ناۋرىزداما – قوعامدى بىرىكتىرەتىن مەيرام

2898
0
بولىسۋ:

بۇگىن ەسكىشە جىل ساناۋ  بويىنشا كوكتەم كىردى. ۇلانعايىر قازاق دالاسىنىڭ  كۇنباتىس  تۇسىن جايلايتىن اعايىن امالدى قارسى الىپ,  ارقا-جارقا بولىپ كورىسۋدى باستادى. كونەدەن كەلە جاتقان سالتتى  ساقتاپ,  مارە-سارە  بولىسىپ جاتىر جۇرت. بۇل  ماشھۇر جۇسىپ ايتقان قازاقى ناۋرىزدامانىڭ باستالعانىن  كورسەتسە كەرەك.

نەگىزى ۇلتتىڭ  رۋحاني  تۇتاستىعىن ساقتاۋعا سەپتىگى تيەتىن  دۇنيەلەر كوپ.  ولاردىڭ قاتارىنا تىل, دىن, دىلدى جاتقىزۋعا  بولادى.  سونىمەن بىرگە, سالت-داستۇر دە  ۇلتتىڭ بىرلىگىن نىعايتۋعا  ىقپال ەتەرى انىق.  سونداي سالتتاردىڭ بىرى وسى–كورىسۋ. راس,   بۇل سالت   قازاق جايلاعان مەكەننىڭ ار قيىرىندا تويلانا  قويمايدى. ازىرگە تەك  باتىستاعى  اعايىن وسى كورىسۋ سالتىن ەرەكشە ساقتاپ جۇر. بىراق,  بۇل جاعداي  كوكتەمدى   قارسى الۋدىڭ  مۇنداي  داستۇرىن وزگە قازاق بىلمەيدى دەگەندى اڭعارتپاسا كەرەك.  شىن مانىندە,   تابيعات جاڭارعان مەرىزىمدى قارسى الىپ,  كوكتەمنىڭ كەلىپ, ارقانىڭ كەڭىگەنىنە   قۋانباعان قازاق  بولماعان بۇرىن.  ماشھۇر جۇسىپ كوپەيۇلى     ۇيىنە كەلگەن  قوناقتارعا  8 كۇندىك ناۋرىزداما بەرگەن ساتى بايدىڭ  حيقاياسىن ايتادى. سەگىز كۇن  مەيرام قىلعان جۇرت   توعىزىنشى كۇنى,  ۇلىستىڭ ۇلى  كۇنىندە  جاراتقاننان تىلەك تىلەپ,  دۇعا قىلادى ەكەن.  ول ەندى تۋرا  22 ناۋرىزعا  سايكەسەتىن كۇن. ياعني, بۇل مەيرامنىڭ تۇپ مانى  تۇتاس ۇلىستىڭ  ورتاق تىلەگىنە  تىرەلەتىن بولسا كەرەك. عۇلامانىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك بۇرىن ناۋرىزدامانى باياناۋىل توڭىرەگىندە دە,  الاتاۋ باۋرايىندا دا بەرىپتى. دەمەك,  بۇگىن باستالعان سالت كۇللى  قازاققا  ورتاق  بولعانى انىق. تەك ار تۇرلى اتاۋمەن اتاپ,  بىر وڭىردەگىنى ساقتاپ  قالسا, كەلەسى بىر ايماقتاعىنى  ۇمىتىپ كەتسەك كەرەك. ناۋرىزدىڭ  وزىن 70 جىلعا جۋىق  رەسمي تويلاتقىزباي,  مەيىلىنشە  حالىق ساناسىنان وشىرۋگە  ۇمتىلعان   ساياسي جۇيەدە  ومىر سۇرگەن كەزىمىزدىڭ  زاردابى وسى. سودان عوي,  14 ناۋرىزدا باستالاتىن  كورىسۋ سالتى  كوپ  وڭىرگە تاڭسىق  كورىنىپ جاتىر. بىراق, ۇلتتىڭ  سالت-ساناسىنىڭ  وزگەرىپ تۇراتىنىن ەسكەرسەك,   كۇنباتىستا ساقتالعان ادەمى  داستۇردى جاڭعىرتىپ,  وزگە ايماقتارعا دا تاراتۋدىڭ  ارتىقتىعى  بولماسا كەرەك. قاجەت بولسا, بۇل ىسكە ىشكى ساياساتپەن اينالىساتىن  مەكەمەلەردى تارتىپ, ناسيحاتىن  جاساپ بۇقارالىق سيپات  بەرۋگە    بولادى.

