جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل

1802
0
بولىسۋ:

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى مەملەكەت, جۇمىس بەرۋشى جانە جۇمىسشىنىڭ وز دەنساۋلىعىنا ورتاق جاۋاپكەرشىلىگى قاعيداتىنا نەگىزدەلۋى تيىس ەكەنىن ەرەكشە اتاپ وتتى. ساراپشى ماماندار ەلباسى نازارعا العان ۇش تارماقتى تەڭ ۇستاۋدا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ­دىڭ مۇمكىندىگى  زور ەكەنىن ايتۋدا. راسىندا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ تۇيىنىن تارقاتۋعا بۇل جۇيە سەپتىگىن تيگىزە الا ما? مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن مىندەتتى ەتىپ ەنگىزۋ ارقىلى نە ۇتامىز, حالىققا قانشالىقتى تيىمدى? بۇل جونىندە نەيروحيرۋرگييا ورتالىعى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بەكسۇلتان سەرىكبايۇلىمەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك. 

– ەلباسى ۇسىنعان 100 ناق­تى قادامنىڭ 80-قادامىندا الەۋ­مەتتىك دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالاسىنىڭ قارجىلىق تۇراق­تىلىعى جونىندە ايتىلادى. ياعني, بۇل سالانىڭ قازىرگىدەي بيۋدجەت ەسەبىنەن تولىقتاي قارجىلاندىرىلۋى بۇگىنگى داع­دارىس جاعدايىندا اسا تيىمسىز بولىپ وتىر. سوندىقتان وسى كەزەڭدە مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋ ەڭ دۇرىس شەشىلگەن شەشىمدەردىڭ بىرى بول­ماق. دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى زامان تالابىن, نارىق جاعدايىن ەسكەرۋى قاجەت. مەملەكەت الەۋ­مەتتىك جاعىنان از قورعالعان ازا­ماتتاردى الى دە وز قامقور­لى­عىنا الىپ, ولاردىڭ اتىنان قورعا تيىستى قاراجات اۋدارىپ وتىراتىنى انىق. زەينەتكەرلەر, 18 جاسقا دەيىنگى بالالار, مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى جاندار, ار­نايى مەكەمەلەردە جازاسىن وتەۋ­شى­لەر, جۇمىسسىز ازاماتتار, ستۋ­دەنتتەر مەن تاعى باسقالارى ۇشىن مەملەكەت جارنا تولەيتىن بولا­دى. بۇل – بىر.
ەكىنشىدەن, ەل ەگەمەندىگىن العان 25 جىلدىڭ ىشىندە مەم­لەكەت جەتسىن-جەتپەسىن دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ سالاسىنا قارجى بولىپ, ەل تۇرعىندارىن تولىقتاي تە­گىن مەديتسينالىق ەم-دوم قا­بىل­داۋمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلدى. الى كۇنگە دەيىن مەدي­تسينا سالاسى بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلادى. ەندىگى كەزەكتە ەلىمىزدىڭ اربىر تۇرعىنى وز دەنساۋلىعىنا دەگەن جاۋاپ­كەرشىلىگىن سەزىنۋى قاجەت. بۇل وتە ماڭىزدى. دامىعان شەت مەملەكەتتەردە مەديتسينالىق ساق­تاندىرۋ جۇيەسى دۇرىس جولعا قويىلعان. مۇنداي الەۋمەتتىك مەديتسينالىق قورعا حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاندىرۋعا, الەۋ­مەتتىك جاعىنان از قور­عال­عان ازاماتتاردى قورعاۋعا كە­پىل­دىك بەرەتىن – مەملەكەت, ون­دىرىس ورىندارىنداعى جۇ­مىس­كەرلەرگە قولايلى جاعداي جا­ساپ, دەنساۋ­لىعىنا, قاۋىپ­سىز­دىگىنە جاۋاپ بەرۋگە مۇددەلى – جۇمىس بەرۋشىلەر جانە كەز كەل­گەن جەكە تۇلعانىڭ تا­را­پى­نان قارجى قۇيىلادى. وسى ۇش تاراپ ارتۇرلى پايىزبەن مە­دي­تسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ جار­نا­سىن تولەۋگە مىندەتتەلەدى. اربىر ازامات, جۇمىس بەرۋشى مەن مەم­لەكەت وز قالتاسىنان قاراجات شى­عارعاننان كەيىن دەنساۋلىق ماسە­لەسىنە ۇقىپتىلىقپەن قاراي­تىن بولادى.


بۇگىندە ورتا ەسەپپەن 6 ميل­ليون ادام جۇمىس ىستەۋگە قابىلەت­تى. حالىقتىڭ وسى الەۋمەتتىك بەل­سەندى توبى ەكى جىلدان كەيىن 1 پايىزدان جارنا تولەي باستاۋى قاجەت. اتالمىش جۇيە جونىندە تۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ الدى­مەن وسى توپ وكىلدەرىنە جۇرگىزىلۋى اسا ماڭىزدى. جۇمىسكەرلەر زاڭ جۇزىندە مەديتسينالىق ساق­تان­دىرۋعا جارنا تولەمەسە, 2018 جىل­دىڭ العاشقى ايىنان باس­تاپ ولار دارىگەرلەردىڭ تەگىن كومەگى­نە جۇگىنە المايتىنىن تۇسىنۋى شارت. بۇدان بولەك, حالىقتىڭ وزىن-وزى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان توبى تومەنگى جالاقى مولشەرىنىڭ بەس پايىزىن جارنا ەسەبىندە تولەپ وتىرۋى شارت. ەلى­مىزدە مۇنداي توپتىڭ 2,5 ميل­ليونعا جۋىق وكىلى بار. بۇل اتال­عان توپ وكىلدەرى تۇسىنبەي, ەستىمەي قالىپ, جارنا تولەمەگەنى ۇشىن ەشكىم جاۋاپكەرشىلىك المايدى.
سونىمەن قاتار مىندەتتى الەۋ­مەتتىك مەديتسينالىق ساق­تاندىرۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن تۇسىندىرۋگە تەك دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالاسىنىڭ ماماندارى جاۋاپ­تى ەمەس. بۇل جاۋاپتى مىن­­دەتپەن اينالىسۋعا رەس­پۋبلي­كالىق, جەر­گىلىكتى قۇزىرەتتى مەكە­مە­لە­ردىڭ بارلىعى مۇددەلى. «جۇ­مىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەمەك­شى, تيىمدى جۇيەنىڭ ەنگىزىلۋى تيىس ەكەندىگىن جان-جاقتى تۇسىن­دىرۋىمىز قاجەت.

 

اسىل تۇمار

 

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*