قۇرىشتان قۇيىلعان تۇلعا

2142
0
بولىسۋ:

مۇحتار قۇل-مۇحاممەد,
«نۇر وتان» پارتيياسى توراعاسىنىڭ بىرىنشى ورىنباسارى

ۇلت تاعدىرى سىنعا تۇسكەن ەڭ كۇر­دەلى كەزەڭدە ەل تىزگىنىن ۇستاعان ەلباسى تاۋەلسىزدىك جىلدارى قازاقستاندى قانشاما قيىندىقتاردان امان الىپ وتىپ, دۇنيەجۇزى مويىنداعان ابى­رويلى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوستى. ەلى­مەن بىرگە وزى دە الەم تا­نىعان قايراتكەر تۇلعاعا اينالدى.
ەلباسى بيلىككە كەلۋىمەن قازاقتىڭ جاڭا داۋىرى باستالدى. بۇل – ەگەمەندىك, تاۋەلسىزدىك, ەركىندىك داۋىرى. بۇل – ەر قا­زاقتىڭ ەلباسىمەن بىرگە داۋىرلەۋ كەزەڭى.
جۇبان اقىن ايتسا ايتقانداي, قازاق – «مىڭ ولىپ, مىڭ تىرىلگەن» حا­لىق. بىراق ونىڭ كەشەگى ساق, عۇن, كوك تۇرىك, التىن وردا, قازاق حاندىعى زامانىندا دا دال بۇگىنگىدەي اتاعى اسپانداپ, ابىرويى اسقاقتاپ كورگەن ەمەس. حال­قىمىزعا وسى اتاق پەن ابىروي­دى اپەرگەن – ۇلتى ۇشىن تۋعان ۇلى قاي­راتكەر, قۇرىشتان قۇيعان قۇدى­رەتتەي تۇلعا نۇرسۇلتان ابىشۇلى نازارباەۆ.

ەڭ الدىمەن, ەلباسىمىز دامۋدىڭ ۇشار بيىگىنە جەتكەن باتىس پەن شىعىس ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسىن زەرتتەپ, زەر­دەلەپ, جيناقتاپ, جۇيەلەپ, ۇلت مەن­تا­ليتەتىنىڭ سۇزگىسىنەن وتكىزىپ, «قازاق­ستاندىق جول» اتتى مەملەكەت دامۋىنىڭ جاڭا مودەلىن جاسادى. اعا بۋىن «نۇرسۇلتاننىڭ نۇرلى جولى» دەپ باعا بەرگەن دال وسى جول بىزدى وركەنيەت بيىگىنە باستاپ كەلەدى.

ەكىنشى. قانشاما ۇزاق جولدىڭ العاشقى شاقىرىمنان باستالاتىنى سيياقتى «قازاقستاندىق جول» دا ەشكىم باسپاعان سونى سوقپاقتاردان باستاۋ الدى. ول تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى تاجىريبە نەگىزىندە جا­سالعان «قازاقستان – 2030» باع­دارلاماسىندا جۇيەلەندى. ەلباسىمىز وسى قۇجاتتا العا قويعان ماقساتتاردى مەرزىمىنەن بۇرىن ورىنداعان سوڭ, الەمدىك ەكونوميكانىڭ دامۋى مەن جاھاندىق گەوساياسات ۇسىنعان جاڭا پروبلەمالاردى قورىتىپ, ەل دامۋى­نىڭ جارقىن بولاشاعىن ايقىنداعان «قازاقستان – 2050» بىرەگەي ستراتەگييا­سىن جاسادى. دۇنيەجۇزى ساياساتكەرلەرى ايرىقشا قۇجات رەتىندە مويىنداعان دال وسى ستراتەگييا قازاق ەلىن الەمنىڭ ەڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ بيىگىنە شىعارا­تىن بولادى.

