قازاق ەلى تەبىرەنگەن كۇن!

1499
0
بولىسۋ:

كەشە بۇكىل ەل تاريحىندا «التىن جازۋ-ارىپپەن», تاعدىرىندا ۇلكەن ونەگە-دارىپپەن قالاتىن عالامات وقيعا باستاۋ الدى. 2017 جىلدىڭ 9 ماۋسىمى كۇنى قازاقستاننىڭ باس قالاسى – استانادا «ەكسپو – 2017» جاھاندىق كورمەسى سالتاناتتى تۇردە اشىلدى. ەندى بارشا قازاق ەلى دوڭگەلەنگەن دۇنيەنى ۇش اي بويى جاڭاشىلدىق پەن جاڭعىرۋدىڭ جاسامپاز رۋحىنا بولەپ, «جاسىل» دامۋدا جاڭا بەلەستەرگە باستايتىن بولادى.

«ەكسپو – 2017» كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتىستى. سونىمەن بىرگە, الەمنىڭ عىلىمي جانە مادەني باستى شاراسىن وز كوزىمەن كورىپ, تاماشالاۋعا الەمنىڭ ار ەلىنەن مەملەكەت جانە ۇكىمەت باسشىلارى ارنايى جيىلدى. تۇتاستاي العاندا, ەحرو – 2017 اشىلۋ راسىمىنە 17 مەملەكەت جانە ۇكىمەت باسشىلارى قا­تىستى. ولاردى كورمە كەشەنىندە قازاق­ستان پرەزيدەنتى وزى قارسى الدى. وسىدان كەيىن بيىك مارتەبەلى مەيماندار قازاق­ستان كوشباسشىسىنا ەرىپ, «نۇر الەم» اتتى قازاقستان پاۆيلونىن ارالادى.
مەملەكەت باسشىلارى مەن ۇكىمەت جەتەكشىلەرى وز ەلدەرىنىڭ دە پاۆيلون­دارىن بىرگە ارالادى.

تانىستىرۋ راسىمى اياقتالعان سوڭ, كوپ كۇتكەن «ەكسپو – 2017» حالىقارالىق كور­مەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى دا باس­تالدى.
الدىمەن سىمداي تارتىلعان سىم­باتتى «ۇلتتىق ۇلان» جاۋىنگەرلەرى قا­زاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تۋىن سالتاناتى تۇردە ساحناعا الىپ شى­عىپ, تۋ تۇعىرعا كوتەردى. قازاق ەلىنىڭ مەم­لەكەتتىك رامىزىن زال تولى قازاق­ستاندىقتار مەن شەتەلدىك مەيماندار تىك تۇرىپ قارسى الدى. وسى تىك تۇرعان بويى جۇرتشىلىق قازاق­ستاننىڭ مەملەكەتتىك انۇرانىن تىڭدادى.
وسىدان كەيىن ەرىكتى-ۆولونتەرلاردىڭ تورت وكىلى حالىقارالىق كورمەلەر بيۋرو­سىنىڭ تۋىن اكەلىپ, تۋتۇعىرعا ىلدى. ارتىندا ۇيىمنىڭ رەسمي گيمنى ورىن­دالدى.
رەسمي بولىمدە ساحناعا «ەحرو» كور­مەلەرىنە جاۋاپتى ۇيىم – حا­لىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنىڭ پرەزيدەنتى ستين كريستەنسەن شاقىرىلدى. كريستەنسەن مىرزا «ەكسپو – 2017» كورمەسىن ۇيىمداس­تىر­عانى ۇشىن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا, ەل حالقىنا جانە بارلىق ۇيىمداستىرۋ­شىلارعا العىسىن ايتتى.
