پرەزيدەنتتەر كەزدەسۋى ناتيجەلى بولدى

2318
1
بولىسۋ:

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن كەزدەسۋگە كەلگەن تۇركييا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەدجەپ تايىپ ەردوعاننىڭ رەسمي ساپارى تۇرىك باسىلىمدارىندا جارىسا جازىلىپ, باتىستاعى باقىلاۋشىلاردىڭ نازارىن ەرىكسىز اۋدارىپ وتىر. الەمدىك ساياساتكەرلەر مەن حالىقارالىق ساراپشىلار تاراپىنان دا وڭ باعاعا, جاقسى پىكىرگە يە بولدى. 

ەلباسىنىڭ «قازاق پەن تۇرىك اراسىندا اعايىنشىلىقتان باسقا ماسەلە بولعان ەمەس» دەپ باۋىرمالدى­لىقپەن ايتقان بىراۋىز سوزى تۇبى بىر تۇركى حالقىنىڭ ابىرويىن اسقاق­تاتىپ, مەرەيىن تاسىتىپ جىبەرگەندەي. تۇركييا پرەزيدەنتىنىڭ «ازىرەت سۇلتان» مەشىتىندە دۇعا جاساپ, زايىبى امينا ەردوعاننىڭ تۇركىلىك تاربيەمەن قاراپايىم قازاق اناسىنىڭ قولىن سۇيىپ, قالا ىشىندە ەمىن-ەركىن قىدى­رىستاپ جۇرۋى قۇتتى قوناقتارىمىزدىڭ شىن مانىندە, وز ۇيلەرىنە كەلگەندەي سەزىنەتىندىگىن كورسەتتى.
ەكى ەل اراسىنداعى تاتۋلىق پەن تۋىستىق قارىم-قاتىناستاردىڭ ارتا تۇسۋىنە قازاقستاننىڭ تۇركيياداعى ەلشىلىگىنىڭ دە قوسىپ وتىرعان ۇلەسى زور ەكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. ساپار قورىتىندىسىنا سايكەس, قازاقستان­نىڭ تۇركييا رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ابزال ساپاربەكۇلىمەن جولىعىپ, اڭگىمەلەسكەن ەدىك. ارنايى «ايقىن» گازەتى ۇشىن بەرىلگەن ەكسكليۋزيۆتى سۇحبات بارىسىندا الداعى ۋاقىتتا دا ەكىجاقتى بايلانىستاردى نىعايتۋ ۇشىن بىرقاتار جوبالاردىڭ قولعا الىناتىنى مالىم بولدى.


– ابزال ساپاربەكۇلى, كۇنى كەشە تۇركييا پرەزيدەنتى رەدجەپ تايىپ ەردوعان ەلىمىزگە ارنايى كەلىپ, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن كەزدەسىپ, ورتاق ماسەلەلەردى تالقىلادى. بىرقاتار كەلىسىمدەر جاسالىپ, ەكىجاقتى قۇجاتتارعا قول قويىلدى. سىزدىڭ ويىڭىزشا, اراداعى كەلىسسوزدەر وزارا سە­نىم­دىلىك جوعارى دەڭگەيدە قالىپتاسقانىن كور­سەتە الدى ما?
– قازاقستان ۇشىن تۇركييا رەسپۋبلي­كا­-سى – ار ۋاقىتتا ەرەكشە ماڭىزعا يە, ورنى بولەك مەملەكەت. بىرىنشىدەن, تاريحى, سالت-داستۇرى, ادەت-عۇرپى, دىنى, دىلى بىر. نانىم-سەنىمدەرى, كوزقاراستارى ورتاق, مادەني مۇرالارى, ۇلتتىق قۇندىلىقتارى ۇقساس انادولى جەرىندەگى تۇبى بىر تۋىسقان باۋىر­لارىمىز. تىنىس-تىرشىلىگىمىز بىتە قاينا­سىپ, ماقسات-مۇددەمىز توعىسىپ جاتىر. ونىڭ ۇستىنە تۇركييا – قازىرگى تاڭدا ساياسي-ەكونوميكالىق تۇرعىدان قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ەڭ بەدەلدى ەلدەردىڭ بىرى. سون­دىقتان ستراتەگييالىق ارىپتەس ارى باۋىرلاس دوس رەتىندە قابىلدانۋى كەزدەيسوق ەمەس.
1991 جىلى تاۋەلسىزدىك العان ۋاقىتتا دەربەستىگىمىزدى العاش تانىپ, جارتى ساعاتتان كەيىن قۇتتىقتاعان تۇركييا رەسپۋبلي­كاسى­نىڭ سول كەزدەگى پرەزيدەنتى تۇرعىت وزال بولاتىن. الايدا ىسكەرلىك, ەكونوميكالىق بايلانىس, مادەني-گۋمانيتارلىق قارىم-قاتىناس ورناتۋ ماقساتىنداعى العاشقى قادامدار ودان بۇرىن, ياعني, كەڭەس وداعى ىدىراي باستاعان ۋاقىتتا باستالعان. تۇركييا ۇكىمەتى ارنايى دەلەگاتسييا جىبەرىپ, ساياسي-ەكونوميكالىق جاعدايىمىزبەن الدىن الا تانىسىپ, ىشكى دايىندىق جۇمىستارىن جۇرگىزگەن. بۇل تۋرالى ماعان بىراز ۋاقىت بىرگە جۇمىس ىستەگەن تۇرىك كەڭەسىنىڭ بۇ­رىنعى باس حاتشىسى حاليل اكىنجى وز اۋزىمەن اڭگىمەلەپ بەرگەن ەدى. سول كەزدە دەلەگاتسييانىڭ قۇرامىندا بولىپ, «الداعى ۋاقىتتا قازاقستانمەن وزارا ىقپالداستىق جاساۋعا دايىن بولۋىمىز كەرەك» دەگەن قورىتىندى تۇجىرىممەن 30 بەتتىك ەسەپ دايىنداعان ەكەن. سول ساپاردىڭ ناتيجە­سىندە, 1992 جىلى 2 ناۋرىزدا قازاقستان مەن تۇركييا اراسىندا ديپلوماتييالىق قارىم-قاتىناس ورناپ, ارنايى قۇجاتقا قول قويىلادى. بيىل ەكى ەل اراسىنداعى الىس-بەرىس پەن بارىس-كەلىستىڭ سالتانات قۇر­عا­نىنا 25 جىل تولىپ وتىر. وسى ۋاقىت ىشىن­-دە ارامىزدا ۇزىلىپ قالعان بايلانىسىمىز ورىس الىپ, جاقسى جولعا قويىلدى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىز. ەكى ەل پرەزيدەنت­تەرى تاراپىنان دا وڭ باعالار بەرىلىپ