ۇشىنشى. ەلدىڭ ەتەك-جەڭى جينا­لىپ, مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارى قا­لىپتاس­قان سوڭ, نازارباەۆ ساياسي رەفورمانى مىقتاپ قولعا الدى. ول تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا قابىلدانعان ەل ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسييانىڭ, تاۋەل­سىزدىك تۋرالى كونستيتۋتسييالىق زاڭنىڭ دا باستى اۆتورى بولىپ, اقش-تىڭ «نەگىزىن قالىپتاۋشى اكەلەر» قىز­مەتىن جال­عىز وزى اتقاردى. قازاق قوعامىنا تىڭ تىنىس, سونى سەرپىن بەر­گەن جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ دا باستى اۆتورى بولدى. دال وسى كونستيتۋتسييا ۇلتتىق زاڭناما جۇيەسىنە بەرىك ىرگە­تاس بولىپ قالاندى. زاڭ شىعارۋشى, ات­قارۋشى بيلىك پەن تاۋەلسىز سوت جۇيە­سىنىڭ نەگىزىن قۇردى. پرەزيدەنت­تىك بيلىكتىڭ ىرگەسىن بەكىتتى. بەرەكە-بىرلىك پەن ىنتىماقتىڭ كونس­تي­تۋتسيياسىنا اينالدى. بۇل دا ەلباسى دانالىعىنىڭ ايقىن ايعاعى بولسا كەرەك.
تورتىنشى. ەلباسىمىز اتا زاڭعا نەگىزدەپ, ەل تاريحىندا تۇڭعىش رەت قوس پالاتالى كاسىبي پارلامەنت تۇزدى. قاي ساياساتتا بولماسىن, تارازى باسىن تەڭ ۇستاۋدى جون كورگەن سابىرلى ەلباسى ۇسىنعان قوس پالاتالى قازاقستان پار­لامەنتى ۋاقىتتىڭ بارلىق سىنىنان سۇرىنبەي وتىپ, وز قىزمەتىن ابىرويمەن اتقارۋدا.

بەسىنشى. تاۋەلسىزدىكتىڭ بەرىك قور­عانى, قالقانىنا اينالعان قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىن قۇرىپ, ونىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى بولدى. قور­عالعان تاۋەلسىزدىكتىڭ عانا ىرگەسى بەرىك, تۇتىنى تۇزۋ بولادى. ىلكىدەگى تا­جىكستان مەن گرۋزييا, كەيىنگى ارمەنييا مەن ازىر­بايجان, كەشەگى قىرعىزستان مەن ۋكراي­ناداعى قاندى وقيعالار – وسىنىڭ ايعاعى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى بىردە-بىر قازاق اناسى سوعىستا شەيىت بولعان بالاسىن جوقتاعان جوق. بۇل – جوعارعى باس قولباسشىسىنىڭ ناعىز ەل قورعانى ەكەندىگىنىڭ بۇلتارتپاس دالەلى.

التىنشى. ەل تاۋەلسىزدىگىن العاندا «وگىز تەرىسى – تالىستاي» ۇلان-بايتاق قازاق دالاسى ەشبىر حالىقارالىق قۇجاتپەن رەسىمدەلمەي, اشىق جاتقان ەدى. مىنە, وسىنداي «گورديي تۇيىنىنەن» دە قيىن مۇرانى كەمەڭگەر ەلباسى قيسىنمەن شەشىپ, قازاق شەكاراسىن حالىقارالىق قۇجاتتارمەن بەكىتىپ, بىرجولاتا جانە ماڭگىلىككە شەگەندەدى. بۇل – ونىڭ بۇگىنگى ھام قازاقتاردىڭ بولاشاق ۇرپاعى الدىنداعى ۇمىتىل­ماس تاريحي ەڭبەگى.

جەتىنشى. ۇلى اباي, كەمەڭگەر شا­كارىم, دانىشپان مۇحتار تۋعان توپىراق­تاعى سەمەي پوليگونىنان قازاق كوپ زارداپ شەكتى, الى دە شەگىپ كەلەدى. وسى اجال اپا­نىن 1991 جىلدىڭ وزىندە-اق جاپقان ەل­با­سىمىز ەكەنىن كۇللى قازاق جۇرتى ەشۋاقىتتا ۇمىتپاق ەمەس.
ن.نازارباەۆتىڭ بۇكىلالەم­دىك يادرولىق قارۋسىزدانۋعا, اتوم جارىلىس­تارىن توقتاتۋ مەن بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋعا قوسقان وسى بىر تەڭدەسى جوق ۇلەسى ونى سول جىلداردىڭ وزىندە-اق الەمدەگى باتىل ويلى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قاتارىنا قوستى. ەلباسىمىز بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ بيىك مىنبەسىنەن جارييالاعان «الەم. ححى عاسىر» مانيفەسى ارقىلى الەمدەگى يادرولىق قارۋسىزدانۋ قوزعالى­سىنىڭ كوشباسشى­سىنا اينالدى.

