نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى تۇلەكتەرىن ۇشىردى

1606
0
بولىسۋ:

نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى – الەمدىك بىلىم بەرۋ ورتالىقتارىنىڭ ۇلگىسىمەن قۇرىلعان ەلىمىزدىڭ ماڭدايالدى عىلىم ورداسى. قازاقستانداعى بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارى دا حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلىپ ۇلگەرگەن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنە قاراپ بوي تۇزەيدى جانە ونىڭ تاجىريبەلەرىن قابىلدايدى. العاشقى ينتەللەكتۋالدىق-يننوۆاتسييالىق كلاستەر دە استانادا, وسى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا قالىپتاستىرىلۋدا. وتكەن سەنبىدە ونىڭ تۇلەكتەرىنىڭ ديپلوم تاپسىرۋ راسىمىنە ەلباسىنىڭ وزى قاتىستى. 

بۇل سالتاناتقا ستۋدەنت جاستار, ولار­دىڭ اتا-انالارى, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قام­قور­شىلىق كەڭەسىنىڭ وكىلدەرى مەن وقىتۋشىلار قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى نازارباەۆ ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ تۇلەكتەرىن وسى ايتۋلى كۇن­مەن قۇت­­تىقتاپ, ولاردىڭ بۇگىنگى تابىسىنا ستۋ­دەنت­تەر مەن ۇستازداردىڭ, ۋنيۆەر­سيتەتتىڭ قام­قورشىلىق كەڭەسى مەن بار­لىق قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىنىڭ ارق­ا­سىن­دا قول جەتكىزىلىپ وتىر­عانىن اتاپ وتتى.
ەلباسى وز سوزىندە نازارباەۆ ۋني­ۆەر­سي­تەتىن «تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەلىمىزدە تابىستى ج­ۇ­زەگە اسقان جوبالاردىڭ بىرى» دەپ اتادى.
– كوكتەمنىڭ وسى شۋاقتى كۇنى قۋا­نىش­تى سات­پەن – ديپلوم العان جاس مامانداردىڭ كا­سىبي ەڭبەك جولىن باس­تاۋىمەن تۇسپا-تۇس كە­لىپ وتىر. بۇگىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 737 تۇلەگى وقۋ­دى اياقتادى. وقۋ ورنىنىڭ تاريحىندا بىز تۇڭ­عىش رەت 9 عىلىم دوكتورىن دايارلاپ شى­عاردىق, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت ديپ­لومىنا يە بولعانداردىڭ ەڭبەك نا­رىعىندا با­سەكەگە قابىلەتتىلىگى جوعارى ەكەنىنە نازار اۋ­داردى.
ەلباسىنىڭ اتا-تەگى بەرىلگەن بۇل ۋنيۆەر­سي­­تەتكە جىل سايىن 10 مىڭنان استام تۇ­لەك قۇجاتتارىن تاپسىرادى ەكەن, سو­نىڭ ىشىنەن عىلىم ورداسى «جەتىستىكتەرى بار, باسەكەگە قابىلەتتى, بىلىمى تەرەڭ» 400-500-دەي عانا شاكىرتتى تاڭداپ, ىرىكتەپ الادى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قابىلداۋ ۇشىن وت­كىزىلەتىن ىرىكتەۋدىڭ ادىلدىك پەن اشىق­تىق قاعي­داتتارىنا نەگىزدەلەتىنىن قاداپ ايتتى.
– ۋنيۆەرسيتەت پەن زيياتكەرلىك مەكتەپ­تەر­دىڭ ەسىگى دارىندى, ەڭبەكقور جانە بى­لىمگە قۇش­تار جاستار ۇشىن ارقاشان اشىق. وقۋ ور­نىنا تۇسۋ, بىلىم سالاسىندا جەتىس­تىككە جەتۋ جو­لىندا ادىلەتتىلىك ساقتالادى جانە ول ەش­قانداي سۋبەكتيۆتى فاك­تور­لارعا تاۋەلدى ەمەس, – دەدى مەملەكەت باس­شىسى.
