دەرتكە داۋا «تاتتى التىن»

1026
0
بولىسۋ:

المالى قالانىڭ تۇرعىندارىنا ەلىمىزدە وندىرىلگەن بالدان دام تاتاتىن مۇمكىندىك تۋماق. ويتكەنى قاراشانىڭ 24-26 ارالىعىندا «التىن كۇز» اتتى بال فەستيۆالى قالا حالقىنا قۇشاق جايادى. ەلىمىزدە التىنشى رەت وتكەلى وتىرعان فەستيۆال-جارمەڭكە داستۇرلى شاراعا اينالىپ ۇلگەردى. ونىڭ وتۋىنە ۇيىتقى بولىپ وتىرعاندار – ادەتتەگىدەي, الماتى قالاسى اۋەزوۆ اۋدانى اكىمشىلىگى مەن «بال-ارا» قازاقستان ومارتاشىلارىنىڭ ۇلتتىق وداعى. جارمەڭكەنى وتكىزۋدەگى باستى ماقسات – اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى مەن وتاندىق وندىرۋشىگە دەمەۋ بولۋ. شاراعا نۇر وتان پارتيياسى دا قولداۋ كورسەتىپ وتىر.

الماتى, وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك قازاق­ستان, شىعىس جانە باتىس قازاقستان, جامبىل وبلىستارىنىڭ ومارتاشىلارى تابيعي تازا ونىمدەرىن جۇرتشىلىققا ۇسىنادى. ارا وسىرۋشى اعايىندار الىس ايماقتاردان وز ونىمدەرىن وتكىزۋگە عانا ەمەس, قوناقتارعا بالدىڭ پايداسى تۋرالى ايتىپ, تاجىريبەلەرىمەن بولىسۋگە كەلە جاتىر. فەستيۆال ەل اۋماعىنداعى وندىرۋ­شى­لەردى تۇگەل دەرلىك قامتيتىندىق­تان, ار­كىم وز تالعامىنا ساي تاۋار تۇرىن كەزىك­تى­رە­تى­نى شۇباسىز. جىل سايىن «تاتتى فەستيۆال» وتكىزۋگە بەل شەشىپ كىرىسە كەتەتىن بال ارا­سىن باعۋشىلاردىڭ كاسىبي قاۋىمداس­تى­عى جارمەڭكەدەگى تاۋاردىڭ ساپاسىنا سىن كەلمەيتىنىن ايتۋدا. بىزدەگى ماماندار ۋكراين­دىق, ۇندىستاندىق جانە رەسەيلىك ارىپ­تەستەرىمەن قاتار الەمدەگى ەڭ ۇزدىك ومارتاشىلاردىڭ اراسىندا 6-8-ورىن­داردى يەمدەنىپ وتىرادى.