سەگىزىنشى. ەل تاۋەلسىزدىگىن العاندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وز ۆاليۋتاسى دا جوق ەدى. ۇلتتىق تەڭگەمىزدىڭ اتىن دا, زاتىن دا ويلاپ تاۋىپ, ونى سىرتقا سىر شىعارماي, الدىن الا شەتەلدە باستىرىپ, اياعىنان تىك تۇرعان ۆاليۋتا جاساعان دا ەلباسىمىز بولدى. قازىر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەل ەكونوميكالىق تۇراق­تىلىعىنىڭ كەپىلى سانالاتىن ۇلتتىق قورى مەن التىن-ۆاليۋتا قورىندا 100 ميللياردقا جۋىق اقش دوللارىنا جەتەتىن قاراجات بار.

توعىزىنشى. الداعى ماقسات ايقىن­دالىپ, مىندەت زورايعان سوڭ ەلباسى استا­نانى سارىارقانىڭ تورىنە قوندىردى. ەلباسى قازاقتىڭ باعىنا تۋعان ەلدىڭ ۇلى پەرزەنتى بولسا, استانا – ەلباسىنىڭ تول پەرزەنتى. ەلوردا قازاقتىڭ اتاعىن اسپان­داتىپ, مەرەيىن تاسىتتى. دوستى سۇيىندىرىپ, دۇشپاندى كۇيىندىرەتىن بولاشاقتىڭ قالاسىنا اينالدى. ەلوردامەن بىرگە ەل ەڭسەسى كوتەرىلىپ, قازاقتىڭ داڭقى ارتتى.

ونىنشى. «قازاقستان – 2050» ستراتە­گيياسىندا كورسەتىلگەن ەكونوميكالىق ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ۇشىن «ۇدەمەلى يندۋس­ترييالىق-يننوۆاتسييالىق باعدارلا­ماسى» جاسالدى. سونىڭ اياسىندا بۇكىل ەلىمىز بويىنشا ونداعان زاۋىتتار مەن جۇزدەگەن وندىرىستىك كاسىپورىندار اشىلىپ, الەمگە تانىمال جاپون, كورەي اۆتومو­بيلدەرى, امەريكاندىق لوكوموتيۆتەر شىعارىلا باستادى. ەلباسىمىز وزىنىڭ 2017 جىلعى جولداۋىندا ەل ەكونوميكاسىنداعى ۇشىنشى يننوۆاتسييالىق جاڭعىرتۋدى باستاپ بەردى. وسىعان سايكەس جاڭا كاسىپورىن­دارمەن بىرگە, قازاقستانعا الەمدىك دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى ونىم شىعاراتىن جاڭا تەحنولوگييا كەلىپ, ۇشىنشى تەحنولوگييالى جاڭعىرۋ باستالىپ كەتتى.

ون بىرىنشى. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى ايتارلىقتاي دامىدى. كەڭەس زامانىندا قولدان جاساپ, قوسىپ جازىپ جۇرىپ, اۋ­پىرىمدەپ بىر ميلليارد پۇت (16 ملن توننا) استىقتى ارەڭ الاتىن قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جۇرگىزىلگەن جۇيەلى رەفورمانىڭ ناتيجەسىندە جىل سايىن 20-25 ملن توننا استىقتى ەركىن جينايتىن دارەجەگە جەتتى. قازىر قازاقستان الەمدەگى ەڭ ىرى استىق ەكسپورتتاۋشى ال­عاشقى التى مەملەكەتتىڭ قاتارىنان بەرىك ورىن الدى.