جا­تىر. مەرەيتوي قارساڭىنداعى كەشەگى ەكى­جاقتى كەزدەسۋ ستراتەگييالىق ارىپتەس­تى­گىمىزدىڭ زاڭدى جالعاسى دەپ ەسەپتەۋگە بو­لادى. ەلباسى جۇزدەسۋ كەزىندە «25 جىل بويى بىزدى باۋىرمالدىق قارىم-قاتىناس باي­لانىستىردى, ارامىزدا اعايىنشىلىقتان باسقا ماسەلە بولعان ەمەس» دەپ اتاپ وتتى. رەدجەپ تايىپ ەردوعان ەلباسىنىڭ وڭىرلىك پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان بىتىمگەرشىلىك قىزمەتى ۇشىن ەرەكشە ريزا. «قازاق جەرىن وزىمىزدىڭ ەكىنشى ۇيىمىز دەپ سانايمىز. قارىم-قاتىناستارىمىزدى بارلىق سالادا, سونىڭ ىشىندە ەكونوميكا, مادەنيەت, اسكەري جانە ساياسي الاڭدا دا­مىتۋعا تىرىسامىز» دەپ وزارا دوستىعى­مىزدى ارى قاراي ارتتىرۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى. دەمەك, ساۋدا-ساتتىق, ەكونوميكا, قارجى-ينۆەستيتسييا, كولىك-كوممۋنيكاتسييا, عىلىم-بىلىم سالالارىنداعى ىنتىماق­تاس­تىق كەڭەيىپ, بىرلەسكەن جوبالار قاتارى بۇرىنعىدان دا كوبەيە تۇسەدى.
قازاقستان تاراپى دا كولىك-ترانزيت الەۋەتىن ارتتىرۋ ۇشىن ينفراقۇرىلىمى دامىعان ترانزيتتىك ەل تۇركييانىڭ تاجى­ري­بەسىن قولدانۋعا دايىن ەكەنىن بىلدىردى. سونىمەن بىرگە, مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ماقساتىندا جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا وزارا ستۋ­دەنتتەر الماسۋ داستۇرگە اينالماق. «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋگە كەلىسىم بەردى.
ر.ەردوعان ەلباسىن ەحرو كورمەسىنىڭ تابىستى ۇيىمداستىرىلعانىمەن دە قۇت­تىقتاپ, قىزمەتىنە تابىس تىلەدى. قازاق­ستاندى ورتالىق ازيياداعى كوشباسشى مەملەكەتتەردىڭ بىرى دەپ باعالادى. قازاق­ستان پرەزيدەنتىن كەلەسى جىلعا قوناققا شاقىرىپ, ارى قاراي دا جاقىنداسۋعا نيەتتى ەكەنىن مالىمدەدى.
ناتيجەسىندە, ۇكىمەتارالىق ەكونو­مي­كالىق كوميسسييانىڭ 10-وتىرىسىنىڭ حاتتاماسى, 2017-2020 جىلدارعا ارنالعان «جاڭا سينەرگييا» بىرلەسكەن ەكونوميكا­-لىق باعدارلاماسىنىڭ ىس-شارالار جوس­پارىنىڭ حاتتاماسى ازىرلەندى. ينۆەس­تي­تسييالار جانە دامۋ مينيسترلىگى مەن «السيم الاركو» كونسورتسيۋمى جانە ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اراسىندا «باكاد» اۆتوكولىك جولىن سالۋ جونىندە مەموران­دۋمعا قول قويىلدى.
تۇركييا پرەزيدەنتى عىلىم مەن تەحنو­لو­گييا سالاسىنداعى جەتىستىكتەر مەن كەمشى­لىكتەردى ورتاعا سالعان يسلام ىنتىماق­تاستىعى ۇيىمىنىڭ سامميتى استانادا ال­عاش رەت وتكەنىن تىلگە تيەك ەتە كەلە, حا­لىقارالىق شارانىڭ كۇللى يسلام الەمى ۇشىن ماڭىزىنا توقتالدى. يىۇ-نا توراعا مەم­لەكەت رەتىندە 57 يسلام ەلىنىڭ وكىلى باس قوسقان القالى جيىننىڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعانى ۇشىن العىس بىلدىردى. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ يسلام ەلدەرىنىڭ ايتۋلى عالىمدارىن عىلىم مەن تەحنولو­گييالاردى دامىتۋداعى ەرەن ەڭبەگى ۇشىن بەرىلەتىن ارناۋلى سىيلىقپەن مارا­پات­تاۋىن دا جوعارى قابىلدادى.
ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ كەلەلى كەز­دە­سۋى, ناتيجەلى كەلىسىمدەرى الداعى ۋاقىتتا دا وز جەمىسىن بەرەدى دەپ ويلايمىن.
– تۇركييا پرەزيدەنتى «ەكى ەل اراسىندا تاۋار اينالىم 2 ميلليارد دوللارعا جەتتى, بۇل كورسەتكىشتى 5 ميللياردقا جەتكىزۋدى كوز­دەپ وتىرمىز. بۇعان قازاقستاننىڭ دا, تۇر­كييانىڭ دا شاماسى كەلەدى, الەۋەتى جەت­كى­لىكتى» دەدى. ەكونوميكالىق قارىم-قاتى­ناستى كۇشەيتۋ ۇشىن قانداي جوبالار جۇزەگە اسادى?
– وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ەكو­نو­مي­كالىق-ينۆەستيتسييالىق سالاداعى كورسەت­كىشتەردى تولىقتىرۋ ۇشىن جاسالىپ جاتقان ناقتى جوسپارلارىمىز بار.