14 ناۋرىز – ناۋرىزدامانىڭ باسى

وسىدان  بىرنەشە جىل  بۇرىن فولكلورتانۋشى بەرىك جۇسىپ فەيسبۋكتەگى وز پاراقشاسىندا «بارىڭىزگە بەلگىلى, جىل باسى – تىشقان. ەجەلدەن حالىق اراسىندا: «تىشقان قالاي جىل باسى بولدى?» دەيتىن ەرتەگىلەر تاراعان… الدىمەن ەركەگى, سوسىن ۇرعاشىسى, سوڭىنان بارىپ بالپاناقتارى تۇرادى. سويتىپ, ىنىنىڭ ىشى مەن اۋزىن بىر تازالاپ قويادى. سودان سوڭ بىر-بىرىمەن كىسى سيياقتى كادىمگىدەي كورىسەدى. (بۇعان تاڭ قالماڭىز. سۋىر دەگەن اڭنىڭ تۇرى بار. ولاردىڭ «سۋىردىڭ قىز ۇزاتۋى» دەگەن راسىمى بولاتىنىن اڭشىلار جاقسى بىلەدى). مۇنىسى جىل باسىندا اينالاسىن تازارتىپ, كىر-قوڭىن جۋىپ, كيىمىن جاڭالاپ كيەتىن دالالىقتاردىڭ تىرشىلىگىنە قاتتى ۇقسايدى. وسى ماقۇلىقتىڭ جىلداعى ادەتىنەن بىر تانبايتىنىن بىلەتىن جانە ۇنەمى باقىلاپ جۇرەتىن بىزدىڭ جاقتىڭ اۋليە شالدارى وسى كۇندى «جىل باسى» دەيتىن»-دەپ جازعانى بار.  ياعني,  14 ناۋرىزدى بۇرىڭعىلار  جىل باسى ساناعان, ال  22 ناۋرىز ۇلىستىڭ ۇلى  كۇنى. شاكارىم قاجىنىڭ بالاسى بالاسى احات وز  ەستەلىگىندە: «14-مارت – ەسكىشە 1-مارت. اكەي ايتتى: «بۇگىن ەسكىشە 1-مارت, قازاقشا جاڭا جىل, ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى دەيدى. ال جاڭا جىلدىڭ بۇرىنعى اتى – ناۋرىز, بۇل فارسى تىلى. جاڭا كۇن دەگەن سوز. قوجا-مولدالار ەسكى ادەتتى قالدىرامىز دەپ, قۇربان, ورازا ايتتارىن ۇلىس كۇنى دەگىزىپ جىبەرگەن»,-دەپ جازادى. بىر سوزبەن ايتقاندا  كۇنباتىستاعى اعايىن ساقتاپ وتىرعان  كورىسۋ سالتى   ناۋرىزداما  عۇرپىنىڭ بىر  بولشەگى  بولسا كەرەك. تەك قازىر ول  ايماقتىق سيپاتتا عانا قالىپ وتىر. بىراق, وسى سالت تابيعاتتاعى  ۇلكەن وزگەرىستەردىڭ  باسى رەتىندە سانالعان.  سەبەبى, وسى مەرىزىمدە توقتى  شوقجۇلدىزىنداعى امال جۇلدىزى كۇنمەن بىر سىزىقتىڭ   بويىندا تۇرعانداي كورىنەتىن بولسا كەرەك. بۇرىڭعىلاردىڭ «كۇن  حامال  جۇلدىزىنا كىردى» دەيتىن كەزى وسى كەز. ياعني, كۇن مەن امال جۇلدىزى  «كورىسەدى».  جەر بەتىندە قىس اياقتالىپ,  ۇزىنسارى كەلگەن سوڭ ادامداردىڭ دا بارىس-كەلىسى, الىس-بەرىسى  باستالادى. سول سەبەپتى,  14 ناۋرىزدى ايىرىقشا اتاپ وتەتىن كۇنباتىستاعى اعايىننىڭ سالتىن كۇللى قازاق قولداپ-قولپاشتاسا ۇتىلا قويماسپىز. سەبەبى, «تورقالى تويدىڭ» كوشپەندى جۇرتتىڭ باسىن بىرىكتىرىپ كەلگەنى تاريحتان بەلگىلى. ارى ناۋرىزدامانى اتاپ  وتۋدىڭ  ماڭىزى ارتا تۇسەر ەدى. ەگەر  بىرنەشە جىل مەملەكەتتىك  قولداۋ بولسا مەيرامدى حالىق وزى دامىتىپ, بۇقارالىق سيپاتقا ەنگىزەرىنە سەنىمىمىز كامىل. تازا يدەولگييالىق استارمەن  تويلانا باستاعان 8 ناۋرىز حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى مەرەكەسى قازىر  جالپى حالىقتىق مەيرامعا اينالعانى سونىڭ ناقتى دالەلى. باتىستاعى «كورىسۋ» سالتىنىڭ اتاۋى ەمەس,  مازمۇنى ماڭىزدى. حالىقتىڭ وز سالتى. ەندى تەك  سونى جان-جاقتى ناسيحاتتاپ, ارىسى كۇللى تۇركىگە, بەرىسى بارشا قازاققا قايتارۋ كەرەك.  بىرلىك الاۋى تەك وتپان تاۋدا عانا ەمەس, التايدا, حانتاڭىرىنىڭ باۋرايىندا,  ۇلىتاۋ مەن  قازىعۇرتتا, كوكشە مەن باياندا  تۇتانسا يىسى قازاقتىڭ ايبىنىن اسقاقتاتارى انىق.