ون ەكىنشى. وز دەگەنىمەن ەمەس, تاع­دىردىڭ جازۋىمەن كوپ ۇلتتى مەملەكەت بولعان وتانىمىز بەرەكە مەن بىرلىكتىڭ مەكەنىنە اينالدى. ەلباسى قيىننان قيىس­تىرىپ جول تاۋىپ, سان الۋان ۇلت وكىلدەرىن كوك تۋدىڭ استىنا توعىستىردى. ەلباسى قازاقستاندى مەكەن ەتكەن ار الۋان ۇلت پەن ۇلىس وكىلدەرىنىڭ تىزگىنىن تەڭ ۇستاپ, بىرەگەي مەملەكەتتىك ينستيتۋت – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇردى. قوعامداعى ورنى مەن قۇزىرەتى اتا زاڭدا بەكىتىلگەن بۇل ۇيىم ەل بىرلىگى مەن حالىقتار دوستىعىنا بەرەكەلى قىزمەت ىستەپ, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى تاراپىنان الەم مەملەكەتتەرىنە ۇلگى-ونەگە رەتىندە ۇسىنىلۋدا.

ون ۇشىنشى. ادامزات تاريحىندا سوعىس اتاۋلىنىڭ باسىم كوپشىلىگى دىن ۇستەمدىگى ۇشىن بولعان. ەلباسى اربىر قازاقستاندىققا نانىم, سەنىم بوستاندىعىن بەردى. الۋان تۇرلى دىن وكىلدەرىنىڭ باسىن قوسىپ, دۇنيە تاريحىندا قاتارىنان بەس رەت الەمدىك داستۇرلى دىن كوشباسشىلارىنىڭ سەزدەرىن وتكىزىپ, ەجەلگى قازاق جەرىن دىن جولىنداعى ىزگى جانداردىڭ باتا-شاپاعاتىنا بولەدى.

ون تورتىنشى. اتا-بابا داستۇرى مەن ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇلى قاسيەتتەرىن جاستايىنان بويىنا سىڭىرىپ وسكەن ەلباسى قازاق حال­قىنىڭ كونە زاماننان كۇنى بۇگىنگە دەيىنگى باي مۇراسىن جۇيەلەتىپ, «مادەني مۇرا» باعدارلاماسىن جاساتتى. كونە مادەنيەتتى الەمنىڭ ەڭ وزىق مادەنيەتى ۇردىستەرىمەن ۇشتاستىرىپ, استانادا تاۋەلسىزدىك سارايى, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم سارايى, ورتالىق كونتسەرتتىك زالى, «استانا وپەرا» تەاترى, «استانا بالەت» تەاترى, ۇلتتىق كىتاپحانا, ۇلتتىق مۇراعات, ۇلتتىق مۋزەي سيياقتى بىرەگەي مادەنيەت نىساندارىن سالدىردى. مۇنىڭ بارى جاڭا زامانداعى قازاق ما­دەنيەتىن الەمدىك بيىككە كوتەردى. وزىنىڭ «بولاشاققا باعدار – رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ستراتەگييالىق ماقالاسىندا ۇلتى­مىز­دىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىنىڭ جاڭا باعىتىن ايقىنداپ بەردى.
ون بەسىنشى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەكى مىڭنان استام بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىنان تۇراتىن ۇلتتىق اقپارات كەڭىستىگى قالىپتاسىپ, ساندىق اقپاراتتىق تەحنو­لوگييالار ەنگىزىلدى. كەڭەس زامانىندا جال­عىز تەلەكانالعا تەلمىرىپ قالعان قا­زاقستان­دىق كورەرمەندەرگە قازىر 70-تەن استام تەلەكانال قىزمەت ىستەۋدە. ەل اۋ­ماعىندا فەيسبۋك, تۆيتتەر سيياقتى الەۋمەتتىك جەلى­لەر ەركىن قىزمەت ەتۋدە. وسىلايشا قازاق­ستان جاھاندىق اقپارات جۇيەسىنىڭ بولىنبەس بولشەگىنە اينالدى.