سوڭعى مالىمەتتەرگە سايكەس, 2005 جىل­دان بەرى تۇركييانىڭ قازاقستانعا قۇيعان ينۆەستيتسيياسى 2,1 ملرد دوللاردى كورسەتىپ وتىر. وز كەزەگىندە بىزدىڭ ەلدىڭ دە تۇرىك كومپانييالارىندا 1 ملرد شاماسىندا تىكەلەي ينۆەستيتسيياسى بار. ەل ەكسپورتى 53,8%-عا وسىپ, 563,3 ملن دوللاردى قۇرادى. تاۋار اينالىمى 6 اي ىشىندە 925,1 ملن دوللارعا جەتتى, بۇل كورسەتكىش بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا 36,1%-عا جوعارى.
قازاقستاندا تۇرىك كاپيتالىنىڭ قاتى­سۋىمەن 1600-دەن استام كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2016 جىلدىڭ ساۋىرىندە ىستامبۇلعا بارعان ساپارىنان كەيىن «تاۋار جەتكىزۋ, قىزمەت كورسەتۋ جانە ولاردى تۇتىنۋ جونىنەن جا­ھاندىق جۇيەدەن ورنىمىزدى تابۋىمىز قاجەت. بۇل ماقساتقا ترانسۇلتتىق كومپا­نييالاردى تارتۋ ارقىلى قول جەتكىزە الا­مىز» دەپ وسى باعىتتا جۇمىس ىستەۋگە تاپ­سىرما بەرگەن بولاتىن. وسىعان سايكەس, تۇركييانىڭ ەڭ ىرى ترانسۇلتتىق كومپا­نييا­لارىمەن كەلىسسوزدەرىمىز جالعاسىپ جاتىر. ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس, پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ تۇركييانىڭ بيزنەس قۇرىلىمدارىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. سەنبى كۇنى استانا قالا­سىندا جالپى قۇنى 590 ملن اقش دوللارى بولاتىن 9 ينۆەستيتسييالىق قۇجاتقا قول قويىلدى.
كەلىسىمدەر مەن مەموراندۋمدار Calik Holding, Yildirim Holding, Yildizlar SSS Holding, Agrobest Group سيياقتى ىرى تۇرىك حولدينگتەرى اراسىندا جاسالدى.
2012 جىلدان باستاپ تۇرىك ينۆەستورلارى جالپى سوماسى 667,5 ملن اقش دوللارى بولاتىن 18 جوبانى ىسكە اسىردى. تاعى دا 10 جاڭا جوبانى قولعا الۋ جوسپاردا بار.
جالپى العاندا, قازاق-تۇرىك ينۆەستي­تسييالىق باستامالارىنىڭ تولىق سوماسى 2,7 ملرد اقش دوللارىن كورسەتەدى. 70 جو­با­دان تۇرادى, ولاردىڭ 31-ى ىسكە اسى­رىلعان. تاعى 40 جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا ارى ماڭىزعا يە.
– ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى اراسىنداعى كە­لiسسوز بارىسىندا ەكiجاقتى ساۋدا-ەكو­نو­ميكالىق الەۋەتتi تولىق پايدالانۋ ۇشiن مەملەكەتتەر اراسىندا تۇركييانىڭ تاجi­ري­بەسi مول توقىما, ازىق-تۇلiك, تاۋ-كەن ونەر­كاسiبi, قۇرىلىس, ەلەكترونيكا, اۋىل شارۋا­شىلىعى, تۋريزم سالالارىندا مۇمكiندiك­تەردi قاراستىرۋ كەلiسىلدى. وسى تۇرعىدا كوز­دەپ وتىرعان جوسپارلارىڭىزبەن بولىسسەڭىز…
– ىرى ينۆەستيتسييا رەتىندە تۇرىك كوم­پانييالارى تاراپىنان, نەگىزىنەن, تاۋ-كەن وندىرىسىنە, ەنەرگەتيكا سالاسىنا قىزى­عۋشىلىق باسىم. اۋىل شارۋاشىلىعى, اعاش وندىرىسى, ونىڭ ىشىندە اعاش جوڭقا­لاعىش پليتا (دسپ) جانە پاركەت ەدەن شى­عاراتىن وندىرىس ورىندارىمەن دە كەلىس­سوزدەر جۇرگىزىلۋدە. بۇدان بولەك Yıldızlar SSS Holding كومپانيياسىنىڭ باسشىسى سەباحاتتين يىلدىز مامىر ايىندا قى­زىلوردا قالاسىندا بولىپ, وبلىس اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆپەن كەزدەسىپ قايت­­-تى. كەراميكا شىعاراتىن زاۋىت اشپاق نيەتتەمىز.
استانا قالاسىندا تۇركييانىڭ ەڭ ۇلكەن مەديتسينالىق كومەك كورسەتەتىن Acıbadem اۋرۋحاناسىمەن بىرلەسىپ, ورتا ازييادا تەڭدەسى جوق ىسىك اۋرۋلارىنا قارسى ورتالىق اشۋ قاراستىرىلۋدا.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ورداباسى اۋدانىندا جالپى اۋدانى 50 گەكتارلىق قازاقستان – تۇركييا يندۋسترييالىق ايما­عى قۇرىلعان. اۋماقتى 250 گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بار. پۆح جانە اليۋ­مينييدەن جاسالعان پروفيلدەر مەن جارىق وتكىزگىش كونسترۋكتسييالار وندىرەتىن Gold Aluminum جشس زاۋىتى كوپ ۇزاماي پاي­دالانۋعا بەرىلەدى. Merkez Asia Maden­cilik جانە Petronet Otomosyon كومپا­نييا­لارى­مەن جالپى قۇنى 12 ملن دوللار بولا­تىن زاۋىتتاردىڭ قۇرىلىسىن باستاماق.
بۇدان وزگە سەگىز تۇرىك كومپانيياسىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە. سولاردىڭ ىشىندە جيھاز فابريكاسىنىڭ قۇرىلىسى بويىنشا Madeyra Group جشس-مەن سويلەسىپ جا­تىرمىز. ينۆەستيتسييا كولەمى 10,7 ملن دول­لار بولادى.
