موبيلدى بانكينگ قارقىندى وسىپ كەلەدى

2220
0
بولىسۋ:

قازىرگى الەمدە تسيفرلىق تەحنولوگييالار ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋدا وتە ماڭىزدى رول اتقارادى. بۇگىن عالامشار حالقىنىڭ 40%-دان استامى ينتەرنەتكە قول جەتكىزدى جانە 10 ۇي شارۋاشىلىعىنىڭ اربىر جەتەۋىندە ۇيالى تەلەفون بار. تسيفرلىق تەحنولوگييالار حالىق پەن كاسىپكەرلىككە مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ, اقپاراتپەن الماسۋدى تەزدەتۋ, بيزنەس جۇرگىزۋگە جاڭا مۇمكىندىكتەردىڭ پايدا بولۋى, جاڭا تسيفرلىق ونىمدەر قۇرۋ سيياقتى بىرنەشە ارتىقشىلىقتار بەردى. قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ
2017 جىلعى 31 قاڭتارداعى «قازاقستاننىڭ ۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋىندا: «ەلدە 3D-پرينتينگ, ونلاين-ساۋدا, موبيلدى بانكينگ, تسيفرلىق قىزمەت كورسەتۋ سەكىلدى دەنساۋلىق ساقتاۋ, بىلىم بەرۋ ىسىندە قولدانىلاتىن جانە باسقا دا كەلەشەگى بار سالالاردى دامىتۋ كەرەك. بۇل يندۋسترييالار قازىردىڭ وزىندە دامىعان ەلدەردىڭ ەكونوميكالارىنىڭ قۇرىلىمىن وزگەرتىپ, داستۇرلى سالالارعا جاڭا ساپا دارىتتى», – دەپ ۇكىمەتكە «تسيفرلىق قازاقستان» جەكە باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى جانە قابىلداۋدى تاپسىرعان بولاتىن.

