دەنساۋلىق سالاسىندا رەفورما جۇرۋدە

1259
0
بولىسۋ:

قازاقستاندىقتار دارىگەرلەرگە جىلىنا 50 ميلليون رەت قارالادى. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ باسپاسوز ورتالىعىندا وتكەن بريفينگ بارىسىندا جارييا ەتىلدى. جيىندا 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ «دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترى لاززات اقتاەۆا قازاقستاندا ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن كۇرەسۋدىڭ جاڭا تەحنولوگييالارى قولدانىلاتىنىن حابارلادى. ول ەلوردادا اشىلاتىن جاڭا ورتالىقتا جۇزەگە اسپاق. ۆيتسە-مينيستر قازاقستاندا ونكولوگييالىق اۋرۋلاردان ولىم كورسەتكىشى تومەندەپ كەلە جاتقانىن, سونىمەن بىرگە ونكولوگييالىق اۋرۋلاردى ەرتەرەك انىقتاۋ كورسەتكىشتەرىن جاقسارتۋ جۇمىستارى جالعاستىرىلىپ جاتقانىن مالىمدەدى.
– ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنا كىرەتىن دامىعان ەلدەرمەن سالىستىرعاندا بىزگە الى دە تالاي جۇمىس اتقارۋ كەرەك بولادى. ەىدۇ ەلدەرىنىڭ كورسەتكىشتەرى بىزگە ماقساتتى كورسەتكىشتەر قاتارىنان تابىلادى. سوندىقتان اسىرەسە جاڭا تەحنولوگييالاردى ەنگىزۋ تۇرعىسىنان جۇمىستار ودان ارى جالعاستىرىلادى. بۇگىندە استانادا «ۇلتتىق عىلىمي ونكو­لوگييالىق ورتالىق» جوباسى ازىرلەنىپ جا­تىر, اتالعان مەكەمە اياسىندا قازاقستاندا دا, تمد ەلدەرىندە دە جوق تەحنولوگييالار ازىرلەنەتىن بولادى, – دەدى ل.اقتاەۆا.
ول وسى جۇمىستار ناتيجەسىندە ەمدەلۋ­شىلەردىڭ ومىر سۇرۋ ساپاسى مەن ەمدەۋ ساپاسى ەداۋىر جاقساراتىنىنا سەنىمدى.ونىڭ مالىمەتىنشە, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ارقاسىندا سوڭعى ون جىلدا بارلىق نەگىزگى كورسەتكىشتەر وڭ ديناميكاعا يە بولىپتى. اتاپ ايتقاندا, قازاقستان­دىقتاردىڭ ومىر سۇرۋ ۇزاقتىعى 6 جىلعا ۇزارعان. ادام ولىمى 27 پايىزعا كەمىگەن. انا ولىمى – 4 ەسە, سابي ولىمى 1,6 ەسە ازايعان. قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارى 20 پايىزعا, تۋبەر­كۋلەز اۋرۋىنان قايتىس بولعانداردىڭ سانى 5 ەسە ازايعان.
ۆيتسە-مينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە جىل سايىن مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك دارىگەرلەرىنە, ياعني ەمحانالارعا 50 ميلليونعا جۋىق ادام قارالادى. ياعني, اربىر قازاقستاندىققا شاققاندا, جىلىنا كەم دەگەندە 3 رەتتەن كەلەدى. بىراق بۇل قورقىنىشتى كورسەتكىش ەمەس دەسەدى. كەرىسىنشە, ەل دامىعان سايىن حالىقتىڭ دارىگەرگە كورىنۋ سانى دا ارتۋعا تيىس. حالىقتىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەردە ۇدايى باقىلاۋدان وتىپ تۇرۋى «دەنى ساۋ ۇلتتى» قالىپتاستىرادى. ماسەلەن, دامىعان ەلدەر كىرەتىن ەكونوميكالىق ىنتىماق­تاستىق جانە دامۋ ۇيىمى اياسىندا اتالعان كورسەتكىش ار ادامعا شاققاندا 6,7-گە تەڭ.
«مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىم­دىلىگىن جانە ساپاسىن ارتتىرۋ مەن كەشەن­دىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ۇشىن دەنساۋلىق ساق­تاۋدىڭ بارلىق قىزمەتىن ەمدەلۋ­شىلەردىڭ مۇقتاجدىعىنا شوعىرلاندىرا وتىرىپ, بىرىكتىرۋ ساياساتى جۇرگىزىلۋدە», – دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيستر.
مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ, مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىن باسقارۋدى جانە ستاندارتتاۋدى, دەنساۋلىق ساقتاۋدا اككرەديتاتسييا مەن ليتسەنزييا بەرۋدىڭ دامۋىن قاراستىرادى. وسى ماقساتتا مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسى جونىندەگى بىرىكتىرىلگەن باقىلاۋ كوميسسيياسى قۇرىلدى. 2016 جىلى وسى كوميسسييا دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ 281 كلينيكالىق حاتتاماسىن, 40 مەديتسينالىق تەحنولوگيياسىن جانە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ۇيىمىنىڭ 8 ستاندارتىن ماقۇل­دادى. 2017 جىلدىڭ ى جارتىسىندا دياگ­نوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ 59 كلينيكالىق حاتتاماسى, 14 مەديتسينالىق تەحنولوگيياسى ماقۇلداندى.
لياززات اقتاەۆا باعدارلاما اياسىندا وندىرۋشىلەرمەن قارىم-قاتىناس ورناتىپ, تىكەلەي سولاردان ساتىپ الىناتىن دارى-دارمەك كولەمى ارتتىرىلىپ جاتقانىن مالىم ەتتى.
– بۇل ۇنەمدەلگەن قارجىنى قوسىمشا دارى-دارمەك ساتىپ الۋعا جولداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بىرىڭعاي ديستريبيۋ­توردىڭ جالپى ساتىپ الۋىندا وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ۇلەسى 75%-دى, ال قارجىلىق تۇرعىدان العاندا 30%-دى قۇراپ وتىر. قازىرگى تاڭدا «سق-فارماتسييا» بىرىڭعاي ديستريبيۋتەر 909 اتالىمدى جەتكىزۋ بويىنشا وتاندىق دارى-دارمەك وندىرۋ­شىلەرمەن 23 ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىمشارتقا وتىردى, – دەدى ۆيتسە-مينيستر.
باعدارلامانىڭ «دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ادامي رەسۋرستاردى تيىمدى باسقارۋ» باعىتى بويىنشا شەتەلدىك
جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ستراتەگييالىق سەرىكتەستىك ورناتۋ ارقىلى وتاندىق مەديتسينالىق بىلىم بەرۋ جاڭعىرتىلۋدا ەكەن.
– وسىلايشا, قازىرگى تاڭدا مەديتسينالىق جوو-لاردىڭ ستراتەگييالىق شەتەلدىك سەرىكتەستەرى انىقتالدى, ولاردىڭ 5 جىلعا ار­نالعان دامۋدىڭ ستراتەگييالىق جوسپارلارىن ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى. ولار اياسىندا وقۋ باعدار­لامالارى وزگەرەدى, مەديتسينالىق جوو-لاردىڭ اكادەمييالىق جانە باسقارۋشىلىق دەربەستىگى كەڭەيتىلەدى, ۋنيۆەرسيتەتتىك كلينيكالار قۇرىلادى, پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرام قايتا وقىتۋدان وتكىزىلەدى, – دەدى ل.اقتاەۆا.
سونداي-اق ول قولدانبالى باكا­لاۆرياتتىڭ فين مودەلى نەگىزىندە مەيىر­بيكەلىك بىلىم بەرۋدى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جالعاسىن تاپقانىن باياندادى. سوعان سايكەس, التى پيلوتتىق كوللەدجدە 320 ادام بىلىم الىپ جاتىر.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى جەدەل جاردەم سالاسىنداعى وزگەرىستەر جايىن دا جارييالاي كەتتى. ەندى قازاقستاندا جەدەل مەديتسينالىق جاردەم قىزمەتىنىڭ ەكى دەڭگەيلى ۇلگىسى جاسالادى.
– ادام ومىرى مەن دەنساۋلىعىنا ىقتيمال جانە تىكەلەي قاتەر توندىرەتىن شۇعىل شاقىرۋلار ارى قاراي دا ديس­پەتچەرلىك جەدەل جاردەمنىڭ ەنشىسىندە قالادى, تيىسىنشە, ولارعا جەدەل جاردەم ماشينالارى اتتانادى. سوزىلمالى دەرت­تەرمەن اۋىراتىنداردىڭ شاقىرۋلارى «شۇعىل مەديتسينالىق كومەك ورتالىق­تارىنا» باعىتتالاتىن بولادى. تۇسىندىرە كەتسەك, ەمحانالاردا شۇعىل كومەك ورتا­لىقتارى بار جانە ولار تاۋلىگىنە 24 ساعات بويى شاقىرۋلاردى قابىلدايدى, – دەدى لاززات اقتاەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاڭاشىلدىق «سىرقاتتارعا ىڭعايلى بولۋى» تيىس: بىرىنشىدەن, ەمحانالار سوندا تىركەلگەن سىرقاتتارعا الدەقايدا جاقىنىراق ورنالاسقان. ەكىنشىدەن, جەدەل جاردەم ماشينالارى كەزەك كۇتتىرمەيتىن اۋىر جاعدايلارعا بار كۇش-جىگەرىن شوعىرلان­دىراتىن بولادى.

ەرىك ەردەنوۆ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*