– بۇل حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەگە ارقاۋ بولعان «بولاشاق ەنەرگيياسى» تاقىرىبى بۇكىل الەمدە وتە وزەكتى. ول تەك دامىعان مەملەكەتتەرگە عانا ەمەس, سونداي-اق دامۋشى ەلدەرگە دە قىزىقتى. بۇل كور­مەگە حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ جو­عارى ىنتا-ىقىلاس تانىتىپ وتىرعانىن قا­تىسۋ­شىلاردىڭ سانىنىڭ وزى ايعاقتايدى, – دەدى حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنىڭ پرەزيدەنتى. استاناداعى «ەكسپو» كورمە-كەشەنىندە 115 مەملەكەت پەن 22 حالىق­ارا­لىق ۇيىم وز پاۆيلوندارىن اشقانى مالىم.
سوز سوڭىندا ستين كريستەنسەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا, ەل ۇكىمەتىنە, بارلىق ۇيىمداستىرۋشىلار مەن كورمە قاتىسۋشى­لارىنا اتقارعان جۇمىستارى ۇشىن ريزا­شىلىعىن بىلدىردى جانە قازاق­ستاننىڭ باس قالاسى – استاناداعى كورمەگە قاتىسۋ وزى ۇشىن قۇرمەت ەكەنىن مالىمدەدى.
قالىڭ قاۋىمنىڭ قول شاپالاقتاپ, قۋاتتاۋىمەن ساحناعا كوتەرىلگەن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەڭ الدىمەن بارشانى «ەكسپو – 2017» كور­مەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىمەن قۇتتىقتادى. ەلباسىنىڭ شىن تەبىرەنگەنى تولقىعان داۋىسىنان سەزىلىپ تۇردى.
– قىمباتتى قازاقستاندىقتار! قىم­باتتى قوناقتار! قوناقجاي قازاق­ستاننىڭ ەلورداسى – اسەم استاناعا قوش كەلدىڭىزدەر! بۇگىن – بىزدىڭ ەلدە عانا ەمەس, دۇنيەجۇزىلىك كورمەلەر تاريحىندا ايتۋلى كۇن. بىز «ەكسپو» كورمە­سىن تمد جانە شىعىس ەۋروپا ەلدەرى اراسىندا تۇڭعىش رەت وت­كىزگەلى وتىرمىز. وسىلايشا, قازاق ەلى­نىڭ باستى ورداسى وسىناۋ ايتۋلى كور­مەنى وتكىزگەن الەمدەگى نەبارى 35 قالانىڭ قاتارىنا قوسىلدى. استانا ەندى ۇش اي بويى بۇكىل ادامزاتتىڭ جەتىستىكتەرىن ايگىلەيتىن باستى الاڭعا اينالادى. تاۋەلسىز قازاق­ستاننىڭ سيمۆولى – استانا ححى قالاسى رەتىندە جاڭا قىرىنان الەمگە تانىلادى, – دەدى قازاقستان كوشباسشىسى.
ن.نازارباەۆ «ەكسپو – 2017»-گە تورتكۇل دۇنيەنىڭ ار اتىرابىنان ارنايى كەلىپ, قاتىسىپ وتىرعان بارلىق ەلدەر مەن حالىق­ارالىق ۇيىمدارعا حالقىمىزدىڭ اتىنان ريزاشىلىق بىلدىرىپ, ساتتىلىك تىلەدى.
– بىزدىڭ وتىنىشىمىزدى جانە ۇسىنعان تاقىرىبىمىزدى قابىل العاندارى ۇشىن بار­لىق ەلگە ريزاشىلىعىمدى بىلدىرە­مىن. وسىن­داي اۋقىمداعى كورمە – بىر مەم­لەكەتتىڭ عانا اتقارعان ىسى ەمەس, بۇل – وسىندا وز جەتىس­تىك­تەرىن كورسەتۋگە كەلگەن حالىقارالىق قو­عام­داس­تىقتىڭ ەڭبەگى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى وسىدان بىر جارىم عاسىر بۇرىن لوندوندا وتكەن العاشقى دۇنيە­جۇزىلىك كورمەدەن كەيىن ادامزات وراسان زور تەحنولوگييالىق وزگەرىستەردى باستان وتكەرگە­نىنە توقتالىپ, بۇگىندە تيىمدى جانە قاۋىپسىز ەنەرگييا سالاسىنداعى تىڭ جاڭا­لىقتار قار­ساڭىندا تۇرعانى­مىزدى اتاپ وتتى. قازاقستان پرەزيدەنتى «ەكسپو – 2017» كورمەسى وسى جاھاندىق ۇدەرىسكە وزىنىڭ ايرىقشا ۇلەس قوساتىنىنا سەنىم بىلدىردى.
