تاسىمالداۋشىلار مەملەكەت قامقورلىعىندا

1407
0
بولىسۋ:

پارلامەنت تۇزەتۋلەرمەن تولىققان كونستيتۋتسيياعا ساي قىزمەت ەتۋگە كوشەدى. ماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىن اشقان سپيكەر نۇرلان نىعماتۋلين ەڭ اۋەلى ەلباسىنىڭ «قر كونستيتۋتسيياسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويعانىنا جانە وز جارلىعىمەن وسى زاڭدى جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى ىس-شارالار كەشەنىن بەكىتكەنىنە نازار اۋدارتتى. 

ن.نىعماتۋليننىڭ ايتۋىنشا, بۇل قالاۋلىلار الدىنا جاڭا مىندەتتەر قويادى.
– پارلامەنتكە, سونىڭ ىشىندە, ماجىلىسكە وتە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلۋدە. سوندىقتان بىز ەلباسىمىزدىڭ بارلىق تاپسىرمالارىن جوعارى دەڭگەيدە ورىنداۋىمىز قاجەت. وز پالاتامىزدىڭ كونستيتۋتسييا تالاپتارىنا سايكەس قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋشى شارالار قابىلداۋعا تيىسپىز. سونداي-اق بىزدى كونستيتۋتسييالىق رەفورماعا بايلانىستى قولدانىستاعى زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ بويىنشا ۇلكەن ارى بەلسەندى جۇمىس كۇتىپ تۇر. پرەزيدەنت الدىمىزعا قويىپ وتىرعان بارلىق مىندەتتەردى دەپۋتاتتىق كورپۋس تابىستى شەشەدى دەپ سەنەمىن! – دەپ اتاپ كورسەتتى ماجىلىس توراعاسى.
وسىدان كەيىن كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەردى قاراۋعا كوشكەن پالاتا دەپۋتاتتارى قازاقستان جانە سەربييا ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى «حالىقارالىق اۆتوموبيل قاتىناسى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسييالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تالقىعا سالا كەلە, بىراۋىزدان ماقۇلدادى.
ينۆەستيتسييالار جانە دامۋ مينيسترى ج.قاسىمبەكتىڭ تۇسىندىرۋىنشە, قول­دانىستاعى زاڭناما («اۆتوموبيل كولىگى تۋرالى» زاڭى) بويىنشا يمپورت-ەكسپورت, حالىقارالىق تاسىمال جانە ۇشىنشى ەلدەرگە شىعۋ كەزىندە رۇقسات بەرۋشى جۇيە قولدانىلادى. ال اتالعان كەلىسىمگە سايكەس, قازاقستان مەن سەربييا اراسىنداعى جۇك تاسىمالى جانە ولاردىڭ اۋماقتارى ارقىلى وتەتىن ترانزيت «رۇقساتسىز جۇزەگە اسىرىلاتىن» بولادى.
مينيستر ج.قاسىمبەكتىڭ مالىمەتىنشە, 2016 جىلى قازاقستان مەن سەربييا ارا­سىنداعى اۆتوموبيلمەن جۇك تاسى­مالىنىڭ كولەمى 15 پايىزعا ۇلعايىپ, 5 مىڭ 400 توننانى قۇراعان. دەگەنمەن ونىڭ ايتۋىنشا, سەربييا بىزدى, ەڭ الدىمەن ترانزيتتىك مەملەكەت رەتىندە قىزىقتىرادى.
