مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى قادامدارىن تۇسىندىرۋدە

1290
0
بولىسۋ:

سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بەكتاس بەكنازاروۆ, سونداي-اق سەناتورلار م.باقتييارۇلى مەن ب.ەلامانوۆتىڭ قىزىلوردا وبلىسىنداعى جۇمىس بابىنداعى ساپارى ودان ارى جالعاستى. دەپۋتاتتار قارماقشى اۋدانىندا «قورقىت اتا» مەموريالدىق كەشەنىندە بولدى.

سەنات ۆيتسە-سپيكەرى ب.بەكنا­زاروۆ مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قو­عام­دى رۋحاني جاڭعىرتۋ مەن ۇلت­تىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋعا باعىت­تالعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا العا قويىل­عان ماقساتتاردى كەشەندى تۇردە ىسكە اسىرۋ قاجەتتىگىن ەسكە سالدى.
سەناتورلار قازالى اۋدانىنىڭ ايتەكە بي كەنتىندەگى «تاۋەلسىزدىك» اللەياسىندا دا بولدى. ب.بەكنازاروۆ اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ ەڭبەك ۇجى­مىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرى دەپۋتاتتىق كور­پۋستىڭ ۇدايى نازارىندا ەكەنىن اتاپ وتتى. بۇل رەتتە سەناتتا 2018 جىلى «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكستى ىسكە اسىرۋعا ارنالعان پارلامەنتتىك تىڭداۋ وتكىزۋ كوزدەلىپ وتىرعانى حابار­لاندى.
دەپۋتاتتار سىردارييا اۋدانىنا بارعان كەزىندە «ەڭبەك داڭقى» مۇراجايىندا بولدى. شيەلى اۋدانىنا ساپار بارىسىندا سەناتورلار تسەمەنت زاۋىتىن, سپورت-ساۋىقتىرۋ كەشەنىن جانە قۇس فابريكاسىن ارالادى. ولار وبلىس اۋداندارىندا ماسليحات دەپۋتاتتارىمەن, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارىمەن جانە جۇرتشىلىقپەن كەزدەستى. سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى شاراعا قاتىسۋشىلاردى جوعارعى پالاتانىڭ وتكەن جىلعى قىز­مە­تىنىڭ قورىتىندىلارى تۋ­رالى حاباردار ەتتى. ول كونستيتۋ­تسييا­لىق رەفورما­لار مەن تاياۋدا قابىلدانعان جاڭا سالىق جانە كەدەن كودەكستەرىنە, قىل­مىستىق جانە اكىمشىلىك زاڭ­ناماعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلارعا باسا نازار اۋداردى.
سەنات دەپۋتاتتارى س.ەڭسەگەنوۆ پەن ع.دۇيسەمباەۆ اتى­راۋ وبلىسىنىڭ يندەر اۋدانىنداعى يندەربور كەنتىندە جۇرتشىلىقپەن كەزدەستى. شاراعا اۋدان جانە اۋىلدىق وكرۋگتەر اكىمدەرى, وبلىستىق جانە اۋداندىق ماسليحات دەپۋتاتتارى, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باس­شىلارى, ارداگەرلەر, كاسىپكەرلەر جانە شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەتەكشىلەرى قاتىستى.
كەزدەسۋدە سەناتورلار پارلا­مەنت­تىڭ جوعارعى پالا­تاسىنىڭ وتكەن جىلعى زاڭ شىعارۋ قىزمە­تىنىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى حاباردار ەتىپ, مەملەكەت باسشى­سىنىڭ باستاماسى بويىنشا ەلى­مىزدە جۇزەگە اسقان ساياسي رەفور­ما­لار مەن قوعامدىق ومىردەگى جاڭ­عى­رۋلار تۋرالى اڭگىمەلەدى. تالقىلاۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار جينالعانداردىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى.
وسى كۇنى سەنات دەپۋتاتتارى م.جولداسباەۆ پەن ا.نۇراليەۆ وتاندىق حيمييا ونەركاسىبىنىڭ بەتكەۇستارى – جامبىل وبلىسىنداعى «قازفوسفات» كومپانيياسىندا بول­دى. سەناتورلار كاسىپورىننىڭ ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىمەن جانە 2018 جىلعا ارنالعان جوسپا­رىمەن تانىستى. دەپۋتاتتار ەڭبەك ۇجىمىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا پار­لامەنتتىڭ جوعارعى پالاتاسىنىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتى جانە وسى سەس­سيياداعى قارالعان زاڭدار تۋرالى اڭگىمەلەدى. تالقىلاۋ كەزىندە تاياۋدا قابىلدانعان «جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋى تۋرالى» جاڭا كودەكس مازمۇنىنا ەرەكشە توقتالدى.