گاز-ەلەكتر ستانساسىن, كالتسيي قو­سىل­عان سودا زاۋىتىن سالۋ, ارامشوپتەردى جويۋ ۇشىن قولدانىلاتىن حيمييالىق قو­سىلىستار شىعاراتىن گەربيتسيد وندىرىسىن ىسكە قوسۋ, ماشينا جاساۋ, پلاستيك رەزەڭكە, بوياۋ شىعارۋ سيياقتى بىرلەسكەن ينۆەستي­تسييالىق جوبالار دا قولعا الىنادى. اۋىل شارۋا­شىلىعى سالاسى بويىنشا دا ين­ۆەس­تيتسييا تارتۋعا تىرىسىپ جاتىرمىز. اسقاباق ەگۋ تەحنولوگيياسى جاندانا باستايدى. بىل­تىر تۇرىك فەرمەرلەرى 65 گا جەرگە وتىرعىز­عان ەكەن, بيىل 500 گەكتارعا ۇلعايتامىز دەپ وتىر.
قازاقستانداعى ۇلگى رەتىندە كورسەتەتىن ينۆەستيتسييالارىمىزدىڭ تاعى بىرى – مىڭ­نان استام كونديتەرلىك ونىم تۇرلەرىن دايىندايتىن Ülker GROUP كومپانيياسى. 1994 جىلى ينۆەستيتسييا قۇيىپ, ەكسپورت­تارىن كورشىلەس قىتاي, رەسەي جانە ور­تا­لىق ازييا ەلدەرىنە تاراتاتىن جاعدايعا جەتتى. سۇرانىستىڭ بار ەكەنىن ەسكەرىپ, قا­زىرگى كەزدە ەكىنشى فابريكاسىن ىسكە قوسۋعا دايىندالىپ جاتىر. Ülker GROUP – تۇر­كييا­دا عانا ەمەس, الەمدىك برەندكە اينال­عان تاتتى پەچەنە شىعاراتىن ەڭ ۇلكەن كوم­پا­نييا. بۇعان قوسا, دارى-دارمەك شىعاراتىن, كىلەم توقيتىن فابريكالار دا جۇمىس­تارىنىڭ ناتيجەسىن كورسەتىپ ۇلگەردى.
مەنىڭ بىر بايقاعانىم, ينۆەستيتسييا تارتۋ ۇشىن ەڭ ۇتىمدى جاعى تۇرىك ينۆەس­تورلارىن عانا ەمەس, ولار ورتاقتاسا جۇمىس ىستەيتىن اراب ەلدەرىنىڭ, ەۋروپانىڭ جانە باسقا الى قولىمىز جەتە قويماعان كوم­پانييالارمەن كەلىسۋگە بولادى ەكەن. ەت ەكسپورتى بويىنشا كاتار مەملەكەتىنىڭ سۇرانىسى جوعارى دەپ ەستىدىم, تيىمدى شەشە الساق, ەلىمىز ۇشىن بەرەتىن پايداسى مول بولماق.
كوكتەمدە جولداعى بوگەتتەردى جاساي­تىن كومپانييامەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزدىك. مۇنداي وندىرىس ورنى وزىمىزدە بولعانىمەن, ەسكىرگەن. كەڭەس وداعىنان قالعان, سون­دىق­تان جاڭا مودەرنيزاتسييادان وتۋى كەرەك. سويلەسە كەلە بۇل كومپانييانىڭ 40 پايىز اكتيۆى – تۇرىكتەردىكى, 60 پايىزى يسپا­نييا­لىق ەكەنى بەلگىلى بولدى. وز اعايىندارىمىز اسا قۇلىق تانىتا قويماعان سوڭ, كەزدەسۋگە كەلگەن يسپاندىق وكىلدى قىزىقتىرا باستا­دىق. ناتيجەسىندە, ارادا ەكى-ۇش اي وتكەندە ولار Kazakh Invest ۇلتتىق كومپانيياسىمەن ارىپتەس بولۋعا ازىر ەكەنىن جەتكىزدى.
«قازاقستان ۇشىن تۇركييا نارىعى قاي جاعىنان تيىمدى بولۋى مۇمكىن?» دەگەن سۇ­راققا كەلسەك, ساۋدا-ساتتىقپەن اينالى­سا­تىن كومپانييالار كوبىرەك كەلىپ, تاۋار­لارىن ساتىپ نەمەسە وسى ايماقتاعى تاۋار­­­لاردى قازاقستانعا تاسىمالداسا, جاقسى مۇمكىندىكتەر بار. تەك قانا جىل­جىمايتىن مۇلىك سالاسىنا عانا ينۆەستي­تسييا قۇيماي, ساۋدا-ساتتىققا دا كوڭىل اۋدارۋ قاجەت. ازىربايجان بيزنەسمەن­دەرىنىڭ ساتىپ العان پورتىن كورىپ جۇرمىز. قازاقستان كومپانييالارى ۇشىن مۇنداي جوبالارعا قاتىسۋ وتە ماڭىزدى بولماق. ەنەرگييا كوزدەرىن تارتۋ بويىنشا دا ويلا­نىپ كورۋ ارتىق ەتپەيدى. بىزدىڭ ەلدىڭ ين­ۆەستيتسيياسى رەتىندە Şekerbank – ماق­تانۋعا تۇرارلىق جوبا, اكتيۆتەرىنىڭ 40 پايىزى وتانىمىزعا تيەسىلى. ونىڭ سىر­تىندا جاڭا تەحنولوگييالىق ۇلگىدەگى بان­كوماتتار, تەر­مي­نالدار ورنالاستىرۋمەن اينالىسىپ جاتقان جىگىتتەر بار. بىز تىزىم جاساپ قاراعان كەزدە وسى جەردە 800-گە جاقىن قازاقستان­دىق كومپانييا بارىن بىلدىك. كەيبىرەۋىنىڭ اتى كورسەتىلمەگەن جانە كوپشىلىگى تۋريزم, جىلجىمايتىن مۇلىك, ساۋدا سالاسىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان بيزنەس وكىلدەرى. كەلە­شەكتە ارقايسىسىمەن جۇمىس ىستەپ, ارىپ­­تەستىك ورناتۋعا تىرى­سا­مىز.
