پرەزيدەنت ۇلگىسى – ۇلى باستامالار مۇراسى

1386
0
بولىسۋ:

بىر ەل, بىر ۇلت, بىر ليدەر – قازاقستاننىڭ تابىستى جاڭعىرۋىنىڭ باستى فاكتورى. بۇل تۋرالى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە وراي ماجىلىس پەن سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى بىرلەسە ۇيىمداستىرعان «جاڭا جاھاندىق بولمىستاعى قازاقستاننىڭ جاڭعىرۋ مودەلى» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسييادا ايتىلدى.

فورۋمعا اقش, يسپانييا, يتالييا, ۆەنگرييا, بولگارييا, قىتاي, باا, تۇركييا, رەسەي, ازەربايجان, وزبەكستان سەكىلدى 15 ەلدەن مارتەبەلى مەيماندار, ساراپشىلار شاقىرىلدى. جيىن جۇمىسىنا قاتىسقان ماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين ەل جەتكەن تابىستار مەن بولاشاق جوسپارلار «تەك نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اتىمەن بايلانىستى» ەكەنىن نىقتادى. سونىمەن بىرگە, ەلباسىعا ەرگەن بارشا قازاقستان­دىقتاردىڭ ەرلىككە بەرگىسىز ەرەن ەڭبەگىن دە اتاپ كورسەتتى.
– قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەن­تىنىڭ ماڭگىلىك ەل جولىنداعى دانا ساياساتى ارقاسىندا كەڭ بايتاق قازاق جەرى تاتۋ­لىقتىڭ ۇلگىسىنە اينالىپ, دامۋدىڭ قا­زاقستان­دىق جولى قالىپتاستى. وسى جولدا پارلامەنت ارقاشان ەلباسىنىڭ سەنىمدى تىرەگى بولىپ كەلەدى. ەندى ەگەمەن ەلىمىز دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە اياق باستى. ول – قازاقستاننىڭ ۇشىنشى جاڭعىرۋى. بۇل – بىزدىڭ مەملەكەتىمىز ۇشىن زامان تالابىنا ساي وسۋدىڭ باستى باعىتى, سونىمەن بىرگە, العا قويعان ۇلى ماقساتتارعا جەتۋدىڭ كەپىلى, – دەدى ماجىلىس توراعاسى.
وز سوزىندە نۇرلان نىعماتۋلين ەلىمىزدە جۇرگەن رەفورمالاردىڭ بارلىق ۇش كەزەڭىنە تان جانە «نازارباەۆ مودەلىن» دارالار ەرەكشەلىكتەردى اتادى.
– بىرىنشىدەن, قازاقستانداعى بارلىق رەفورمالاردىڭ اۆتورى بىر, ول – تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ. سونىڭ ارقاسىندا بارلىق باستامالاردى جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بار. مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدەگى كۇردەلى رەفورمالاردىڭ باستى يدەولوگى سانالادى. پرەزيدەنتتىڭ جىل سايىنعى جولداۋلارى ەل ەكونوميكاسىن رەفور­مالاۋعا, قوعامنىڭ رۋxاني جاڭعىرۋىنا, ۇلتارالىق جانە كونفەسسيياارالىق كەلىسىم مودەلىن قالىپ­تاستىرۋعا, جالپى ەلدىڭ جاڭارۋىنا جول اشتى. نەگىزى, جاڭعىرۋدىڭ قازاقستاندىق مودەلىن «نازارباەۆ مودەلى» دەپ اتاعان دۇ­رىس. تاۋەلسىزدىك جىلدا­رىنداعى رەفور­ما­لاردىڭ ناتيجەسى مەن جيناقتاعان تاجىري­بەمىز سونىڭ ايقىن دالەلى, – دەدى ول.
ەكىنشىدەن, ونىڭ بايلامىنشا, ۇزدىكسىز جاڭعىرۋ ۇدەرىسى – «نازارباەۆ مودەلىنىڭ» تاعى بىر ەرەكشەلىگى. وسى ۋاقىتقا دەيىن بارلىق شارالار جۇيەلى ارى بىرىزدى تۇردە جۇرگىزىلۋدە. «الدىمەن – ەكونوميكا, ساياسات – سودان كەيىن» دەگەن ۇستانىم كەڭەس وداعى كۇيرەگەننەن كەيىنگى قيىن-قىستاۋ زاماننان سۇرىنبەي وتۋگە ىقپال ەتتى. ۇشىنشى ەرەكشەلىك رەتىندە «جاڭعىرۋدىڭ كەڭ اۋقىمدىلىعى جانە جان-جاقتى قامتىلىمدىعى» اتالدى.
