ويمەن كاسىپتى جالعاستىرىپ جاتقان جايىم بار. جالپى, بۇل ونەر شەت ەلدەردە كەڭىنەن تارالعان. ىزدەپ قاراساڭىز, گولليۆۋد جۇلدىزدارى­نىڭ وسىنداي مۇسىنشەلەرىن تابۋعا بولادى. بۇل جەردەگى ەڭ باستى ماقسات – كەيىپكەردى كەلەكە قىلۋ ەمەس, تەك ونىڭ بىر سيپاتى, مىنەزى, ونەرىن ارقاۋ ەتىپ, ازىل ارالاستىرا وتىرىپ, سول ادامدى كوپشىلىككە تانىتۋ.
– جالعىز وزىڭىز جاساپ جاتقان­نان كەيىن ونىمدىلىك ازايىپ كەتپەدى مە?
– وسى ۋاقىتقا دەيىن جاساعان مۇسىنشەلەردىڭ سانى 200-دەن اسىپ جىعىلادى. ارينە, بىر ادام بول­عان سوڭ, قارقىن باياۋلايدى. سو­سىن, قازىر كوبىنە جەكەلەگەن ادام­داردىڭ تاپسىرىسىن ورىنداي­مىن. ولار وز يدەيالارىن ايتادى. «كولىكتىڭ ىشىنە وتىرعىزىپ قوي, عيماراتتىڭ توبەسىنە شىعارىپ جاساشى» دەگەن سيياقتى. كەيدە كەيىپكەردىڭ قىزىعۋشىلىعىنا بايلانىستى قاسىنا نوۋتبۋك, دوپ, تەلەفون سيياقتى زاتتاردىڭ مۇسى­نىن قوسامىز. مۇنداي قوسىمشا زاتتار بىرشاما اۋىرلىق تۋدى­رادى, بىراق ىس بىتكەن سوڭ, سوعان قاراپ لاززات الاسىڭ. نەگىزى, شىن­داپ كىرىس­سەڭ, بىر مۇسىندى 2-3 كۇن­دە بىتىرىپ تاستاۋعا بو­لادى. ول ۇشىن كەيىپكەر­دىڭ تۇرلى فوتوسى, قييال­داعى وبرازى, قانداي كيىمدە بەي­نە­لەتىنى جانە قاجەتتى رەسۋرستار – قۋىرشاق جاسايتىن ماتەريال, پو­ليمەر بالشىعى, سان تۇرلى بوياۋ­لار دايىن تۇرۋى كەرەك. سوندا جۇمىس تەز ارى ونىمدى جۇ­رەدى. جۇمىس بىتكەننەن كەيىن, ونى پەشكە قىزدىرۋ پروتسەسى كۇتىپ تۇرادى. شامامەن 200 گرادۋستىق تەمپەراتۋرادا 20 مينۋتتان استام قىزدىرعاننان كەيىن, ونى بوياپ, كەپتىرەمىز. ەندى, بۇل رەتتە بىر مۇسىنگە جۇمسالاتىن شىعىن كو­لەمىن دە ايتا كەتەيىن. جوبامەن بىر تۋىندىنى ومىرگە اكەلۋگە 40 مىڭ تەڭگەگە جۋىق قاراجات جۇمسا­لادى. قازاقستان بويىنشا وسى باعىتتىڭ وتىمەن كىرىپ, كۇلىمەن شىعىپ جۇرگەن جالعىز ادام بول­عانىما قاراماستان, دۇنيەلەرىمدى قاتتى قىمباتقا باعالاپ جاتقان جوقپىن.
– سىزگە كىم موتيۆاتسييا سىي­لايدى?
– ماعان موتيۆاتسييا بەرەتىن – تۇتىنۋشىلارىم. بىرىنشى كەزەكتە ولار رازى بولۋى تيىس. وسى مۇ­سىندەردى جاساۋ ارقىلى ارى رۋحاني, ارى ماتەريالدىق قا­جەتتىلىكتى قاناعاتتاندىرىپ جات­قاننان كەيىن بارىمدى سالامىن. سوسىن, ونى ادامدار ساتىپ الىپ, ريزا بولىپ, العىسىن جاۋدىرعان كەزدە, ەكى ەسە شابىتتانىپ كەتە­مىن. ويعا تىڭ يدەيالار كەلىپ, دەرەۋ سونى قاعازعا تۇسىرىپ, شى­عار­ماشى­لىقتى ۇستەمەلەپ جا­تامىز. قا­زىرگى كەزدە جو­لىمدى قۋىپ, مۇسىن جاساپ جۇرگەن ستۋدەنت با­لالار دا بار. بىراق ولار جاساعان ونىمدەر كوبىنە ساپا تۇرعىسىنان سىر بەرىپ جاتادى. جالپى, مەن جاسايىن, باسقا جا­ساسىن بۇل ونەر – ەلىمىزدە قانات جايسا, جاقسى بولار ەدى. حا­لىقارالىق دەڭگەيدە بىزگە جاقىن ەلدەر ىشىنەن رەسەي مەن بەلارۋس مەملەكەتى شارج مۇسىن ونەرىن دامىتىپ وتىر. جوعارىدا ايتىپ وتكەندەي ەڭ باستىسى جەكە شە­بەرحانا ماسەلەسىن شەشكىم كەلەدى. بۇل شەبەردىڭ قولىنىڭ جۇرىپ, شىعارماشىلىعىن دامىتۋ ۇشىن قاجەت. سوسىن, قازىرگى ونىمدەر بىر دانامەن عانا شىعىپ جاتىر. ال­داعى ۋاقىتتا ولاردىڭ ەلەكتروندى كوشىرمەسىن جاساپ, كەز كەلگەن ۋاقىتتا جاساپ شىعارا بەرەتىندەي ەتكىم كەلەدى.
– اڭگىمەڭىزگە راقمەت!

 

سۇحباتتاسقان اباي ايماعامبەت

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*