سەرىك ەرعالي, ما­دەنيەتتانۋشى:

– كەشەگى ناۋرىزدىڭ باسى سانالعان امال كۇنى 14 ناۋ­رىز قازاق رۋ­حا­نييا­تى­نىڭ بوستان بول­عان سالتاناتى بولۋى كەرەك. بىرتۇتاس قازاق كورپەسىن بىر قيياعا بۇرا تارتپاي, رۋحاني مودەرنيزاتسييانىڭ كورىنىسىنە اينالدىرا بىلەيىك. الىپ اقىنىمىز سابىر ادايدىڭ ەڭبەگىن ەش قىلماي جال­پىقازاقتىق سالتاناتقا اينال­دىرساق دەگەن پىكىردەمىن. 14 ناۋرىزدا ۇلى دالانىڭ 4 قۇبىلاسىندا قازاقتىڭ 4 كەزدەسۋى بىرگە ستارت الاتىنداي راسىم جاساعان جون. بۇل بۇرىننان ايتىلىپ جۇر. ايتالىق, وتپان, قازىعۇرت, ۇلىتاۋ, التاي ماڭىندا. بۇعان مادەنيەت مينيسترلىگى اتسالىسۋى كەرەك. قازاق ىدىراپ وتىرعان جوق, رۋح ىدىراپ وتىر, وسىلاي جاساساق, بىز وزىمىزدى قويىپ, كۇللى تۇر­كىنى بىرىكتىرەمىز, جاۋدى تۇڭىلتىپ, دوستى سۇيسىنتەمىز. مۇنى سىرا, باس كو­تەرەر بايلار مەن زييالى قاۋىم قولعا الۋى تيىس. ايتالىق, باتىستىڭ قازاعى شىعىس پەن وڭتۇسقا اعىلسىن, ورتالىق التاي مەن قازى­عۇرتقا, وتپانعا بارسىن. قازاق بىرىمەن-بىرى جاڭاجىلدىق تابىسۋعا كىرىسسىن. مۇنى اكىمدەر دە قولعا الۋىنا بو­لادى. بۇل بۇگىندە اسا وزەكتى ىس بولار ەدى. سول سەبەپتى, ناۋرىز ايىنىڭ 23 كۇنى بە­رىلەتىن رەسمي دە­ما­لىستى 14 ناۋرىزعا جىل­جىتقان جون بولار. سوندا بۇل كۇننىڭ ماڭىزى بىرشاما ارتا تۇسكەن بولار ەدى.

