ەلباسى شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنە قاتىستى

1329
0
بولىسۋ:

قازاقستان كوشباسشىسى ن.نازارباەۆ شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ 30-پلەنارلىق وتىرىسىنا قاتىستى. قازاقستانعا قارجى قۇيعان جاتجۇرتتىق بيزنەس وكىلدەرىنىڭ بيىلعى جيىنىنا «بولاشاق ەنەرگيياسى» تاقىرىبى ارقاۋ بولدى. وسى ورايدا قازاقستان پرەزيدەنتى الەمدىك قوعامداستىق ەنەرگييانىڭ جاڭا كوزدەرىن بەلسەندى تۇردە ىزدەستىرىپ جاتقانىن ارى تەحنولوگييالىق ىلگەرىلەۋ قارساڭىندا تۇرعانىن اتاپ وتتى.
– بيىل استانادا EXPO – 2017 كور­مەسىن وتكىزۋدىڭ يدەولوگيياسى مەملە­كەتتەردىڭ تازا ەنەرگييانى دامىتۋعا با­عىتتالعان كۇش-جىگەرىن توعىستىرۋعا نە­گىز­دەلگەن, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. ول EXPO-نى وتكىزۋى – قازاقستاننىڭ ەكولوگييالىق تازا تەحنولوگييالارعا وتۋدى جاقتايتىنىن كۋالاندىراتىنىن جەت­كىزدى.
ەلباسى ەلىمىزدىڭ ىرى مۇناي, كومىر, گاز جانە ۋران قورلارىنا يە ەكەنىن ەسكە سالدى. ولاردىڭ كولەمى مۇناي ەكۆيۆا­لەن­تىندە 32 ميلليارد توننانى نەمەسە بۇكىل­الەمدىك قورلاردىڭ 4 پايىزىن قۇرايدى. سوندىقتان پرەزيدەنت باس­تاپقىدا شەتەلدىك ينۆەستيتسييالاردىڭ ۇلكەن اعىنى دال وسى سالالارعا كەلگەنىن «قيسىندى» دەپ باعالادى.
– الەمدىك نارىقتارداعى جاقسى زا­ماندا بىز سالماقتى قورلار تۇزدىك, سولار­دىڭ ەسەبىنەن بىز قازىر ەلىمىزدى يندۋس­ترييا­لاندىرۋ جانە يننوۆاتسييالىق دامىتۋ بويىنشا كەڭ اۋقىمدى جۇمىس جۇرگى­زۋدەمىز, قۋاتتى ينفراقۇرىلىمدىق باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدامىز. سونى­مەن بىرگە, بىز اردايىم ەكونومي­كانى ارتا­راپتاندىرۋعا جانە ونىڭ ورنىقتى­لى­عىن قامتاماسىز ەتۋگە, شيكىزاتتىق ر­ە­سۋرس­تارعا تاۋەلدىلىكتەن اكەتۋگە ۇمتى­لامىز, – دەدى ن.نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ەنەرگييا وندىرۋدىڭ ارالاس جۇيەسى ەلىمىز ۇشىن ەڭ قولايلى ەكەنىن ايتتى.
– بۇل جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكانى قوسا دامىتا وتىرىپ, داستۇرلى قۋات كوز­دەرىنەن ەنەرگييا وندىرۋ دەگەندى بىلدىرەدى. بىزدە جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كوزدەرىنىڭ الەۋەتى وراسان زور. جەل ەنەر­گەتيكاسى جىلىنا 920 ميلليارد كيلوۆاتت/ساعاتقا باعالانادى. ەلىمىزدىڭ سۋ ەنەرگيياسىنىڭ الەۋەتى 62 ميلليارد كيلوۆاتت/ساعاتتى قۇ­رايدى. كۇن ەنەرگيياسىنىڭ الەۋەتى جى­لىنا 2,5 ميلليارد كيلوۆاتت/ساعاتقا دەيىن جەتەدى, – دەدى قازاقستان پرەزي­دەنتى.
ول مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ جۇيەلى شارالارى تۇزىلگەنىن, ماقساتتار قويىل­عانىن, ەلىمىزدىڭ قابىلدانعان كونتسەپ­تسييا بويىنشا قوزعالىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جالپى قۋات­تىلىعى شامامەن 2 مىڭ مەگاۆاتت بولاتىن جاڭعىراتىن ەنەرگييا كوزدەرىنىڭ (جەك) 50-دەن استام نىسانىن قولدانىسقا بەرۋ جوسپارلا­نۋدا. قازاق­ستاننىڭ قۋات بالان­سىنداعى بالامالى ەنەرگييا ۇلەسى 2050 جىلعا قاراي 50 پايىزعا دەيىن ارتۋعا تيىس.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ EXPO – 2017 كورمەسىنىڭ بازاسىندا «بولاشاق ەنەر­گيياسى» دەگەن اتاۋمەن جاسىل تەحنو­لو­گييالار مەن ينۆەستيتسييالاردى دامى­تۋدىڭ حالىقارالىق ورتالىعى قۇرى­­لا­تىنىن حابارلادى.
وز سوزىندە ەلباسى جەك-تەر وندىرەتىن قۋاتتى اۋكتسيوندار ارقىلى ساتىپ الۋ جۇيەسىنە كوشۋدى ۇسىندى. ازىرگە قازاق­ستاندا جەك-تەردىڭ ەلەكتر ەنەرگييالارىن كەپىلدەندىرىلگەن تۇردە ساتىپ الۋ جانە ولاردىڭ تاريفتەرىن ناقتى بەلگىلەۋ زاڭ جۇزىندە بەكىتىلگەن. بۇل وسى سەكتوردىڭ قالىپتاسۋىنىڭ باستاپقى كەزەڭىندە بارىنشا تيىمدى ەكەن. بىراق تەحنولو­گييالار قازىر قارقىندى دامۋدا. تيىسىنشە, قالپىنا كەلەتىن كوز­دەردەن الىناتىن قۋات قۇنى دا جىل سايىن ارزانداۋدا. سوندىقتان پرەزيدەنت ەندى اۋكتسيوندار جۇيەسىن ەندىرۋ تۋرالى مىندەت قويدى.
شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ پرەزي­دەنتى سۋما چاكرابارتي, ەلىمىزدىڭ ينۆەس­تيتسييالار جانە دامۋ مينيسترى جەڭىس قاسىمبەك, ەنەرگەتيكا مينيسترى قانات بوزىمباەۆ, ازييا دامۋ بانكىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ديۆاكار گۋپتا جانە باسقا­لارى سوز سويلەدى.

 

ايحان شارىپ

 

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*