– قازاقستاندىق تاسىمالداۋشىلار قۇقىقتارىن حالىقارالىق دەڭگەيدە قورعاۋ ۇشىن وسىنداي كەلىسىمدەرگە قول قويۋدامىز. اتالعان شارت قازاقستاندىق تاسىمال­داۋشىلار ۇشىن تيىمدى. بىز ۇشىن سەربييا بىرىنشى كەزەكتە ترانزيتتىك مەملەكەت رەتىندە قىزىقتى. سەبەبى, وسى ەل اۋماعى ارقىلى بىز ترانزيتپەن وڭتۇستىك ەۋروپا مەملەكەتتەرىنە – گرەكييا, حورۆاتييا, بولگارييا جانە باسقالارىنا شىعامىز. تيىسىنشە, بىز ۇشىن وڭتۇستىك ەۋروپاعا رۇقسات بەرۋسىز-اق شىعۋعا قول جەتكىزۋ ماڭىزدى بولىپ وتىر, – دەدى جەڭىس ماحمۇدۇلى.
ونىڭ ۇستىنە, بۇعان دەيىن قازاقستان وسىعان ۇقساس كەلىسىمدى بولگارييا, رۋمىنييا, حورۆاتييا, گرەكييا سەكىلدى بالقان ەلدەرىمەن بەكىتىپتى.
مينيستر مۇنداي كەلىسىم بەكىتپەس بۇرىن قارسى تاراپتىڭ مۇمكىندىكتەرىن دە باعامدايتىندارىن العا تارتتى: «بۇل تاجىريبە ادەتتە تاسىمالدىڭ تەڭبە-تەڭ شارتتارى بار جاعدايدا ىسكە قوسىلادى. نەمەسە بىزدىڭ تاسىمالداۋشىلاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىك بويىنشا ار­تىقشىلىقتارى بولۋى كەرەك. ەگەر وزىمىز شارتتاسۋشى ەلدىڭ تاسىمالداۋ­شىلارى الدەقايدا قۋاتتى ەكەنىن بىلسەك, وندا رۇقسات بەرۋشى جۇيەنى قالدىرامىز» دەدى ول.
مينيستردىڭ دەرەگىنشە, قازاقستان بۇگىندە الەمدەگى 41 ەلمەن ارادا وسىعان ۇقساس كەلىسىم بەكىتكەن. جيىندا اي­تىلعانداي, قازاقستان ارقىلى حالىق­ارالىق باعىتتاعى اۆتوموبيل كولىگىمەن جۇكتەر تاسىمالداۋ كولەمى 2016 جىلى 8 ميلليون 446 مىڭ 700 توننادان استى. بۇل 2015 جىلعى كورسەتكىشتەن 15 پايىزعا نەمەسە 9 مىڭ 987 تونناعا كوپ. قازاقستاندا حالىقارالىق اۆتوكولىك تاسىمالىن جۇزەگە اسىراتىن 3,5 مىڭداي كولىك كومپانيياسى تىركەلگەن. ولاردىڭ اۆتوكولىك پاركى شامامەن 17 مىڭ ماشينانى قۇرايدى.
جەڭىس قاسىمبەك 2015 جىلى قا­زاقستاننىڭ حالىقارالىق تاسىمالىنىڭ جانە ەلىمىز ارقىلى وتكەن ترانزيت جۇكتىڭ 42 پايىزى وتاندىق تاسىمالداۋشى كومپانييالار ۇلەسىنە تيگەنىن حابارلادى. بۇل كورسەتكىش بىلتىر 46 پايىزعا دەيىن وسكەن. ەلۋ پايىزىن – 4,5 ميلليون تونناسىن رەسەيلىك جانە ورتالىق ازييا ەلدەرىنىڭ تاسىمالداۋشىلارى يەلەنگەن. قالعاندارىن قىتاي, پولشا, گەرمانييا, تۇركييا تاسىمالداۋشىلارى جەتكىزىپتى.
«بىز بيىل پاريتەتكە قول جەتكىزەمىز. ياعني, ەلىمىزدىڭ ەكسپورتى مەن يمپورتىن جانە قازاقستان اۋماعى ارقىلى وتەتىن ترانزيتتىك جۇكتەردىڭ 50 پايىزىن كوزدەلگەن جەرىنە دەيىن وتاندىق تاسى­مالداۋشىلار تاسيتىن بولادى» دەدى مينيستر.

ەلدوس سەنباي

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*