ونىڭ مالىمەتىنشە, مۇندا بىلىم الىپ جات­قان ستۋدەنتتەر سانى بۇگىندە 4 مىڭعا جەت­تى. ەلباسى «بولاشاقتا ولاردىڭ سانى ەكى ەسە ارتاتىنىن» حابارلادى. بىلىم بەرۋ نارى­عىندا جاھاندىق باسەكەنىڭ كۇشەيىپ كەلە جات­قانىن ايتىپ, تاياۋ جانە الىس شەتەل­دەر­دەن ستۋدەنتتەر مەن جاس عالىمداردى كوبىرەك تارتۋ قاجەتتىگىن قاپەرگە سالدى.
سونىمەن قاتار نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۋني­ۆەرسيتەتتىڭ حالىقارالىق بايلانىس­تار ايا­سىن كەڭەيتۋ جانە ونى جاھاندىق اكادە­مييا­لىق ورتامەن ينتەگراتسييالاۋ تۋرالى ايت­تى.
– الەمنىڭ 100-دەن استام بىلىم بەرۋ جانە عى­لىمي ورتالىقتارىمەن سەرىكتەستىك ورنا­تىلدى. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى ازييا ۋني­ۆەر­سيتەتتەرى اليانسىنىڭ تەڭ قۇرىلتايشىسى بول­دى. اليانسقا قىتاي, گونكونگ, ۇندىستان, ين­دونەزييا, جاپونييا, وڭتۇستىك كورەيا, ما­لايزييا, سينگاپۋردىڭ جانە تاعى باسقا ەل­دەردىڭ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارى كىرگەن. بىز­دىڭ ۋنيۆەرسيتەت حالىقارالىق بايلانىس­تار اياسىن ودان ارى كەڭەيتىپ, ارىپتەستەردىڭ وزىق تاجىريبەسىن قابىلداي وتىرىپ, وزىنىڭ بىرەگەيلىگىن دە ساقتاۋى كەرەك, – دەدى مەملە­كەت باسشىسى.
سونداي-اق ەل پرەزيدەنتى وسى ۋنيۆەرسيتەت تا­جىريبەسىن ەلىمىزدەگى بۇكىل جوعارى بىلىم بەرۋ جۇيەسى كولەمىندە قولدانۋدىڭ ماڭىز­دى­­­لىعىن اتاپ وتتى. «وتاندىق جوعارى وقۋ ورىن­دارىنىڭ باسقارۋشىلارى مەن وقىتۋ­شى­لارى وسىندا بىلىمىن جەتىلدىرىپ, العان ۇزدىك تاجىريبە مەن مەڭگەرگەن ماشىعىن وز وقۋ ورىندارىنا ەنگىزۋلەرى كەرەك» دەدى ەلبا­سى.
مەملەكەت باسشىسى «بولاشاق» باع­دار­لا­ماسى بويىنشا جاستاردى وسى نازارباەۆ ۋني­ۆەرسيتەتىندە وقۋعا دا جىبەرۋدى ۇسىندى. بۇل رەتتە «بولاشاق» ستيپەندياتتارىنا قو­ماق­تى شاكىرتاقى بەرىلەتىنى بەلگىلى.
– نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى – جاڭا جاھان­دىق جاعدايداعى سىن-قاتەرلەرگە دەگەن بىزدىڭ سترا­تەگييالىق جاۋابىمىز. «بولاشاق» باعدار­لا­ماسىنا بولىنەتىن قارجىنىڭ بىر بولىگىن وسى ۋنيۆەرسيتەتتە وقىتۋعا جۇمسايتىن كەز كەلدى. نارىققا وز يدەيالارى مەن تەحنولو­گييا­لارىن ۇسىناتىن جاس عالىمدارعا اقىل-كەڭەس, باستاپقى كاپيتال, كەڭسە, ماركەتينگتىك جانە زاڭگەرلىك كومەك تۇرىندەگى كەشەندى قولداۋ ج­ا­سالۋى تيىس, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بىر­قاتار عىلىمي جوبالارى مەن ستارتاپتارىن ىس­كە اسىرۋىنا كومەكتەسۋ قاجەتتىگىن اتاپ وتتى.
قازاقستان پرەزيدەنتى وزىنىڭ «بولاشاققا باع­دار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا اي­تىلعان تابىسقا جەتۋدىڭ باستى تالاپتارى تۋرا­لى ويلارىن تۇلەكتەردىڭ ەسىنە سالدى.