سەناتور و.پەرەپەچينا سولتۇستىك قازاقستاندا جۇرتشى­لىقپەن كەزدەستى. وسىندا ول سولتۇستىك قازاقستان جانە قوستاناي وبلىستارىنداعى 183 ەلدىمەكەندى تازا اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان «قازسۋشار» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورىننىڭ «ەسىل سۋ» بولىمشەسىندە بولدى. كاسىپورىن قىزمەت كورسەتەتىن ايماقتاعى 2920 شاقىرىم سۋ قۇبىرىنىڭ باسىم كوپشىلىگىندە اپاتتىق جاعداي ورىن الىپ وتىر. جالپى ۇزىندىعى 1800 شاقىرىم بولاتىن قۇبىر بولىكتەرىنە جەدەل جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ۇشىن 48 ميلليارد تەڭگە بولۋ كەرەك ەكەن. كاسىپورىن باسشىلىعى سۋ قۇبىرىن جاڭارتۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى بولۋگە كومەكتەسۋ تۋرالى سەناتورعا وتىنىش ايتتى.
سەنات دەپۋتاتى سونداي-اق پەتروپاۆل قالاسىنداعى ماشينا جاساۋ كوللەدجىنىڭ ۇجىمىمەن دە كەزدەستى. وقۋ مەكەمەسىندە دۋالدى جۇيە نەگىزىندە بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ جونىندەگى جوبا تابىستى جۇزەگە اسىپ كەلەدى. بۇل جوبا ەلباسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋىنداعى تور­تىنشى باسىمدىقتى ىسكە اسىرۋعا – ادام كاپيتالى ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان.
دۋالدىق وقىتۋدى ەنگىزۋ جونىندەگى نەگىزگى كاسىپورىندار رەتىندە پەتروپاۆل اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتى بەلگىلەنىپ, وندا جەكە وقىتۋ ورىندارى ۇيىمداستىرىلدى. سونداي-اق وقۋ كابينەتتەرى اشىلعان. ايماقتاعى «قازمۇنايگازماش», «زمو», «وسنوۆانيە», «پرو­مەتەي», «رەمپلازما», «سول­تۇس­تىكەنەرگوجوندەۋ» جانە باسقا دا كاسىپورىندار – كوللەدجدىڭ الەۋمەتتىك ارىپتەسى. وقۋ ورنى تۇلەكتەرى 70 پايىزىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى دۋالدىق جۇيەنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەپ وتىر.
دەپۋتات ر.ابدىكەروۆ قاراعاندى وبلىسىنداعى اقتوعاي اۋدانىندا جۇمىس بابىنداعى ساپاردا بولدى. ول جالاڭاش اۋىلىندا 150 مۇيىزدى ىرى قارا مالىنا ارنالعان «تاتتىبەك» شارۋا قوجالىعىنىڭ بورداقىلاۋ الاڭىندا بولىپ, شارۋاشىلىق باسشىسى گ.مەيىرمانوۆامەن ون­دىرىستى ۇلعايتۋدىڭ جانە مال شارۋا­شىلىعى سالاسىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋدىڭ كەلەشەگىن تالقىلادى.
سەنات دەپۋتاتتارى ر.اكىموۆ پەن د.ادىلبەكوۆ كوكشەتاۋ قالاسىندا اقمولا وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى. شاراعا اقمولا وبلىستىق كاسىپكەرلەر قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جونىندەگى كەڭەستىڭ, ىسكەر ايەلدەردىڭ ايماقتىق كەڭەسىنىڭ جانە كاسىپكەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
كەزدەسۋ بارىسىندا پارلا­مەنتتىڭ 2017 جىلعى جۇمىسىنىڭ نەگىزگى قورىتىندىلارى تۋرالى اڭ­گىمەلەندى. اسىرەسە, سالىق كودەكسىندەگى وزگەرىستەرگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بۇل قۇجاتتاعى جاڭالىقتار ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋعا, جەكە جانە زاڭ­دى تۇلعالارعا قاتىستى سالىق زاڭنا­ماسىن وڭايلاتۋعا باعىتتالىپ وتىر. سالىق اكىمشىلەندىرۋلەرى مەن تەكسەرۋ تارتىپتەرىنىڭ تەتىكتەرى جەتىلدىرىلىپ, قۇجات اينالىمى جەڭىلدەتىلەدى.

دايىنداعان ايحان شارىپ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*