تسيفرلىق جۇيەنى ۇدەمەلى دا­مىتۋ ارقىلى قا­زاقستان ەكونو­ميكاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەت­تىلىگىن جانە حالىق­تىڭ ومىر سۇرۋ ساپاسىن ارت­تىرۋدى كوزدەيتىن «تسيفر­لىق قازاقستان» مەم­لە­كەتتىك باع­دارلاماسى نەگىزگى تورت باعىت بويىنشا جۇزەگە اسادى. ولار: سەنىمدى, قولجەتىمدى, جىل­دامدىعى جوعارى جانە قورعالاتىن تسيفرلىق ينفراقۇرى­لىمداردىڭ دامۋىنا جول اشاتىن «تسيفرلىق جىبەك جولىن» قۇرۋ; حالىقتىڭ تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇر­گىزۋدى, كاسىبي ماماندار دايارلاۋدى باسشىلىققا الاتىن «كرەاتيۆتى قوعام» قۇرۋ; ەكونوميكانىڭ ار­تۇر­لى سالالارىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ارنالعان تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى جاپ­پاي ەنگىزۋ; «بەلسەندى تسيفرلىق ۇكىمەتتى» قالىپتاستىرۋ.
اتالعان باعدارلاما اياسىندا ەڭ الدىمەن, ەل ۇشىن ماڭىزدى مەم­لەكەتتىك باسقارۋدىڭ تيىم­دىلىگى مەن ايقىندىلىعىن ارت­تىرۋ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتا­ماسىز ەتۋ, بىلىم بەرۋ مەن دەن­ساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ, ينۆەستيتسييالىق كليماتتى جاق­سارتۋ, ەڭبەك ونىمدىلىگى مەن جىو قۇرىلىمىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس ۇلەسىن ارتتىرۋ سيياق­تى ماسەلەلەردى شەشۋ جوسپار­لانعان. بەلگىلەنگەن نىسانالى ينديكاتورلارعا سايكەس, «تسيفر­لىق قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ويداعىداي ىسكە اساتىن بولسا, 2020 جىلعا قاراي قازاقستاننىڭ جىو-دەگى اقپارات­تىق كوممۋنيكاتسييالىق تەحنولو­گييالار سەكتورىنىڭ ۇلەسى 4,85%-عا جەتىپ, بۇل سالاداعى ەڭبەك ونىمدىلىگى 31%-عا وسەدى. حالىقتىڭ تسيفرلىق ساۋاتتىلىعى 80% قۇراپ, ينتەرنەت پايدالانۋشى­لاردىڭ ۇلەسى 78%-عا دەيىن ۇلعايا­دى. سونداي-اق قاعاز جانە ەلەك­تروندىق نىسانداردا الىن­عان قىزمەتتەر­دىڭ جالپى سانىنا قاتىستى كور­سەتىلەتىن ەلەكترون­دىق مەملە­كەتتىك قىزمەتتەردىڭ ۇلەسى 80%-عا ارتۋى كەرەك.
سونىمەن, حالىققا قىزمەت كورسەتەتىن بارلىق سالالاردى تسيفر­لىق تەحنولوگييالار قولدا­نىسى ارقىلى وڭتايلاندىرۋ جو­باسىنا كىرەتىن ماڭىزدى دۇنيە – موبيلدى بانكينگ. بارلىق مەم­لەكەتتىك تولەمدەر مەن جەكە قارجى اينالىمىن بانك سەكتو­رىنىڭ قىزمەتى ارقىلى جۇزەگە اسىراتىن حالىق ۇشىن ساندىق تەحنولوگييا ۇسىناتىن جاڭاشىل­دىق پەن جەڭىلدىك تە وسى سالادان باستالۋى كەرەك. قازىر ەلىمىزدەگى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتىڭ بارلى­عىندا ونلاين جانە موبيلدى بان­كينگ جۇيەلەرى جۇمىس ىستەيدى.
موبيلدى بانكينگ – وز شو­تىڭىز­داعى قارجى قوزعالىسىن ارنايى بانك بولىمشەلەرىنە بار­ماي-اق, قولىڭىزداعى سمارتفون­داعى قوسىمشا نە وعان جولدا­ناتىن SMS حابارلاما ارقىلى باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جۇيە.
قازاقستانداعى بانكتەر حا­لىقارالىق جانە جەرگىلىكتى دەڭ­گەيدەگى پلاستيكالىق تولەم كارتا­لارىنىڭ يەلەرىنە ۇسىناتىن «موبيلدى بانكينگ» قىزمەتىن فيزيكالىق تۇلعالاردىڭ 20 پايىزى پايدالانادى.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيستر­لىگىنىڭ ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, 2016 جىلى 16-74 جاس ارالىعىنداعى عالامتور قولدانۋشىلارىنىڭ ۇلەسى 80,2 پايىزدى قۇراعان. ۇلتتىق بانكى عالامتور ارقىلى جۇزەگە اساتىن بارلىق وپەراتسييالاردىڭ 37,9 پايىزى ەسەپشوتتار اراسىنداعى اقشا اۋدارىمدارى, 37,7 پايىزىن بايلانىس وپەراتورلارىنا تولەم­دەر جاساۋ دەگەن دەرەك كەل­تىرەدى. وتكەن جىلى قۇنى 934 ملرد تەڭگە بولاتىن 58,3 ملن ينتەر­نەت بانكينگ ارقىلى تولەم­دەر جاساۋ وپەراتسييالارى ورىن­دالعان, ال بۇل 2015 جىلمەن سالىس­تىرعاندا 2,3 ەسە نەمەسە 69,4 پايىزعا ارتىق.


جەكە اكتيۆتەرىڭىزدىڭ قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ۇشىن, سىز­دەردىڭ نازارلارىڭىزعا ۇلتتىق بانك ۇسىنعان بىرنەشە كەڭەستى ۇسىنامىز:
1) قاۋىپتى سىلتەمەلەردى اشپاۋ;
2) تۇسىنىكسىز باعدارلامالاردى ورناتۋ تۋرالى ۇسىنىستاردان باس تارتۋ;
3) وپەراتسييالىق جۇيە مەن انتيۆيرۋستىق باعدارلامالاردى جيى جاڭارتىپ وتىرۋ;
4) بانك ۇسىناتىن جاڭا قىز­مەتتەر تۋرالى ۇنەمى حاباردار بولىپ وتىرۋ;
5) تولەم كارتالارىنىڭ رەك­ۆيزيتتەرىن, قۇپييا اقپاراتتاردى ەشكىمگە ايتپاۋ.