مەرەكە دە يدەولوگييا قۇرالى

جالپى, تۇرلى اتاۋلى كۇندەردى  يدەولوگييا قۇرالى رەتىندە جاقسى  پايدالانعان  مەملەكەت–كسرو.  7  قاراشا,  8 ناۋرىز, 1 مامىر, 9 مامىر… كەڭەستىك  جۇيەنىڭ  بۇقارانى يدەولوگييالىق  شەڭبەردە ۇستاپ تۇرۋ ۇشىن   قولدانعان   مەرەكەلەرىنىڭ  بىرازى وسىلار. سول مەيرامداردىڭ  بىرقاتارى  ىس  جۇزىندە  بۇقارانىڭ ساناسىنا سىڭىپ,  جالپىحالىقتىق مەرەكەگە اينالعان. ماسەلەن, 8  ناۋرىز.  ال,  كەيبىرەۋىن تاۋەلسىزدىك العان سوڭ قازاقستان  مەملەكەتى  قوعامدىق  تۇتاستىققا  قاجەتتى  ەلەمەنت رەتىندە   قولدانىپ كەلەمىز. 1 مامىر  مەيرامىنىڭ ساقتالىپ قالعانى سودان. بىر سوزبەن ايتقاندا قازاقستان قوعامىندا  رەسمي مەرەكەلەردى  يدەولوگييا  قۇرالى رەتىندە  پايدالانۋعا  مۇمكىندىكتەر بار. دەمەك, ناۋرىزدامانى  وسى ماقسات ۇشىن قولدانۋعا  بولادى دەگەن سوز. 8-9 كۇنگە ارنايى اتاۋ بەرىپ, تۇرلى شارالار ۇيىمداستىرۋعا,  ۇلتتى ۇيىستىرۋعا, قوعامدى  توپتاستىرۋعا زور مۇمكىندىكتەر بار.  ناۋرىزدامانى  9 كۇن اتاپ وتۋدى بىرنەشە  باعىتتا  پايدالانۋعا  بولاتىن تارىزدى.  بىرىنشى كەزەكتە ارينە  قازاق ۇلتىنىڭ بەرەكە-بىرلىگىن نىعايتۋ باعىتىندا قولدانۋعا  بولادى. 14 ناۋرىزدا باتىستا كورىسۋ سالتى جاسالىپ, ماڭعىستاۋداعى وتپان اتۋدا  ۇلان اسىر مەيرام جاسالاتىنى  بارشاعا بەلگىلى. سول شارا  كادىمگىدەي بىرلىكتىڭ نىشانىنا اينالعانىن بايقاۋعا  بولادى. ەگەر  وتپان تاۋعا ۇندەس  قىلىپ, التايدا,  الاتاۋدا, قاراتاۋدا, قىزىلجاردا مەرەكە ۇيىمداستىرسا, كورىسۋ سالتى  ىس جۇزىندە ناۋرىزدامانىڭ باستاۋىنا اينالار ەدى.

ال, مەرەكەنى  يدەولوگييا قۇرالىنا  اينالدىرعاننان  ۇتار  ەكىنشى تۇسىمىز–ەتنوسارالىق  بىرلىككە قاتىستى.  ويتكەنى, ناۋرىز مەيرامى  قازاقستاندا  تۇراتىن  كوپتەگەن  ەتنوستارعا ورتاق. قازاق, وزبەك,   قىرعىز, تۇركىمەن, ازەربايجان, تۇرىك, كۇرد, تاجىك, نوعاي, تاتار,باشقۇرت, قاراشاي, قۇمىق, شەشەن-ينگۋش سيياقتى كوپتەگەن حالىقتار تويلايدى. ياعني كوپ حالىققا ورتاق  مەيرام. دەمەك, ناۋرىزداما ارقىلى  وسى بىرلىكتى نىعايتۋعا  بولادى. سەبەبى, ار ەتنوس تاريحى تەرەڭ وسىناۋ مەرەكەنىڭ بارشاعا ورتاق ەكەندىگىن سەزىنىپ, ۇقساستىقتار ىزدەيدى,  بىر-بىرىنىڭ سالت-ساناسىنا شىنىمەن قىزىعادى.