ەكى ەل اراسىندا ورتاق ينۆەستيتسييالىق قور قۇرۋ تۋرالى ەلباسىمىزدىڭ كوتەرگەن باستاماسى دا اياقسىز قالمايدى. تۇركييامەن ينۆەستيتسييالىق قور بانكىن اشۋعا ەشقانداي كەدەرگى جوق. بۇل يدەيانى قازاقستاننىڭ دا, باسقا ەلدەردىڭ دە قولداۋىمەن قاراستىرۋعا بولادى.
تۇركى كەڭەسىنىڭ شەڭبەرىندە تۇركى جاس­تارىنىڭ لاگەرىن ۇيىمداستىرۋ دا داستۇرگە اينالىپ كەلە جاتىر. بيىل ۇشىنشى مارتە وتەدى. بىز بۇل جوبانى ەكىجاقتى قاراستىرساق دەيمىز. مەكتەپ جاسىنداعى ورتا, جوعارى سىنىپ, ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرىنىڭ باسىن قوسىپ, ەكى ەلدە دە باس قوسۋعا مۇمكىندىك جاساۋعا تيىسپىز. وز كەزەگىندە تۇرىك جاس­تارى – قازاقشا, قازاق جاستارى تۇرىكشە ۇيرەنىپ ارى دەمالىپ قايتادى. رەسمي تۇرعىدا جوعارى جاقتان قولداۋ بولسا, قوسىلاتىن ۇيىمدار تابىلادى.
– وسى ساپاردان كەيىن ەكى مەملەكەت اراسىنداعى قارىم-قاتىناس كۇشەيىپ قانا قويماي, رۋحاني جاقىندىعىمىز دا ارتا تۇسەدى دەپ كۇتىلگەن ەدى…
– شيرەك عاسىر ىشىندە ساياسي-ەكونو­مي­كالىق بايلانىسپەن بىرگە, مادەني-گۋما­ني­تارلىق سالاعا دا جوعارى دەڭگەيدە كوڭىل بولىندى. وسىعان دەيىن داستۇرلى تۇردە جۇرگىزىلىپ كەلگەن بارلىق ىس-شارالاردى بيىل ەكى ەل اراسىنداعى ديپلوماتييالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ 25 جىلدىعىنا ارناپ وتىرمىز. ماسەلەن, جىل باسىندا انكارا قالاسىندا تۇركييانىڭ ەڭ ىرى حى «كىتاپ كورمە-جارمەڭكەسىنىڭ» اشىلۋ سالتاناتى وتتى. شيرەك عاسىردا قول جەت­كىزگەن جەتىستىكتەردى كورسەتۋ جانە ەحرو – 2017 حالىقارا­لىق كورمەسىن ناسي­حاتتاۋ ماقساتىندا قۇرمەتتى قوناق رەتىندە قازاق­ستان قاتىستى. قازاقستان مەن تۇر­كييانىڭ رەسمي دەلەگاتسييا وكىلدەرى «قازاق­ستان» اتتى كورمە-ستەندىن اشتى.
ىستامبۇل قالاسىندا تۇركى دۇنيەسىنىڭ بەلگىلى دىنتانۋشى-عالىمى حاليفا التاي­دىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارا­-لىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسييا ۇيىمداستىرىلدى. جيىنعا قازاقستاندىق دەلەگاتسييامەن قاتار, تۇركييانىڭ بەدەلدى ۇيىمداردىڭ باسشىلارى مەن جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرى قاتىستى.
ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جا­نىنداعى «قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن» ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا تۇرىك تىلىنە اۋدارىلىپ, تۇركييا مەملەكەت باسشىسى رەدجەپ تايىپ ەردوعانعا تاپ­سىرىلدى. باسقا دا مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرىنە, زييالى قاۋىم وكىلدەرىنە تاراتىلدى. ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى Önce Vatan (الدىمەن وتان) گازەتىندە, ەۋرازييا جازۋشىلار قاۋىمداستىعىنا قاراستى Kardeş Kalemler (باۋىرلاس قا­لامدار) حالىقارالىق ادەبي جۋرنالىندا, قوجا احمەت ياسساۋي اتىنداعى حالىقارا-­لىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى وكىلەتتى كەڭەسىنە قاراستى «ازييا-ەۋروپا» جۋر­نالىندا, تۇركيياداعى قازاق دياسپوراسىنا قاراستى «قازاق ەلى» جۋرنالىندا جانە تۇركييانىڭ مادەنيەت جانە تۋريزم مي­نيسترلىگى تۇركييا عىلىم جانە ادەبيەت تۋىندىلارى اۆتورلارىنىڭ وداعىنا قا­راستى İlesam جۋرنالىندا جارىق كوردى. وسىعان وراي جوعارى وقۋ ورىندارىندا بىلىم الىپ جاتقان قازاق جاستارىمەن كەزدەسىپ, ماقالانىڭ نەگىزگى باعدارلارى تۋرالى مالىمەت بەرىلدى. ستۋدەنتتەر وز كە­زە­گىندە ەلباسىنىڭ ۇستانعان ساياساتى مەن رەس­پۋبليكالىق باسىلىمداردا جارىق كور­گەن ماقالاسىنا قاتىستى پىكىرلەرىن بىل­دىردى. ماقالادا اتالعان ماسەلەلەر بويىن­شا قولداۋ كورسەتۋگە, ەلشىلىكتىڭ ۇيىم-­
داستىرىپ وتىرعان ىس-شارالارىنا قاتىسىپ تۇرۋعا نيەت تانىتىپ, قازاقستاننان كەلە­-تىن زييالى قاۋىم وكىلدەرىمەن كەزدەسۋگە دايىن ەكەندىكتەرىن جەتكىزدى. سونداي-اق ۋنيۆەرسيتەتتەردە جاستار كلۋبىن اشىپ, ۇلتتىق سالت-داستۇردى ناسيحاتتايتىن شارا­لار مەن تۇرىك جاستارىمەن ىنتىماق­تاس­تىقتى كۇشەيتەتىن جوبالاردى قولعا الۋ بويىنشا ۇسىنىستار جاسادى.