– قازىرگى زامان – ەرتەرەكتە وقىعان-تو­قى­عانىن كوڭىلىنە توق سانامايتىن, جاڭا بى­لىم الۋعا قابىلەتتى, جاڭا وزگەرىستەرگە بەيىم, زەرت­تەۋشىلەر مەن ينۆەستورلاردىڭ تىلىندە سوي­لەي الاتىن ادامنىڭ زامانى. مىنە, وسىن­داي جاننىڭ ۇپايى تۇگەل بولادى. مەن ومىر­لىك تاجىريبەمە سۇيەنىپ, ازاماتتارىمىزدىڭ جاڭا داۋىردە ناقتى قاسيەتتەرگە يە بولۋى قاجەت ەكەندىگىنە كوزىمدى جەتكىزدىم. ەڭ الدى­مەن, باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ قاجەت. بۇل تەك ەكونوميكامىزعا عانا ەمەس, اربىر ناقتى ادام­عا قاتىستى. پراگماتيك ارى پاتريوت بولۋ كە­رەك. بىلىمدى دارىپتەۋدەن قاشپاۋ قاجەت. ادام نەعۇرلىم كوپ بىلگەن سايىن ونىڭ مۇمكىندىگى دە سوعۇرلىم ارتا تۇسەدى. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى مۇنى بارىنەن دە جاقسى تۇسىنەدى دەپ سەنەمىن, – دەدى مەملەكەت باس­شىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قوعامنىڭ ەۆوليۋتسييا­لىق دامۋ باعىتىن ساقتاپ, ۇعىمتال بولۋ, الەم تىلدەرىن بىلۋ جانە جاھاندا بولىپ جاتقان جاڭا ۇردىستەردى تۇسىنە بىلۋ تۇلعا رە­تىندە جەتىلە تۇسۋ ۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ وتتى.
– سىزدەردى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ دامۋى مەن وركەندەۋىنە لايىقتى ۇلەس قوسادى دەپ سە­نەمىن. قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىڭىز وز­دە­رىڭىز بىلىم العان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ دە بەدەلى مەن تانىمالدىعىنىڭ ارتۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. ول ۇشىن سىزدەر ەرىنبەي ەڭبەك ەتىپ, العا قوي­عان ماقسات جولىندا تاباندى تۇردە ىلگەرىلەي بەرۋلەرىڭىز كەرەك, – دەدى ۋنيۆەرسيتەت تۇلەك­تە­رىنە قايىرىلعان قازاقستان پرەزيدەنتى.
ايتا كەتەيىك, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى ەل­باسىنىڭ باستاماسىمەن 2010 جىلى قۇرىل­عان. بيىلعى جىلى ونىڭ قابىرعاسىنان 737 تۇلەك تۇلەپ ۇشتى. ونىڭ ىشىندە 499-ى – با­كا­لاۆريات باعدارلاماسىن بىتىردى. 229 تۇلەك ماگيستراتۋرا باعدارلاماسىن تامامدادى. ارى العاش رەت 9 تۇلەك عىلىم ورداسىنان PhD دوكتورى عىلىمي دارەجەسىنە يە بولدى. دوكتورانتتاردىڭ وز ديپلومدىق جۇمىستارى ۇشىن تاڭداعان تاقىرىپتار ستۋدەنتتەردى وقىتۋ كەزىندە قازاق, ورىس جانە اعىلشىن تىل­دەرىن بىر مەزگىلدە تيىمدى پايدالانۋدى, ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ باستاپقى كۋرستارىندا وقىتۋ ادىستەمەلەرىن جەتىلدىرۋدى, ستۋدەنت­تەردىڭ ەڭبەك نارىعىنا شىعۋىنا قاتىستى قىرلاردى جانە باسقالارىن زەرتتەۋگە ارنال­عان.
تۇلەكتەردىڭ ەڭ كوبى – 224-ى نازارباەۆ ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ تەحنولوگييالار جانە عىلىم مەك­تەبىن, تاعى 214-ى – ينجەنەرييا مەكتەبىن, 144-ى – گۋمانيتارلىق جانە الەۋمەتتىك عى­لىمدار مەكتەبىن, 78-ى – بىلىم بەرۋ جوعارى مەك­تەبىن, 54-ى – بيزنەستىڭ جوعارى مەكتەبىن, 23-ى – مەملەكەتتىك ساياسات جوعارى مەكتەبىن بى­تى­رىپ وتىر. 75 تۇلەك ۇزدىك ديپلوم يەگەرى اتان­دى.

ايحان شارىپ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*