ۇشىنشىدەن,  بۇل مەرەكەنى  ەكولوگييالىق مادەنيەتتى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا   پايدالانۋعا  بولادى.  سەبەبى,  كوكتەم مەزگىلى جاڭعىرۋدىڭ,  جاڭارۋدىڭ باسى.  ناۋرىزدا اعاش ەگىپ,  بۇلاقتىڭ كوزىن اشۋ ەجەلدەن بەرى كەلە جاتقان سالت. ناۋرىزداما كەزىندە  وڭتۇستىكتە  مۇنداي شارالار ۇيىمداستىرۋدىڭ مۇمكىندىگى زور. ال,  سولتۇستىكتە  اۋلالاردان قار شىعارىپ, توڭىرەكتى تازالاۋعا بولادى. سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋعا دا وسى كەز قولايلى.  قار تولىق ەرىمەگەن كەزدە, جەر الى توڭ بولىپ تۇرعان ۋاقىتتا ەلدى مەكەندەردە  جينالعان قار مەن قوقىستى  اۋلاققا شىعارىپ تاستاۋدىڭ مۇمكىندىگى بار. بۇقارانى تيىستى قۇرىلىمدارعا  وسىلاي قولعابىس جاساۋعا جۇمىلدىرۋعا بولادى. بۇل وز كەزەگىندە  بيلىك پەن حالىقتى جاقىنداتا تۇسەتىن تەتىكتەردىڭ بىرىنە اينالار ەدى. ماسەلەن,  وتكەن اپتادا  استانادا قار تازالاۋعا ارنالعان سەنبىلىك وتتى. مۇنى  ناۋرىزداما شارالارىنىڭ قاتارىنا كىرەتىن ادەتتەردىڭ قاتارىنا قوسۋعا  بۇگىندە  ەش كەدەرگى جوق. ويتكەنى,  ناۋرىزدامانا  توعىز كۇن تويلاۋدىڭ العىشارتتارى بىزدىڭ ەلدە قالىپتاسا باستادى. العاش   رەت 2013 جىلى ونى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى باستاعان. ەندى سونى تۇتاس رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە جاڭعىرتۋعا مۇمكىندىك بار.

تورتىنشىدەن, بۇل مەيرامدى كەڭ  كولەمدە تويلاۋ ايماقتاعى مەملەكەتتەردىڭ ينتەگراتسيياسىنا دا وزىندىك  ىقپالىن  تيگىزۋى مۇمكىن. مەرەكە يۋنەسكو-نىڭ  ادامزاتتىڭ ماتەريالدىق ەمەس  مۇرالارىنىڭ قاتارىنا ەنگىزىلگەننەن  بەرى  اۋعانستان, يران,  تاجىكستان, تۇركىمەنستان قاتارلى بىرقاتار ەلدەر  حالىقارالىق ناۋرىز  فەستيۆالىن وتكىزىپ كەلەدى. 2010 جىلى  فەستيۆال تاجىكستاندا وتسە, 2011 جىلى يراندا, 2013 جىلى تۇركىمەنستاندا, 2014 جىلى اۋعانستاندا وتتى. سول سالتاناتتى شارالارعا ايماق ەلدەرىنىڭ پرەزيدەنتتەرى قاتىسقانى بار. ال, قازاقستان ناۋرىزدامانى 9 كۇن تويلار بولسا, ورتالىق ازيياداعى ەڭ ۇلكەن مەيرامدى ۇيىمداستىرۋشى ەل اتانىپ, مەيرام قارساڭىندا ازدى-كوپتى  شەتەلدىك تۋريستەردى تارتۋعا دا مۇمكىندىك تۋار ەدى. قىسقاسى,  ۇلتتىق مەيرامدى ۇلىق ەتۋ وز قولىمىزدا. «ورىسقا قاراماي تۇرعان كۇنىندە قازاقتىڭ ناۋرىزداماسىندا بولعان توي, مەرەكە قىزىعى بۇحار مەن قوقاندا دا بولماعان!»- دەسىپ سويلەيدى. قايدا اتاقتى اسقان باي بار بولسا, ناۋرىزدامانى سول بايعا قىلدىرادى ەكەن. ۇيسىن تولە بيلەردىڭ زامانىندا ناۋرىزدامانىڭ قادىر-قۇنى استان, تويدان ىلگەرى بولادى ەكەن»,-دەپ جازىپ كەتىپتى ماشھۇر جۇسىپ. سول كەزدەرگە ۇقساپ باعۋعا قازىر مۇمكىندىك بار. تەك كىلتىن تابۋ كەرەك بولىپ تۇر.