ون التىنشى. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا جەكە-دارا مەملەكەتتىك مار­تەبەگە يە بولعان ۇلتتىڭ ۇلى قازىناسى – قازاق تىلىنىڭ قولدانۋ اياسى كەڭەيدى. كەڭەس­تىك كەزەڭدە جابىلعان 600 مەكتەپتىڭ ورنىنا 1000-عا جۋىق قازاق مەكتەبى اشىلىپ, ورتا بىلىم جۇيەسىنىڭ 70 پايىزعا جۋىعى مەم­لەكەتتىك تىلدە وقىتاتىن وقۋ باع­دارلاماسىنا كوشتى. تىلدەردى دامىتۋ­دىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى كەشەندى باعدار­لاماسى جاسالىپ, قازاق جازۋىن لاتىن الفاۆيتىنە كوشىرۋدىڭ ناقتى مەرزىمى بەلگىلەندى.
ون جەتىنشى. عىلىم, بىلىم سالاسى ايتارلىقتاي وسىپ, تاۋەلسىزدىك جىلدارى 500-گە جۋىق جاڭا مەكتەپ عيماراتى سا­لىندى. الەمدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن تەرە­زەسى تەڭ «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» اشىلىپ, رەسپۋبليكامىزدىڭ اربىر وڭىرىن­دە 20-دان استام «نازارباەۆ زيياتكەرلىك مەكتەپتەرى» بوي كوتەردى. ەلباسى تاپسىرماسىمەن «بولاشاق» ستيپەنديياسى بويىنشا ون مىڭنان استام تالانتتى جاس شەت ەلدەردىڭ بەدەلدى ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە بىلىم الىپ, بۇگىندە ەل بولاشاعىنا قىزمەت ىستەۋدە.

ون سەگىزىنشى. ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى دا ايرىقشا دامىدى. كە­شەندى «سالاماتتى قازاقستان» باعدار­لاماسى قابىلدانىپ, 100-دەن استام اۋ­رۋحانا مەن ەمحانا سالىندى. استانادا الەمدىك دەڭگەيدەگى ەڭ وزىق تەحنيكامەن جاراقتانعان ۇلتتىق مەديتسينالىق حول­دينگ اشىلىپ, ونىڭ قۇرامىنداعى «رەس­پۋب­ليكالىق دياگنوستيكالىق ورتا­لىق», «انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعى», «رەسپۋبليكالىق جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ عىلىمي ورتالىعى», «رەس­پۋبليكالىق بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعى», «رەسپۋبليكالىق نەيروحيرۋرگييا ورتالىعى» جانە «ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگييا ورتالىعى» سيياقتى اۋقىمدى مەديتسينالىق مەكەمەلەردە ەڭ كۇردەلى وپەراتسييالار جاسالۋدا.

ون توعىزىنشى. ەلباسى جىل سايىن ەكونوميكالىق كۇش-قۋاتى ارتىپ, ساياسي بەدەلى كوتەرىلىپ كەلە جاتقان جەتەكشى ەلدەردىڭ باسىن قۇرايتىن, بۇگىندە الەمدەگى ەڭ بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بىرىنە اينالعان, قۇرامىنا قازاقستانمەن شەكارالاس ەلدەردىڭ بارى كىرەتىن شانحاي ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىن قۇرۋداعى باستاماشىلارىنىڭ بىرى بولدى. وسىلايشا ول الەمدەگى ساياسي كۇشتەردىڭ ارا-سالماعىن ساقتاۋعا ۇلكەن ۇلەس قوستى.

جيىرماسىنشى. مەملەكەت باسشىسى­نىڭ جەكە-دارا باستاماسىمەن قۇرىلعان ازيياداعى وزارا ىقپالداستىق جانە سەنىم شارالارى كەڭەسى دە وزىنىڭ ومىرشەڭدىگىن كورسەتىپ بەردى. اۋەلى رەسەي مەن ورتالىق ازييا ەلدەرىنىڭ باسىن بىرىكتىرگەن بۇل ۇيىم قۇرامىندا قازىر رەسەي, قىتاي, ۇندىستان باستاعان 26 مۇشە, اقش پەن جاپونييا قوستاعان 8 باقىلاۋشى مەملەكەت بار. ول ححى عاسىردا قاتەر-قاۋىپ وشاعىنا اينالعان ازيياداي الىپ قۇرلىقتاعى ەڭ قيىن تۇيىندى ماسەلەلەردى شەشەتىن وبسە-نىڭ ازيياداعى انالوگى رەتىندە ىقپالدى حالىقارالىق ۇيىمعا اينالدى.