سونىمەن قاتار ەلشىلىك عيماراتىنا تۇرىك زييالى قاۋىم وكىلدەرى مەن حا­لىقا­را­لىق ۇيىمداردىڭ باسشىلارى شاقىرى­-لىپ, ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىن تالقى­لادى. تۇرىك زييالىلارىنىڭ ى باسقوسۋىنا تۇركسوي باس حاتشىسى د.قاسەيىنوۆ, تۇركييا ۇلى ۇلتتىق ماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, قا­زاق­ستان – تۇركييا پارلامەنتتىك دوستىق توبى­نىڭ توراعاسى ح.يپەك, تۇركييانىڭ بۇرىنعى مادەنيەت مينيسترى ن.كەمال زەي­بەك, تۇركييا ۇكىمەتىنە قاراستى اتاتۇرىك اتىنداعى مادەنيەت, تىل جانە تاريح جوعارى قۇرىلىمىنىڭ باسشىسى د.ورس, «تۇركى وشاقتارى» ۇيىمىنىڭ توراعاسى م.وز, قوجا احمەت ياسساۋي ۋنيۆەرسيتەتى وكىلەتتى كەڭەسىنىڭ توراعاسى م.يىلدىز, اتاتۇرىك اتىنداعى مادەنيەت ورتالىعىنىڭ دي­رەكتور ورىنباسارى ش.اباك, تۇركييا عى­لىم جانە ادەبيەت اۆتورلارى وداعىنىڭ توراعاسى م.نۇري پارماكسىز, تۇركى الەمى جازۋ­شىلار جانە ونەرپازدار قورىنىڭ پرە­زيدەنتى يا.اكەنگين, ەۋرازييا جازۋشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى يا.وماروعلى, تۇركى الەمى ساۋلەتشىلەر جانە ينجەنەرلەر وداعىنىڭ باس حاتشىسى ى.دەميرجي جانە «ەكوەۋرازييا» قاۋىمداستىعىنىڭ عىلىمي كەڭەس مۇشەسى ج.ۇنۆەر قاتىستى. باسقوسۋدا تۇرىك زييالىلارى ماقالادا ايتىلعان نەگىزگى ماسەلەلەرگە قاتىستى پىكىر بىلدىرىپ, قازاق­ستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ كەشەگى كۇننىڭ كەمشىلىگى مەن ارتىقشىلىعىن ەسەپكە الا وتىرىپ, جارقىن بولاشاققا ناقتى باعىت-باعدار ۇسىنعاندىعىن جانە اتالعان ماقالا قازاق ەلىنە عانا ەمەس, تۇگەل تۇركى جۇرتىنا ورتاق مانيفەست ەكەندىگىن جەتكىزدى. سونداي-اق باعدارلامانىڭ تولىعىمەن جۇزەگە اسۋىنا تىلەكتەستىكتەرىن بىلدىردى.
بيىلعى جىلدىڭ ەڭ ەلەۋلى وقيعالارى­نىڭ بىرى رەتىندە 11 ماۋسىمدا انكارا قالا­سىندا وتكەن «قازاقستان كۇندەرى» ىس-شارا­سىن ايتۋعا بولادى. ەلشىلىك, كەچيورەن مۋني­تسيپاليتەتى, وڭتۇستىك قازاقستان وب­لىسى اكىمدىگى جانە الماتى وبلىسى جام­بىل اۋدانى تاراپىنان ۇيىمداستىرىلعان «قازاقستان كۇندەرىنىڭ» شەڭبەرىندە ان­-كارا قالاسىندا جامبىل اتىنداعى كوشە سالتاناتتى تۇردە اشىلدى. ەكى جىل بۇرىن سۇيىنباي ارونۇلى ساياباعى اشىلىپ, بىلتىر ەسكەرتكىشى بوي كوتەرگەن بولاتىن.
«بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسييا ۇيىم­داستىرىلىپ, حالىقارالىق Vىىى راما­زان فەستيۆالىنىڭ اياسىندا وڭتۇستىك قازاق­ستان وبلىسىنىڭ «تۇمار» فولكلورلىق ان­سامبلى مەن «قازىنا» بي انسامبلى «قازاق­ستان كەشىنە» قاتىستى. استانا كۇنىنە وراي انكارادا, ادانا جانە مەرسين پروۆين­تسييالارىندا ونەر كورسەتتى.
ىستامبۇل قالاسىندا «سازگەن سازى» فولكلورلىق-ەتنوگرافييالىق انسامبلى­-نىڭ دە كونتسەرتى وتتى. باعدارلامادا حالىق ان-كۇيلەرى, قازاق جانە تۇرىك كومپوزيتور­لارىنىڭ شىعارمالارى, شەتەل تۋىندى­لارى دومبىرا, قوبىز, سىرناي, جەتىگەن, ادىرنا, شەرتەر, سازسىرناي, سىبىزعى سيياق­تى ۇلتتىق اسپاپتاردا ورىندالدى. شىلدە ايىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ «قازىنا» بي انسامبلى بۋرسادا وتكەن حا­لىقارالىق بي بايقاۋىندا باس جۇلدەگە يە بولدى. الماتى وبلىسى جامبىل اۋدانى­نىڭ «سۇيىنباي سازى» فولكلورلى-ەتنو­گرا­فييالىق انسامبلى تۇركييانىڭ بىرنەشە قالا­سىن گاسترولدىك ساپارمەن ارالادى.
جۋىردا انكارادا تۇركييا بويىنشا ەڭ ىرى «انادولۋ كۇندەرى» اتتى حالىقارالىق مادەنيەت جانە ونەر فەستيۆالى تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ باسىن قوستى. شارا اياسىندا قازاق­ستان مەن تۇركييا اراسىنداعى ديپلوماتييالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ 25 جىلدىعى شەڭبەرىندە «قازاقستان كەشى» ۇيىمداستىرىلىپ, جامبىل وبلىسىنان «مەركى اۋەندەرى» فولكلورلى-ەتنوگرا­فييالىق انسامبلى مەن «ادەمى-اۋ» بي ان­سامبلى كەلىپ-كەتتى. ۇيىمداستىرۋشىلار­دىڭ ايتۋىنشا, فەستيۆالدىڭ جاي كۇن­دەرىندە 20 مىڭعا جۋىق كورەرمەن جينال­سا, قازاقستان كەشىن 50 مىڭ كورەرمەن تاماشالادى.