بەرىك ۋالي, قر ينۆەستيتسييالار جانە  دامۋ  مينيسترلىگى اقپاراتتىق قامتامسىز  ەتۋ دەپارتامەنتى  ديرەكتورى

نەگىزى  حالىقتىڭ سالت-داستۇرىن  جاڭا زامانعا  بەيىمدەۋدەن ۇتپاساق ۇتىلا  قويمايمىز. ماسەلەن,   قازىرگى كەزدە   جاسالاتىن  ۇيلەنۋ نەمەسە قىز  ۇزاتۋ  تويلارى بۇرىڭعى بابالارىمىزدىڭ داستۇرىنەن سال  بولەك جاسالادى.  ۇرىن كەلۋ جوق,  سىڭسۋ سيرەك ايتىلادى.  جار-جار تويدا شىرقالىپ جۇر. داستارحانعا  ەكى جاقتىڭ  قۇدالارى دا بىرگە جايعاسادى. ياعني,  بۇرىڭعى داستۇردەن سال وزگەشە. بىراق, وسىناۋ جاڭعىرعان  نۇسقانى  بۇگىنگى قازاق قابىلداپ الدى. سول سيياقتى ناۋرىز مەيرامىنا قاتىستى سالتتاردى دا جاڭعىرتىپ, جاڭا  زامانعا بەيىمدەگەننىڭ  ايىبى  بولماسا كەرەك.  بىز 2013 جىلى  وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا  9 كۇن ناۋرىزداما  جاساۋ باستاماسىن ۇسىنعانبىز. تولە  بي  زامانىندا  بولعانى ايتىلاتىن 8 كۇندىك ناۋرىزدامانى توعىزعا  شىعاردىق.  قازىرگى  ۆيتسە-پرەمەر, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترى,  سول كەزدە اتالعان وبلىستىڭ  اكىمى قىزمەتىن اتقارعان اسقار مىرزاحمەتوۆ  مەرەكەنى 9 كۇنگە دەيىن جەتكىزۋ تۋرالى پىكىرىن بىلدىرىپ, سول سەبەپتى 9  كۇن يدەياسى  دۇنيەگە كەلگەن. بىراق, وندا تەك توي-تويلاۋ ەمەس,  سەنبىلىك جاساۋ,  قارييالارعا  سالەم بەرۋ,  قايىرىمدىلىق شارالارىن ۇيىمداستىرۋ, مەملەكەتتىلىكتى  ناسيحاتتاۋ, رامىزدەرگە  قۇرمەت,  وتكەنگە تاعزىم سىندى  كوپتەگەن  يدەياولوگييالىق  شارالار ۇيىمداستىرىلعان ەدى. باستامانى  بىرقاتار وبلىستار   قولداپ,  جالعاستىرىپ اكەتكەن.وڭتۇستىك قازاقستان  وبلىسىندا بىز  مەيرامدى وسىلاي 9 كۇن بويى اتاپ وتۋدى 2013-2015 جىلدار ارالىعىندا  جۇزەگە اسىردىق. كەيىن دە جالعاسىن تاپتى.  حالىقتىڭ دا  ىقىلاسى ەرەكشە  بولعان-دى. 2015 جىلى  ناۋرىز ايىندا  وڭتۇستىك قازاقستان  وبلىسىنا بارعان كەزىندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا  بۇل باستامانىڭ ورىندى ەكەنىن,  ەل بويىنشا  ناسيحاتتاۋعا لايىق ەكەنىن ايتقان  بولاتىن. دەمەك,  14 ناۋرىزدان باستاپ, 22 ناۋرىزعا دەيىن ناۋرىزداما  سالتىن  جاڭعىرتۋدىڭ  مۇمكىندىگى بىزدە بار. بىراق,  ونى تەك  مەملەكەتتىڭ  ۇيىمداستىرۋىن  كۇتپەي,  الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى  بۇقارا دا جاپپاي  مەرەكەگە اينالدىرۋعا  بولادى. رەسمي ستاتۋسى  جوق  اۋليە ۆالەنتين كۇنى, حەللوۋين  دەگەندەر بىزگە  ينتەرنەت ارقىلى كىرىپ, وز جاقتاستارىن تاپتى عوي.  ناۋرىزدامانى  بۇقارالىق مەرەكەگە اينالدىرۋعا ينتەرنەت پەن ماسس-مەديانى  قولدانۋعا  بولادى. سول سەبەپتى, ناۋرىزدامانىڭ بۇقارالىق سيپاتقا  يە  بولۋىنا بارشانىڭ ات سالىسقانى  دۇرىس. ارى مەرەكە دەگەندى تەك  دەمالىس كۇندەرىمەن ولشەۋگە  بولمايدى. ۇجىمدا  سوعان  داىندىق جاساپ, تۇرلى  شارالار ۇيىمداستىرۋعا  بولادى. مەرەكەنىڭ اتموسفەراسىن  الدىن الا سەزىنە  بىلۋ كەرەك. ماسەلەن, ازەربايجان  حالقى ناۋرىزعا  دەيىن  بىر  اي قالعاندا  «تورت سارسەنبى» دەيتىن  سالت  جاسايدى. ار سارسەنبىدە بەلگىلى بىر شارا ۇيىمداستىرادى. بىزدىڭ  9 كۇندىك ناۋرىزداما سونداي قىزمەت اتقارۋى كەرەك.  بۇقارانى, قوعامدى بىرىكتىرەتىن مىقتى تەتىكتەردىڭ بىرى  وسى ناۋرىز مەيرامىندا جاتىر.