جيىرما بىرىنشى. ەلباسى تۋعان ەلىنىڭ داڭقىن اسىرىپ, ايبىنىن اسقاقتاتىپ, ەۋروپا تورىنە شىعاردى. ەۋروپانىڭ عانا ەمەس, مۇحيتتىڭ ار جاعىنداعى اقش پەن كانادانى قوسا قامتىپ, 56 مەملەكەتتىڭ باسىن قوساتىن ەقىۇ-نىڭ تورىنە شىقتى. كۇمانسىز, قاپىسىز, وز ابىرويىمەن, وز بەدەلىمەن شىقتى. شىعىپ قانا قويعان جوق, قاشان دا بىزدى ۇيرەتۋمەن كەلگەن كارى قۇرلىقتىڭ باسشىلارىن قازاق جەرىنە كەلتىردى. اقورداعا ەڭكەيتە كىرگىزىپ, قۇر­مەت­پەن سالەم بەرگىزدى. ار قازاقتىڭ جۇ­رەگىنە قازاق بولىپ تۋعانى ۇشىن, الاش جۇرتىنىڭ ازاماتى بولعانى ۇشىن ماقتا­نىش سەزىمىن ۇيالاتتى.

جيىرما ەكىنشى. قاشان دا ەكى تىزگىن, بىر شىلبىردى قاتار ۇستاپ, الىستى بولجاپ, بيىكتى مەجەلەيتىن ەلباسى دۇنيەجۇزىنىڭ 57 ەلىنىڭ باسىن قوساتىن يسلام كونفەرەن­تسيياسى ۇيىمىنا توراعا بولدى. بۇل دا ەلىمىزدىڭ ابىرويىن اسىردى. ەلباسىمەن بىرگە دىن قارىنداستىڭ رۋحىن كوتەرىپ, ەڭسەسىن تىكتەتتى. الەم حالقىنىڭ بىر جارىم ميللياردتان استامىن قامتيتىن وسى ۇيىمنىڭ تىزگىنىن ۇستاۋ ەلباسىنىڭ مۇ­سىلمان دۇنيەسىندەگى اسا بيىك حالىقارالىق بەدەلىنىڭ ايقىن كورىنىسى رەتىندە قابىل­داندى.

جيىرما ۇشىنشى. تۇركى حالىقتارى ەجەلدەن ەۋرازيياداي اپايتوس الىپ قۇرلىق­تاعى باستى ينتەگراتور بولعان. ەۋرازييالىق وداق تۋرالى ورىس جانە تۇركى حالىقتارىنىڭ زييالىلارى ەجەلدەن-اق ارمانداعانىمەن, بۇل جوبا دا ورىندالۋسىز قالعان. وسى يدەياعا 1993 جىلى جان بىتىرىپ, ونى 20 جىل بويىنا تاباندىلىقپەن العا جىلجىتقان جانە قازاقستان, رەسەي جانە بەلارۋس مەملەكەتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن قۇرىلعان پوستكەڭەستىك ەلدەر ىشىندەگى ەڭ ۇلكەن ەكو­نوميكالىق ۇيىمعا اينالدىرعان – قازاق ەلىنىڭ باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

جيىرما تورتىنشى. قاشان دا ەل بولا­شاعىن ويلايتىن, تۋعان حالقىن الەمدىك بيىكتەردەن كورۋدى قالايتىن ەلباسى الەم­دەگى عىلىم مەن تەحنيكانىڭ, ونەركا­سىپ­تىڭ, جاڭالىق اتاۋلىنىڭ ەڭ ۇزدىك جەتىس­تىكتەرىن ناسيحاتتايتىن ەحرو كورمەسىن 2017 جىلى استانادا وتكىزۋگە قول جەتكىزدى. بۇل – الەم جۇرتشىلىعىنىڭ قازاقستان­نىڭ بۇگىنگى الەۋەتى مەن كۇش-قۋاتىنا عانا ەمەس, ونىڭ كەمەل كەلەشەگىنە بەرىك سە­نىمىنىڭ بەلگىسى.

