تەرروريزممەن كۇرەستە ىمىراعا جول جوق

1731
0
بولىسۋ:

لاڭكەستىكپەن كۇرەسكە ارنالعان زاڭناما قازاقستاندىقتاردىڭ دىني قۇقىقتارى مەن بوستاندىعىنا نۇقسان كەلتىرمەۋگە تيىس. ماجىلىستىڭ حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ اقتوبە قالاسىنداعى كوشپەلى وتىرىسىنا قاتىسقان پالاتا توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين وسىنى قاداپ ايتتى. 

پارلامەنتشىلەردىڭ ەلىمىزدىڭ باتىسىنا ساپارى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان بۇل جيىنعا «تەرروريزم مەن دىني ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋدى كۇشەيتۋ, سونداي-اق وسى سالادا­عى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ جونىندەگى شارالار» تاقىرىبى ارقاۋ بولدى.
وتىرىستىڭ اشىلۋىندا سوز العان ماجىلىس باسشىسى تەرروريزممەن جانە ەكسترەميزممەن كۇرەسكە ارنالعان پارمەندى قۇقىقتىق بازا قۇرۋ باعىتىنداعى جۇمىسقا نازار اۋدارتتى.
نۇرلان زايروللاۇلى بەيبىتشىلىكتى قورعاۋ, تىنىشتىقتى ساقتاۋ جانە تاتۋلىقتى كۇشەيتۋ بابالارىمىزدان كەلە جاتقان قاسيەتتى جول ەكەنىن, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ قۇرعان تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەڭ باستى مۇراتى دا وسى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.
سپيكەر تاۋەلسىزدىك العان كۇننەن باستاپ ەلىمىزدە قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ جولىندا اتقارىلىپ كەلە جاتقان شارالارعا توقتالدى. ول, اسىرەسە, زاڭنامالىق قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل بولدى. اتاپ ايتار بولساق, ەلىمىزدە «تەرروريزمگە قارسى ىس-قيمىل» زاڭى جۇمىس ىستەيدى.
ن.نىعماتۋلين وتكەن جىلدىڭ جەل­توقسانىندا ەل پرەزيدەنتى «كەيبىر زاڭ­نامالىق اكتىلەرگە ەكسترەميزمگە جانە تەرروريزمگە قارسى ىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىنا قول قويعانىن ەسكە سالدى. بۇل زاڭنىڭ جوباسىن ماجىلىس قابىرعاسىندا تالقىلاۋعا دەپۋتاتتارمەن قاتار, تيىستى ورگان وكىلدەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, سونداي-اق پارلامەنتكە كىرمەگەن «اۋىل», «بىرلىك», «جسدپ» سەكىلدى پارتييالاردىڭ مۇشەلەرى, بەلگىلى قۇقىق قورعاۋشىلار مەن ساياساتتانۋشىلار, ساراپشىلار, قوعامدىق جانە دىني قاي­راتكەرلەر تارتىلدى. وسىلايشا, جوبا كەڭ قوعامدىق تالقىلاۋدان وتكىزىلدى. ناتيجەسىندە, قازاقستاندىقتاردىڭ قۇقى­عىن, قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋعا باعىتتالعان قاجەتتى زاڭ قابىلداندى.
– جۇمىستىڭ دال وسى فورماتى وزىنىڭ زاماناۋيلىعىن, تيىمدىلىگىن كورسەتتى جانە جان-جاقتى ارى ساپالى پىسىقتالعان زاڭدى ازىرلەۋگە سەپتەستى. پارلامەنت ماجىلىسى تەرروريزمگە قارسى زاڭنامالىق بازانى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىستى ارى قاراي دا جالعاستىراتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى, – دەدى نۇرلان نىعماتۋلين.
تەرروريزمگە قارسى تۇرۋ ىسىن زاڭنامالىق بازامەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جۇمىستار جايىندا ايتا وتىرىپ, ماجىلىس توراعاسى قابىلداناتىن شارالار ەل ازاماتتارىنىڭ دىني قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا نۇقسان كەلتىرمەۋگە تيىستىگىن نىقتادى.
سپيكەر بىزدىڭ ەلىمىز كوپتەگەن كون­فەسسييالار مەن ەتنوستاردىڭ بەيبىت ومىر سۇرۋ ورتالىعىنا اينالعانىن جەتكىزدى. بىراق «جامان ايتپاي جاقسى جوق» دەيدى حالىق دانالىعى, قازىرگى ۋاقىت كەز كەلگەن مەملەكەتتەن وتە ساق بولۋدى تالاپ ەتەدى.