تۇيىن

بىز  قازاقتىڭ تانىمىنداعى ايىرىقشا مەرەكەنى كونەكوز قارييالاردىڭ  ۇعىمىنا سالىپ «ناۋرىزداما» دەپ اتادىق. سەبەبى,  بۇرىڭعىلار سولاي جازىپتى. اباي قۇنانبايۇلى دا وزىنىڭ «بىراز  سوز قازاقتىڭ قايدان شىققاندىعى تۋرالى» اتتى  ەڭبەگىندە: «ول كۇندە ناۋرىز دەگەن بىر جازعىتۇرىم مەيرامى بولىپ, ناۋرىزداما قىلامىز دەپ, توي –

تاماشا قىلادى ەكەن. سول كۇنىن «ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى» دەيدى ەكەن»,-دەپ جازادى. سوندىقتان, «ناۋرىزناما» دەپ اتاۋ قاتە  بولسا كەرەك. ماسەلەنىڭ  وسى جاعىن  دا ەسكەردىك. باستىسى, تاريحى مىڭداعان جىلدارعا كەتەتىن, ەستە جوق ەسكى زامانداردىڭ وزىندە  ۇلى دالانىڭ جاۋىنگەر جۇرتىن عانا ەمەس, قوڭسىلاس ەلدەردىڭ دە بەرەكە-بىرلىگىنە   قىزمەت قىلعان مەيرامدى جاڭا داۋىردىڭ تالاپتارىنا ساي قىلساق  دەگەن نيەت بۇل.

امانگەلدى قۇرمەتۇلى

 

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*