جيىرما بەسىنشى. كەز كەلگەن مەملەكەت­تىڭ ەڭ ۇلى بايلىعى – حالقى. قازاق دەگەن حالىق بولماسا, قازاقستانداي الىپ مەم­لەكەت تە, ونى الەمگە تانىتقان ەلباسى دا بولماس ەدى. وسىدان تۋرا شيرەك عاسىر بۇ­رىن وتكەن كەڭەس وداعىنداعى ەڭ سوڭعى حا­لىق ساناعىنداعى دەرەك بويىنشا رەس­پۋبليكامىزدا تۇراتىن قازاقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 39 پايىز عانا بولسا, تاۋەلسىزدىك جىلدارى الىس-جاقىن ەلدەردەگى قانداستا­رىمىزعا ايقارا ەسىك اشىلىپ, وز ىشىمىزدەگى اعايىننىڭ ۇزدىكسىز وسىپ-ونۋگە باعىت­تالعان ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتى نا­تي­جە­سىندە قازاقتاردىڭ سانى 67 پايىزعا دەيىن جەتتى.

تاۋەلسىزدىك زامانى – قازاقستان ۇشىن عاسىرلار جۇگىن ارقالاعان عالامات داۋىر. سونىڭ بارىندە ەلى ۇشىن تۋعان ەلباسى قازاق ەلىنىڭ الىپ كەمەسىن ومىر اتتى ۇلى مۇحيتتىڭ اشىق ايدىندارىنا باستاپ كەلەدى.
قازاقتا «بولات قايناۋدا, باتىر ماي­داندا شىنىعادى» دەگەن قاناتتى سوز بار. جاسوسپىرىم جىگىت كەزىنەن بولات قورىتىپ, شويىن قۇيعان ورتادا قالىپتاسىپ, ساياسات مايدانىندا قۇرىشتاي شىڭدالعان ەلباسى ومىرىنىڭ ار كەزەڭى ۇلتقا – ونەگە, ۇرپاققا – ۇلگى.
«نۇر وتان» پارتيياسىنىڭ باستاماسىمەن جارىق كورىپ وتىرعان بۇل كىتاپ ەلباسىنىڭ ازامات, قايراتكەر بولىپ قالىپتاسقان تە­مىرتاۋ, قاراعاندى كەزەڭىن قامتيدى. اۆتور وز وقىرماندارىنا سيرەك كەزدەسەتىن مۇراعات قورلارىنان الىنىپ, اقيقات شىندىققا نەگىزدەلگەن تىڭ دەرەكتەردى ۇسىنادى.
قازاقستان – بۇگىندە ىرگەسى بەرىك, ىن­تىماعى جاراسقان, ەكونوميكاسى قۋاتتى, ساياسي جۇيەسى سارالانعان, وز جولىن, وز بو­لاشاعىن ايقىنداعان, الەمدىك قاۋىم­داستىق الدىنداعى بەدەلى بيىك مەملەكەت. ونىڭ تۋعان حالقىن زامانانىڭ سان الۋان سىنىنان امان الىپ شىعىپ, بيىكتەن بيىككە باستاپ كەلە جاتقان, قۇرىشتان قۇيعان قۇدىرەتتەي كەمەڭگەر باسشىسى بار. قازاق ەلى وزىنىڭ بۇكىل دۇنيەجۇزىن مويىنداتقان اسقارالى تا­بىستارى ۇشىن ەلباسى الدىندا قانشالىقتى قارىزدار بولسا, مەملەكەت باس­شىسىنىڭ قايراتكەر بولىپ قالىپتا­سۋىنا قاراعاندى وڭىرىنىڭ قوسقان ۇلەسى دە از ەمەس. ەندەشە, ەلباسى ومىرىنىڭ ار كەزەڭىن ۇلگى-ونەگە تۇ­تاتىن قازاقستاندىقتار بۇل كىتاپتى قىزىعا-قۇمارتا وقيتىنى انىق.

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*