جىل سوڭىنا دەيىن باسقا دا ىس-شارا­لا­رىمىز جالعاسىن تابادى. انكارادا تۇركييا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىمەن بىرلەسە وتى­رىپ, زييالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋى­-مەن اۋقىمدى عىلىمي كونفەرەنتسييا وتكىز­سەك دەگەن ويىمىز بار. 25 جىلدىق بايلا­نىسىمىزدى ساراپتاپ, كەلەشەكتە قانداي باعىتتاردا جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن اقىل­داساتىن بولامىز.
ونىڭ سىرتىندا قازاقستاننىڭ يميدجىن تانىستىرۋ ماقساتىندا ارتۇرلى عىلىمي جيىندار وتكىزۋىمىز مۇمكىن. 25 جىلدىق مەرەكەمىزدى تاۋەلسىزدىك كۇنىنە وراي وتەتىن قابىلداۋىمىزبەن قورىتىندىلايتىن بو­لامىز.
– كەيىنگى جىلدارى ەلشىلىكتىڭ قولداۋى­مەن ەكى ەل اراسىنداعى ادەبي بايلانىستىڭ دا قارقىندى تۇردە نىعايىپ كەلە جاتقا­نىن بايقايمىز…
– سوڭعى ەكى جىلدىڭ ىشىندە 30-عا جۋىق كوركەم شىعارمانىڭ تۇرىك تىلىندە جارىق كورۋى – ۇلكەن جەتىستىك. «حۇزۇن كۋشاعى» (سىرلاس بۋىن) اتاۋىمەن جارىق كورگەن قازاق اڭگىمەلەرىنىڭ انتولوگيياسى ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. بۇل ەڭبەكتى اۋدارىپ, قۇراستىرعان – ەلشىلىكتىڭ ديپ­لومات-قىزمەتكەرى مالىك وتارباەۆ. سونى­مەن قاتار «تاۋەلسىزدىككە ارنالعان عۇمىر: ماحامبەت وتەمىسۇلى» اتتى جىر جينا­عىنىڭ تۇساۋكەسەر راسىمى جاسالدى. كىتاپتى تۇرىك تىلىندە سويلەتكەن ارداحان ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ ادەبيەتتانۋشى-عالىمدارى پرو­فەسسور ورحان سويلەمەز جانە پروفەسسور ايابەك باينييازوۆ. بۇدان بولەك انكارادا ەۋرازييا جازۋشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ كەڭسەسىندە قازاق قالامگەرى روللان سەي­سەنباەۆتىڭ «قاشۋ» اتتى تۇرىك تىلىنە اۋدارىلعان كىتابىنىڭ تانىستىرىلىمى بولدى.
گازي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى, قا­-زاق ادەبيەتىن تانۋشى, عىلىم دوكتورى جاميلا كىناجىنىڭ «قازاق تەاترىندا ايەل ماسەلەسى» اتتى كىتابىنىڭ وقىرمانعا جەتۋى دە – ۇلكەن جاڭالىقتاردىڭ بىرى. جامي­لانىڭ قازاق ادەبيەتىنە قاتىستى جۇرگىزگەن زەرتتەۋ ەڭبەكتەرى جوعارى باعاعا لايىق.
قازىرگى ساتتە قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى شەرحان مۇرتازانىڭ 85 جىل­دىعىنا وراي «اي مەن ايشا» رومانىن شىعارۋعا ازىرلىك ۇستىندەمىز. «قىزىل جەبە» رومان-ەپوپەياسىن اۋدارۋ باستالدى. عابباس قابىشۇلىنىڭ «كوڭىل كوگىندە», سونداي-اق سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆتىڭ «قامار سۇلۋ», مىرجاقىپ دۋلاتۇلىنىڭ «باقىت­-سىز جامال», سپاندييار كوبەەۆتىڭ «قالىڭ مال», تايىر جومارتبايۇلىنىڭ «قىز كورەلىك» سيياقتى العاشقى شىققان تورت حيكايات كەچيورەن مۋنيتسيپاليتەتىنىڭ قولداۋىمەن تورت كىتاپ بولىپ وقىرمان قولىنا تيەدى. جۇمىسىمىز بىرجاقتى بو­لىپ كەتپەسىن ارى تۇرىك اعايىنداردى دا قازاقستاندىق وقىرمانعا كەڭىنەن تانىس­تىرايىق دەپ تاعى بىر جاڭا يدەيانى قولعا الدىق. تۇرىك اقىنى يۋنۋس امرەنىڭ ولەڭ­دەرى قازاق تىلىنە اۋدارىلىپ, دايىن تۇر. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ سىيى رەتىندە كىتاپ ەتىپ ۇسىنساق دەيمىز. جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ۇلگەرسەك, تاعى 3-4 كىتاپ جا­رىققا شىعادى.
تاعى بىر ويىمىز, جۇمىسىمىزدىڭ بىر تارماعى وسىنداعى قانداستارىمىزبەن بايلانىس ورناتۋ بولعاندىقتان, تۇركييادا جارىق كورگەن كىتاپتاردىڭ ەلەكتروندىق نۇسقاسىن توپتاستىرۋعا ارەكەت ەتپەكپىز. تۇرىك تىلىندە شىققان ەڭبەكتەرىمىز وتە كوپ. ەلشىلىك شىعارعان جيناق وتىز شاقتى دە­سەك, ەلشىلىكتەن تىس شىققان 100-دەن اسا مۇرالارىمىز بار. قازاقستانمەن تىعىز جۇ­مىس جاسايتىن تۇرىك زييالىلارى مەن دياسپورا وكىلدەرى تاراپىنان جاسالعان سۇرانىسقا وراي, سايت اشۋ ىسىن اقىلداسىپ وتىرمىز.
ەلشىلىك تاراپىنان انكارا تورىندە قازاق مادەني ورتالىعىن اشۋ تۋرالى دا ۇسىنىستار ايتىلدى. جاپون, كورەيا مادەني ورتالىقتارى الدەقاشان جۇمىس ىستەيدى, بىز­دىڭ دە وز ورتالىعىمىز بولۋى قاجەت. ول ۇشىن ەكى ەل دە قولداۋ كورسەتەدى دەگەن ۇمىت­تەمىز. قىتايلىقتار كونفۋتسييمەن, تۇرىك­تەر يۋنۋس امرەمەن وز ەلىن تانىستىرىپ جاتسا, بىز ابايدى برەندكە اينالدىرار ەدىك. ەكىنشىدەن, تۇرىك اعايىندارىمىز­-
دىڭ قازاقستاندى جيناقى, جەدەل تانۋىنا ىقپال ەتەدى.