– زامانىمىزدىڭ وزىق ويلى ادام­دارىنىڭ قاتىسۋى جوسپارلانعان ىس-شا­رالار ادامزات دامۋىنىڭ جاڭا باعىتتارىن ايشىق­تايدى. ميلليونداعان قازاقستان­دىقتار مەن دۇنيەجۇزىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلەتىن جۇزدەگەن مىڭ قوناق الەمدىك عى­لىمي جانە ينجەنەرلىك اقىل-ويدىڭ كەرە­مەت جەتىس­تىكتەرىمەن تانىساتىن بولادى. «ەكسپو» باعدارلاماسىندا 6 مىڭ تۇرلى ىس-شارا وتكىزۋ جوسپارلانعان. ولار الەم ەلدەرى اراسىنداعى وزارا تۇسىنىستىكتى دا­مىتۋعا, عىلىم, بيزنەس جانە قوعام ارا­سىنداعى تابىستى ىس-قيمىلعا, سونداي-اق قازاقستان مادەنيە­تىمەن تانىسۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. بىز كەلۋگە تىلەك بىلدىر­گەندەردىڭ بارلىعىن ەلىمىزدىڭ باسقا دا وڭىرلەرىن ارالاپ كورۋگە, بىرەگەي تابي­عاتىمىزبەن جانە تاريحي مۇرامىز­بەن تانىسۋعا شاقىرامىز! – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى الەمنىڭ ەكولو­گييالىق جانە ورنىقتى دامۋىنىڭ ماڭىز­دىلىعىنا توقتالىپ, «ەكسپو – 2017» تاقىرىبىنىڭ ەلىمىز ۇشىن وزەكتى ەكەنىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
– قازاقستان وراسان زور كومىرسۋتەك قورىنىڭ بار ەكەنىنە قاراماستان, جاڭار­تىلاتىن ەنەرگييا كوزدەرىنە بەلسەندى تۇردە كوشەتىن بولادى. وسىنداي ماقسات بىزدىڭ «ستراتەگييا – 2050» باعدارلامامىزدا جانە «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جونىن­دەگى تۇجىرىمدامامىزدا كورىنىس تاپتى. قازاقستان 2050 جىلعا قاراي جاڭارتىلاتىن كوزدەردىڭ ەسەبىنەن ەلەكتر ەنەرگەتي­كاسىنىڭ جالپى كولەمىنىڭ جارتىسىن وندىرە الاتىن بولادى. سونىمەن بىرگە, ەكونوميكادا ەنەرگييانىڭ جۇمسالۋى دا ازايادى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ كورمە كەشەنىنىڭ نىسان­دارى مەن حالىقارالىق پاۆيلون­داردىڭ قالاي پايدالانىلاتىنى جونىندە دە ايتىپ بەردى.
