تامىرى تەرەڭگە جايىلعان بايلانىس

1114
0
بولىسۋ:

ماسكەۋ مەملەكەتتىك حالىقارالىق قارىم-قاتىناستار ۋنيۆەرسيتەتىندە «قازاقستان – رەسەي» ديپلوماتييالىق قارىم-قاتىناسىنىڭ ورناعانىنا 25 جىل» تاقىرىبىندا حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسييا وتتى. بۇل يگى شارانى قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى ەلشىلىگى ۇيىمداستىردى.

كونفەرەنتسيياعا ەكى ەل ديپ­لوماتييالىق قۇرى­لىم­دارىنىڭ, رەسەي پرەزيدەنتى اكىم­شىلىگىنىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق قازاق­ستان­دىق جانە رەسەيلىك سا­راپ­شىلار مەن جۋرناليستەر قا­تىستى.
كەزدەسۋدە قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ ەكى ەلدىڭ رۋحاني نەگىزى زور ارى تامىرى تەرەڭدە جاتقان تاريحي, مادەني جانە داستۇرلى بايلا­نىستارىنىڭ بارىن باسا ايتقان.
– ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتاپ وتكەندەي, ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ ارى قاراي نىعايا تۇسۋىن بىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ حالقى تولىقتاي قولدايدى, – دەدى ەلشى.
رەسمي مالىمەتتەرگە سەنسەك, شيرەك عاسىردا قازاقستان مەن رەسەي اراسىندا 300-گە جۋىق ەكى­جاقتى كەلىسىمگە قول قويىل­عان. ونىڭ ىشىندە ەكى ەلدىڭ سترا­تەگييالىق ارىپتەستىگىنىڭ نەگىزى بولىپ وتىرعان ماڭىزدى قۇجات­تار دا بار. اتاپ ايتساق, دوستىق, ىنتىماقتاستىق پەن وزارا كومەك تۋرالى كەلىسىم (1992 ج.), XXI عاسىرعا نەگىزدەلگەن ماڭگىلىك دوس­تىق پەن وداقتاستىق تۋرالى دەك­لاراتسييا (1998 ج.), XXI عاسىرداعى تاتۋ كورشىلەستىك پەن وداقتاستىق تۋرالى كەلىسىم (2013 ج.) بار.
يمانعالي تاسماعامبەتوۆ كەلىسىمدەر بازاسىنىڭ ىس جۇزىندە ناقتى جۇزەگە اسىپ جاتقانىن جەتكىزدى. وز كەزەگىندە ەلشى:
– مۇنداي ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ تابىستى كورىنىسى – ەل اراسىندا تۋىن­دايتىن وزەكتى ماسەلەلەردى دەر كەزىندە شەشە الۋىندا. الدەبىرەۋلەر ۇشىن بۇل شەشىل­مەيتىن ماسەلە­لەر بولىپ كورىنسە دە, قازاقستان مەن رەسەي الدىندا ار نارسە وز شەشىمىن تابادى دا, كەلەسى ارىپتەستىك قادامدارعا كە­ڭىنەن جول اشادى, – دەپ مالىم­دەدى.
ماسكەۋ مەملەكەتتىك حالىق­ارالىق قارىم-قاتىناستار ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى اناتوليي توركۋنوۆ رەسەي ۇشىن قازاقستان­نىڭ پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى نەگىزگى مەملەكەتتەردىڭ بىرى ارى تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرگى جاقىن سەرىكتەسى ەكەنىن باسا ايتتى.
– ەلدەرىمىز 25 جىل بويى حالىقارالىق ماسەلەلەردە تىعىز بايلانىس ورناتىپ كەلەدى. قا­زاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندە سايلانۋى – ونىڭ حالىق­ارالىق دارەجەدەگى جوعارى بەدەلىنىڭ كورسەتكىشى, – دەيدى.
رەسەي سىرتقى ىستەر مينيس­ترى­نىڭ ورىنباسارى, ستاتس-حات­شىسى گريگوريي كاراسين بيىل رەسەيدىڭ بارلىق تمد ەلدەرىمەن اراداعى ديپلو­ماتييالىق قارىم-قاتىناستىڭ 25 جىلدىعىن اتاپ وتەتىنىن, بىراق دال وسىنداي اۋ­قىمدى كونفە­رەنتسييانىڭ ەشبىر ەلمەن ارادا ۇيىمداس­تىرىل­ماعانىن جەتكىزدى. يمانعالي تاسماعام­بە­توۆ­تىڭ سوزىنە قولداۋ بىلدىرە وتى­رىپ, ەكى ەل اراسىندا تۋىنداي­تىن كەز كەلگەن ماسەلەنىڭ ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى ديالوگ شەڭ­بەرىندە شەشىلەتىنىن ايتتى.
– قازاقستان مەن رەسەيدىڭ قازىرگى قارىم-قاتىناسى جوق جەردەن پايدا بولعان جوق. كەڭەس وداعى قۇلاعاننان كەيىن تاۋەلسىز مەملەكەتتەردىڭ قالىپتاسۋى بارىسىندا بىز جاتسىنۋ مەن شەتتەتۋدەن امان قالدىق, – دەدى رەسەيلىك ديپلومات. ونىڭ اي­تۋىنشا, قازاقستان دا, رەسەي دە قازىرگى قارىم-قاتىناستىڭ نىعايا تۇسۋىنە مۇددەلى, قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىپ جاتقان ەۋرازييالىق ينتەگراتسييانىڭ بەلسەندى قاتى­سۋشىلارى ارى تمد, ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى, بۇۇ, ەقىۇ, شانحاي ىنتى­ماقتاستىعى ۇيىمدارى اياسىندا تابىستى قارىم-قاتىناس ور­ناتقان ەلدەر ساناتىندا.
رەسەيلىك ديپلومات گريگوريي كاراسين قازاقستان مەن رەسەي ستراتەگييالىق بايلانىستارىنا ەكى ەل باسشىلارىنىڭ ساياسي سە­نىم مەن داستۇرلى دوستىق قارىم-قاتىناستارى سۇبەلى ۇلەس قوسىپ وتىرعانىن ەرەكشە اتاپ وتتى.
ك.الىم

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*