ەلىمىزدە ونلاين-ساۋدا مەن قارجىسىز تولەمدەر كولەمى جىل­دان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. ما­سەلەن, 2017 جىلدىڭ 1 قاڭتارىن­داعى ەسەپ بويىنشا, قازاقستاندا 14,2 ملن ازاماتتىڭ يەلىگىندە 15,7 ملن بانك كارتالارى تىركەلگەن. ساۋدا-ساتتىق پەن كۇندەلىكتى تۇر­مىستاعى كەز كەلگەن قاجەتتىلىك ۇشىن اقىنى تولەم كارتالارى ارقىلى جۇزەگە اسىرۋ ۇشىن بىر عانا 2016 جىلى 10,4 ترلن تەڭگەنى قۇراعان 331,4 ملن ترانزاكتسييا ورىندالعان. قازىر ەلىمىزدە 107 498 POS-تەرمينال بار, ولاردىڭ 99 433-ى قىزمەت كورسەتۋ ورىندارى مەن ساۋدا ۇيلەرىندە ورنالاسقان. قارجىسىز تولەمدەر نارىعىنىڭ وسىمى تۋرالى Capital Bank Kazakhstan باسقارما توراعاسى عاني ۋزبەكوۆ مىناداي دايەك ۇسىنادى:
– قازاقستان بەلسەندى سيم كار­تانىڭ سانى بويىنشا 8 دامىعان ەلدىڭ قاتارىنا كىرىپ وتىر. تمد اۋماعىندا بىز بىرىنشى ورىندا تۇرمىز. كەڭ جولاقتى عالامتور­دىڭ ەنگىزىلۋى بويىنشا ەلىمىز 3-ورىندى يەلەنىپ الدى. ەلدەگى قار­جىسىز تولەمدەردىڭ اۋقىمى 10-نان 15 پايىزعا جەتكەن. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا قارجى­سىز تولەمدەر 60 پايىزعا ارتتى. بۇل – تەك قانا قازاقستانداعى كور­سەتكىشتەر.
سوڭعى ۋاقىتتا بىرقاتار ەل­دەر­دە موبيلدى بانكينگ قول­دانۋشىلارىنا قاۋىپ توندىرەتىن باعدارلاما پايدا بولدى. ول باعدارلامانىڭ كومەگىمەن, مو­بيلدى بانك قوسىمشالارىن اشىپ, تۇتىنۋشىنىڭ جەكە اق­پاراتتارىن الۋعا بولادى. اسىرەسە, مۇنداي ولقىلىقتار Android وپەراتسييالىق جۇيەسى بار سمارتفونداردا جيى ورىن العان. وسىعان وراي ەل ازاماتتارىن حاكەرلىك شابۋىلداردان قورعاۋ, ساقتاندىرۋ ماقساتىندا ۇلتتىق بانك مۇنداي ۆيرۋس ادەتتە, تانىس ەمەس نومىرلەر مەن بەلگىسىز پوشتا جاشىكتەرىنەن جىبەرىلگەن سۋرەت پەن بەينەجازباعا سىلتەمە ارقىلى تارالاتىنىن حابارلادى. سونداي-اق قارجى سالاسىنىڭ ماماندارى كۇدىكتى ابونەتتەردەن كەلگەن حا­بار­لامالاردى اشپاۋدى, تۇسىنىكسىز سىلتەمەلەردەن اۋلاق بولۋدى ەس­كەرتەدى.
تمد-نىڭ Misys جاھاندىق ۆەندورىنىڭ وڭىرلىك ديرەكتورى تەو سيمونستىڭ پىكىرىنشە, جاقىن بولاشاقتا كلاسسيكالىق بانكتەر­دىڭ ورنىن تولىقتاي تسيفرلىق بانكتەر الماستىرادى. قازىر بانك تۇتىنۋشىلارى تۋرالى دەرەكتەر بازاسى ارتۇرلى, ال ساندىق تەحنو­لوگيياعا تولىق كوشۋ, ازاماتتار جونىندەگى بارلىق اقپاراتتىڭ بىر ورىندا ساقتالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ارتىق قىزمەتكەرلەر مەن قوسىمشا وپەراتسييالار ۇشىن جۇمسالاتىن شىعىندى قىسقار­تىپ, تۇتىنۋشىلارعا تارتىمدى جاڭا قىزمەت تۇرلەرىن شىعارۋعا كومەكتەسەدى. «كەڭسەسى جوق» قا­شىق­تىقتان قىزمەت كورسەتەتىن بانكتەر جەلىسىن دامىتۋ الەمدىك تەندەنتسيياعا اينالىپ كەلە جاتىر. سوندىقتان اقپاراتتىق تەحنولو­گييالار دامۋىنان كەش قالماي, ونىڭ كۇن سايىن وزگەرەتىن قادا­مى­­نا ىلەسە الساق, قارجىلىق ساۋاتى تولىق ازامات رەتىندە وز اكتيۆتەرىمىزدى وزىمىز باسقارىپ, بانك بولىمشەلەرىندەگى ۇزىن سو­نار كەزەكتە تۇرىپ, ۋاقىت جوعالت­پاي, بارلىق ماسەلەمىزدى موبيلدى قو­سىمشاداعى بىرنەشە باتىرما ار­قىلى شەشەتىن كۇن دە الىس ەمەس.

دينارا تىلەۋبەك

 

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*