– كورمەنى ارالاۋشىلار نازارىنا باستى نىسان – جەر شارىن بەينەلەيتىن «نۇر الەم» سفەراسى ۇسىنىلادى. ونىڭ ار دەڭگەيى ەنەرگييانىڭ بەلگىلى بىر تۇرىنە ارنالعان. سفەرانىڭ وزەگىندە بىزدىڭ ۇلتتىق پاۆيلون ورنالاسقان. وندا قازاق­ستاندىق عالىمداردىڭ ەڭ وزىق جوبالارى كورسەتىلگەن قازاقستانمەن تانىسۋ ايماعى جانە «جاسامپاز ەنەرگييا» ايماعى بار. «ەكسپو» كورمەسىنە مەملە­كەت­تەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ 130-دان استام ەكسپوزيتسييالارى اكەلىندى. ەكى تاقى­رىپتىق پاۆيلوندا ەنەرگەتيكانىڭ ەۆوليۋ­تسيياسى, ونىڭ ححى عاسىرداعى پروب­لەمالارى جانە وسى سالاداعى تەحنولو­گييالىق ورلەۋ ساتى كورسەتىلەدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى كورمەنىڭ ىسكەرلىك باعدارلاماسىنا توقتالدى. ونىڭ اياسىندا استانا ەكونوميكالىق فورۋمى, شەتەل ين­ۆەس­­تورلارىنىڭ كەڭەسى, يسلام ىنتىماق­تاس­تىعى ۇيىمىنىڭ سامميتى سيياقتى بىرقاتار ىرى حالىقارالىق ىس-شارالار وتكىزۋ جوس­پار­لانعان.
مەملەكەت باسشىسى كورمەنىڭ حالىق­ارالىق وزارا ىنتىماقتاستىققا ەلەۋلى تىڭ سەرپىن بەرىپ, ەلىمىزدىڭ عىلىمىن دامىتۋعا جانە ەكونوميكامىزدى جاڭعىرتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنىنە سەنىم بىلدىردى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ەكسپو – 2017» كورمەسى اياقتالعان سوڭ ونىڭ ينفرا­قۇرى­لىمى ودان ارى پايدالانىلاتىنى تۋرالى ايتتى.
– بۇل جەردە «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى جۇمىس ىستەيتىن بولادى. «جاسىل» تەحنولوگييالار مەن ينۆەستي­تسييا­لاردى دامىتۋ جونىندەگى حالىقارالىق ورتا­لىق قۇرىلادى. ىت-ستارتاپتاردىڭ حالىق­ارالىق تەحنوپاركى اشىلادى. وسى­لايشا, ەلىمىزدىڭ, وڭىرىمىزدىڭ جانە الەمنىڭ يگىلىگى ۇشىن «ەكسپو»-داعى «يننو­ۆاتسييانىڭ تامىر سوعىسى» جالعا­ساتىن بولادى, – دەدى قازاقستان پرەزي­دەنتى.
سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى
«ەكسپو – 2017» كورمەسىن دايىنداۋ ۇدەرى­سىنە قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىعىنا شىنايى قولداۋ كورسەتكەندەرى جانە كورمە يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىسقاندارى ۇشىن وز اتىنان العىس ايتتى.
– بىزدىڭ مارتەبەلى قوناقتارىمىزعا – استاناداعى «ەكسپو – 2017» كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسۋعا ۋاقىت تاۋىپ كەلگەن مەملەكەتتەر مەن ۇكىمەتتەر باسشى­لارىنا ەرەكشە ريزاشىلىق بىلدىرەمىن, – دەپ تۇيدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
«ەكسپو» كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى كونتسەرتتىك باعدارلاماعا جانە ەستەن كەت­پەستەي عاجايىپ لازەرلىك شوۋعا ۇلاستى. سالتاناتتى شارا كوزدىڭ جاۋىن الار عالامات وتشاشۋمەن تامامدالدى.
ەندى قازاقستان ازاماتتارى مەن شەتەلدىك قوناقتار ۇش اي بويى 115 ەلدىڭ ۇلتتىق پاۆيلون­دارىن ارالاپ, كوركەمدىگى مەن تارتىم­دىلىعىنا باعا بەرە الادى. ال ۇيىمداس­تى­رۋشىلار بۇگىنگى اشىلۋ راسىمىندە قويىلعان قويىلىمدى قالىڭ جۇرتشىلىق تاماشالاي الۋى ۇشىن الدا تاعى تورت كۇن بويى قايتالاۋعا ۋادە ەتەدى.

 

ايحان شا رىپ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*