– وسىعان وراي ەلباسىمىز «قا­زاقستاننىڭ ۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋىندا دىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ىس-قيمىلدى الداعى جىلدارداعى ىشكى ساياسات سالاسىنداعى باستى مىندەتتەردىڭ بىرى رەتىندە بەلگىلەدى. ولاردىڭ جولىن كەسۋ ۇشىن ناقتى تاپسىرمالار بەردى. ەندىگى ارەكەتىمىز – تىنىش ومىردى بۇزاتىن ۇيىمدارعا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋىمىز قاجەت. اقپارات قۇرالدارىندا جانە ينتەرنەتتە دىني ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, حالىق ىشىندە, جاستار اراسىندا ەل تىنىشتىعىن قورعاۋ جولىندا تاربيە جۇمىستارىن قولعا الۋىمىز كەرەك. بۇل رەتتە ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىنىڭ ماڭىزى وتە زور, – دەدى ن.نىعماتۋلين.
وز سوزىندە ول ەكسترەميزممەن جانە تەر­روريزممەن كۇرەس ماسەلەسىنىڭ بىرنەشە قىرىنا وتىرىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ نا­زارىن اۋدارتتى. ماجىلىس باسشىسىنىڭ بايلامىنشا, ەل حالقىنا دەسترۋكتيۆتى ىق­پال ەتۋمەن كۇرەستىڭ جاڭا فورمالارى مەن ادىس­تەرىن پايدالانۋ, وڭىرلىك تەرروريزمگە قارسى كوميسسييالار قىزمەتىن جانداندىرۋ قاجەت.
– تەرروريزم مەن دىني ەكسترەميزمگە قارسى تۇرۋ بويىنشا جۇمىستىڭ تيىمدىلىگى كوبىنە ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋىنا جانە ارانداتقىش راديكالدى يدەيالارمەن كۇرەسكە ۇلەس قوسۋىنا بايلانىستى بولادى. بۇل كۇرەستە ىمىراعا جول جوق, – دەپ قاداپ ايتتى نۇرلان نىعماتۋلين.
ول اقتوبە وبلىسىن مىسالعا كەلتىردى: وڭىردە ورتالىق جانە جەرگىلىكتى بيلىكتەردىڭ بىرلەسكەن پروفيلاكتيكالىق جۇمىسىنىڭ تيىمدى تەتىگى سىناقتان تابىستى وتكىزىلگەن.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا سوڭعى جىل ۇدەرىندە اقتوبە وبلىسىندا «حالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ» كەڭ اۋقىمدى جوباسى جۇزەگە اسىرىلدى. بىلىكتى دارىگەرلەر, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر, پسيحولوگتار, زاڭگەرلەر, تەولوگتار, كاسىپكەرلەر, يمامدار جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلدەرى اقتوبە قالاسىندا جانە وبلىستىڭ بەس اۋدانىندا بىرگە جۇمىس جاسادى. جالپى العاندا, توپ وز قىزمەتىمەن وبلىستىڭ 145 مىڭداي تۇرعىنىن, ياعني, اربىر التىنشى اقتوبەلىكتى قامتىعان. وڭىردەگى اۋدانداردا بيزنەس ورتانى دامىتۋعا, حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە ەرەكشە كوڭىل بولىندى, – دەدى ن.نىعماتۋلين.
ول پرەزيدەنتتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا ايتىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ كورسەتتى. نۇرلان نىعماتۋليننىڭ ايتۋىنشا, ولار ەلىمىزدەگى الداعى جىلدارداعى بۇكىل يدەولوگييالىق جۇمىس ۇشىن نەگىز قالادى. «بۇل وسكەلەڭ ۇرپاقتى رۋحاني-ادامگەرشىلىك تاربيەلەۋ جۇمىسىن جاڭاشا تۇزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى» دەپ تۇيدى سپيكەر.
كوشپەلى وتىرىستا دىني ەكسترەميزم مەن لاڭكەستىكتىڭ الدىن الۋدىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىن تالقىلاۋعا ۇكىمەتتىڭ, باس پروكۋراتۋرانىڭ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ وكىلدەرى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار باسشىلارى, قوعامدىق ۇيىمدار, دىني بىرلەستىكتەر مۇشەلەرى, دىنتانۋشىلار مەن ساراپشىلار قاتىستى.

ايحان شارىپ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*