– تۇركى الەمىنە قاتىستى ورتاق فيلم تۇسىرۋ تۋرالى دا باستامالارىڭىز بار ەكەن…
– قازىرگى تاڭدا اربىر وتباسىنا, اربىر ادامنىڭ جۇرەگىنە ۇلتتىق يدەولوگييانى جەتكىزىپ, سوزىڭدى وتكىزۋدىڭ ەڭ تيىمدى جولى تەلەارنا دەپ ەسەپتەۋگە بولادى. ول ۇشىن كورەرمەندى وزىنە باۋراپ الاتىن تەلە­حي­كايالار تۇسىرىپ, كينەماتوگرافييا سالاسىن ۇتىمدى پايدالانۋعا تيىسپىز. تۇرىك تەلەار­نالارىنىڭ ارقايسىسى وزدەرى تۇسىرگەن كەم دەگەندە ۇش-تورت سەريالى بار. بىز دە ولاردان ارتتا قالماي, تۇركى الەمىنە ورتاق تەلەحيكايا تۇسىرۋدى ويلاستىرعانىمىز جون. بۇل ماسەلە بۇرىندا دا كوتەرىلگەن, بىراق قولعا الاتىن كەز جەتتى. تۇركييا مەن قازاقستاننىڭ كينو وندىرىسىندە سوڭعى جىلدارى بىراز جە­تىستىكتەرى بار, الەۋەتى ارتتى. ەندى تۇركى الەمىنە تول تاقىرىپ تاۋىپ, سول شەڭ­بەردە تەلەحيكايانى وربىتۋ كەرەك. مۇمكىن, ياسساۋي, قورقىت اتا سيياقتى ورتاق تاريحي تۇلعالارىمىزدى ناسيحاتتايمىز نەمەسە تۇرىكتەردىڭ تاريحي كوشى دەسەك تە قاتە­لەس­پەيمىز. ونىڭ ىشىندە كوك تۇرىكتەردەن باس­تاپ, التىن وردامەن جالعاستىرىپ, تەمىر, وسمان, سەلجۋك يمپەرييالارىن قامتىپ, تاريحي جوبا تارتۋ ەتۋگە بولادى. باتىس­تىق­تار «ۆيكينگتەر جولى» دەپ, حريستوفور كولۋمب, ماركو-پولونى تۋ ەتىپ, كورسەتىپ جاتىر. قىتايلىقتار «شىڭعىس حاندى» پاش ەتتى. تۇركى الەمىنىڭ تاريحىنا باي­لا­نىستى كىتاپتار وتە كوپ. سول رومانداردى كينوعا بەيىمدەپ ستسەناريي جازىپ, تۇركى جۇرتى­نىڭ اتسالىسۋىمەن تاريحي تەلە­حي­-كايا تۇ­سىرىلسە, تۇپ تاريحىمىزدى تۇسىندىرۋ­دىڭ بىردەن-بىر جولى بولار ەدى.
ماسەلەن, وتاندىق ونىمدەردى 10 ملن حالىق كورۋى مۇمكىن, تۇرىكتەرمەن بىرگە تۇسىرەتىن بولساق, كەم دەگەندە 100 ملن حالىق تاماشالايدى. وزبەك, ازىربايجان, تاتار جانە باسقالار قوسىلىپ, سونىمەن 250 ميل­ليوننان اسىپ تۇسەتىن اۋديتورييا جيناۋعا جول اشامىز.
وتكەن جولى بىر تۇرىك كاسىپكەرمەن كەز­دەستىم. ول كىسىنىڭ اتاسى تۇركىستاننان كوشىپ كەلىپتى, مۇستافا شوقايمەن تانىس, داستارقانداس بولعان كورىنەدى. قولىندا مۇستافا شوقايدىڭ ون شاقتى حاتى بار ەكەن, بىزگە بەرۋگە ۋادە ەتتى. وزى مادەنيەتكە, ونەرگە, تاريحقا جاقىن كىسى بولعان سوڭ, ەكى-ۇش فيلم تۇسىرىپتى, تىپتى گولليۆۋدقا دا ساتقان. ەندى مۇستافا شوقاي تۋرالى كارتيناعا كىرىسىپ جاتىرمىن دەيدى. مۇنداي جوبالارعا تۇركييادا قولداۋ بىلدىرەتىن قۇرىلىمدار, جەكە كاسىپكەرلەر جەتكىلىكتى. ەڭ باستىسى, تۇشىمدى يدەيا بولۋى كەرەك!
– اڭگىمەڭىزگە راقمەت!
سۇحباتتاسقان قانشايىم بايداۋلەت

بولىسۋ:

1 پىكىر جازىلعان

  1. تەمىرعالي 13 قىركۇيەك, 2017 at 13:58 جاۋاپ

    تاماشا سۇحبات! قانشايىم بايداۋلەتتىڭ ماتەريالدارىن ۇنەمى وقىپ تۇرامىز. قارىمدى جۋرناليست. قالامى مۇقالماسىن! ايقىن گازەتىنە وسىنداي ماتەريالداردى بەرىپ وتىرعانى ۇشىن العىس ايتامىز. قولىمىزعا گازەت تۇسپەسە دە ينتەرنەت ارقىلى وقيمىز. سۇحباتقا كەلەر بولساق, مەنىڭ ايتارىم, ەلشىلىكتەردىڭ ىشىندە ەڭ بەلسەندىسى وسى تۇركيياداعى ەلشىلىگىمىز بە ەكەن دەپ قالدىم. بۇرىن جانسەيىتتىڭ كەزىندە دە جاقسى جۇمىستار اتقارىلدى. قازىر دە سول قارقىنمەن جالعاستىرىپ وتىر ەكەن. وعان وسى سۇحبات ارقىلى كوز جەتكىزدىك. راحمەت!!!

پىكىر جازۋ


*