– سونىڭ ارقاسىندا 1997 جىلى «قازاقستان – 2030» ستراتەگيياسىن ىسكە اسىرۋعا كىرىستىك. بۇل قۇجاتتىڭ ماقسات-مىندەتتەرىن الدىن الا ورىنداپ, «قا­زاقستان – 2050» ستراتەگيياسىنا بەت الدىق. ەندى مىنە, قازاقستاننىڭ ۇشىنشى جاڭ­عىرۋىنا ارنالعان ۇلكەن باستامانى قولعا الىپ وتىرمىز. وسىلايشا, پرەزي­دەنتىمىز بىر ماقساتقا جەتكەننەن كەيىن وزىن دە, xالقىن دا كەلەسى مىندەتتەرگە جۇمىلدىرىپ وتىرادى, – دەدى نۇرلان نىعماتۋلين. قازاقستاندى تسيفرلاندىرۋ جانە رۋxاني جاڭعىرۋ «xالىقتى بۇدان دا زور جەتىستىكتەرگە جەتەلەيدى». كونستيتۋ­تسيياعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر ولاردىڭ بار­لىعىن ىسكە اسىرۋ ۇشىن قاجەتتى ۇستىن بولدى.
فورۋمدا سىرتقى ىستەر مينيسترى قايرات ابدىراحمانوۆ قازاقستاننىڭ ورتالىق ازييا ەلدەرى باسشىلارىنا ۇلكەن سامميتكە جينالىپ, بەيرەسمي اقىلداسىپ, كەڭەسۋدى ۇسىناتىنىن مالىمدەدى. سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسى بۇل سامميت حالىق­تارىمىزعا ورتاق از-ناۋرىز مەيرامى كەزىندە وتۋى ۇشىن بارلىق كورشىلەرمەن جۇمىس ىستەمەك. كەزدەسۋگە ەلباسى توراعالىق ەتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
اقپارات جانە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترى داۋرەن اباەۆ رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىندا ەلباسى ۇسىنعان «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسىمگە» كىرگەن ازاماتتار بيىلعى جىل سوڭىنا دەيىن مەملەكەت باسشىسىمەن كەزدەسەتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جوبانىڭ بىرىنشى كەزەڭى اياقتالدى, ونىڭ قورىتىندىسىندا 102 ۇمىتكەر ىرىكتەلدى. ەندى ولاردىڭ ومىرلىك جولى مەن تانىمدى ونەگەسى ارتۇرلى فيلمدەر, روليكتەر, كىتاپتار ارقىلى جاس ۇرپاققا ۇلگى ەتىلەدى.
رەسەي مەملەكەتتىك دۋماسى توراعا­سىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي نەۆەروۆ بيىل قازاقستان مەن رەسەيدىڭ تاۋەلسىز مەملەكەتتەر رەتىندە وزارا ديپلوماتييالىق قاتىناس ورناتقانىنا 25 جىل تولعانىن, ەكى ەل سەنىمدى دوس, ستراتەگييالىق سەرىكتەسكە اينالعانىن ايتتى.
كونفەرەنتسييا اياسىندا ماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين رەسەي مەملەكەتتىك دۋماسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي نەۆەروۆپەن ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزدى. سونداي-اق تۇركييادان, ماجارستاننان, بولگارييادان, ازىرباي­جاننان كەلگەن ارىپتەستەرىمەن كەزدەسۋلەردە دە ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ­دىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىعا سالىندى.

 

ايحان شارىپ

 

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*