«بال-ارا» وداعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ع.نۇرادىلدىڭ ايتۋىنشا, تۇتىنۋشىلار كوپ جاعدايدا الىپساتارلاردىڭ ارەكەتىنەن ساپاسىز ارى قىمبات بالدى پايدالانۋعا ماجبۇر بولادى. سول سەبەپتى, جارمەڭكە ەسى­گى بال ونىمدەرىن ساتۋمەن اينالىساتىن دەل­دال­دار ۇشىن تارس جابىق. فەستيۆالدە قاراپايىم دۇكەندەردە كۇندەلىكتى كەزدەسە بەرمەيتىن قويۋ قاراقۇمىق بالىن, تۇسسىز كەلەتىن مامىرگۇل بالىن, تۇيە بۇرشاق, راپس جانە كۇنباعىس بالدارىن الۋعا بولادى. ودان وزگە, ومارتاشىلار ۇسىناتىن توزاڭ, بالتوزاڭ, پروپوليس, ارا انالىعى­نىڭ سۇتى, بالاۋىز شامدارى سەكىلدى باسقا دا ونىمدەردى كەزىكتىرە الاسىز. ۇيىمداستى­رۋ­شى­لاردىڭ ايتۋىنشا, جارمەڭكەدە ساتى­لا­تىن ونىمدەر بولشەكتىك ساۋدا الاڭىنداعى باعادان الدەقايدا تومەن بولماق.
جارمەڭكەدەن بولەك, وتاندىق بال ساپا­سى مەن باسقا دا تۇرلى تاقىرىپتاردى قام­تي­تىن دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرى­لا­دى. ونىڭ ىشىندە نارىق زامانىندا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋدىڭ جولدارى دا قاراس­تىرىل­ماق. ويتكەنى بۇگىندە تاۋار وتكىزۋ ومارتا شارۋاشىلىعىنىڭ باستى پروبلەماسىنا اينالىپ وتىر. بال وندىرۋ سەكتورىنىڭ ومىرشەڭدىگى ونىمدى ساتۋدىڭ امال-تاسىلدە­رىن جەتىك مەڭگەرۋگە كەلىپ تىرەلەدى. سونى­مەن بىرگە, ارا وسىرۋشىلەر بال جانە بال ونىم­دەرىن تۇتىنۋدى جاپپاي ناسيحاتتاۋ جانە ومارتاشىلاردى دايىنداۋ ماسە­لە­لە­رىن دە تالقىلايدى. بۇگىندە مۇنداي كاسىپ­پەن اينالىسۋعا قانداستارىمىزدىڭ قى­زىعۋ­­شىلىعى تومەندىگىن جاسىرماعان ع.نۇرادىل ەۋروپادا 60-قا جۋىق جاستى وسى ما­مان­دىققا تەگىن باۋلىپ جاتقاندارىن ايتىپ وتتى. ولاردىڭ العاشقى لەگى قازىر ەلىمىزدە ەڭبەك ەتىپ تە جاتىر.
ۆيتسە-پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, ەل ازا­مات­تارىنىڭ بال تۇتىنۋ مولشەرى وتە تومەن دەڭگەيدە.
– ورتاشا ەسەپپەن اربىر قازاقستاندىق جىلىنا 50 گرامم بال جانە بال ونىمدەرىن تۇتىنادى. بۇل كورسەتكىشتى ۇش ەسە كوبەيتە العان كۇننىڭ وزىندە, ول وتە تومەن دەپ ەسەپ­تەل­گەن بولار ەدى. نەگىزى, مەديتسينالىق نور­ما­عا سايكەس ادام كۇنىنە 100 گرامم بال پاي­دالانۋى قاجەت. ونىڭ پايداسىن اربىر قازاقستاندىق بىلەتىن شىعار. بال – تەك دامى تىل ۇيىرەر تاتتى تاعام عانا ەمەس, پاي­دالى ارى ادام اعزاسىنا قاجەتتى ونىم, – دەيدى ع.نۇرادىل.
«كۇندەلىكتى بالدى تۇتىنباسام, 90 جاس­قا جەتپەس ەدىم» دەگەن پيفاگوردىڭ وزىن مويىنداتقان بۇل تاعام ەرەكشە دامى مەن قۇندىلىعىنان بولەك, كوپتەگەن اۋرۋلار­دىڭ الدىن الاتىن پروفيلاكتيكا ەسەبىندە جۇ­رە­دى. مەديتسينانىڭ اتاسى اۆيتسەننا دا ونىڭ اس قورىتۋعا جانە جاس قالپىن ۇزاق ساق­تاۋعا كومەكتەسىپ, سەرگەكتىك سىيلاي­تى­نىن, ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن جاقسارتىپ, جوتەلگە ەم بولاتىنىن ايتقان. ودان بولەك, وكپە قابى­نۋ­لا­رىن ايتپاعاندا قان ازدىق پەن شارشا­عىش­تىق, ىش قاتۋ سەكىلدى جيى كەزدە­سە­تىن اۋرۋلارعا اسەلدىڭ اسەرى ەرەكشە. ەندەشە, كۇندەلىكتى تاعام راتسيونىڭىزدى تاعى بىر قاراپ, ونى پايدالى ازىق-تۇلىك قورىمەن تولىقتىرعان ابزال.

كاميلا دۇيسەن

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*