چەحييا قازاق اۋىلىنا قارجى سالماق

1594
0
بولىسۋ:

كەشە نۇرسۇلتان نازارباەۆ اقوردادا چەح رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتتار پالاتاسىنىڭ توراعاسى يان گاماچەكتى قابىلدادى. كەزدەسۋ بارىسىندا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ ناتيجەلەرى مەن پەرسپەكتيۆالارى تالقىلاندى.

بۇل يان گاماچەكتىڭ پالاتا باسشىسى رە­تىندە قازاقستانعا العاشقى رەسمي سا­پا­رى بولعانىمەن, قازاق جەرىنە العاش اياق باسۋى ەمەس: 2009 جىلى ونىڭ چەحييانىڭ حا­­­لىقارالىق ىستەر كوميتەتىنىڭ توراعاسى رەتىندە ماجىلىستە وتكەن, ەلباسىنىڭ «ەۋ­رو­پا­عا جول» تۇجىرىمداسى تالقىلانعان حا­لىقارالىق كونفەرەنتسيياعا قاتىسقانى ەستە. سوندا ول چەحييانىڭ ەقىۇ توراعاسى لاۋا­زىمىندا قازاق ەلىنە تولىق قولداۋ كور­سەتەتىنىن بايانداپ ەدى.
اقورداداعى وسى كەزدەسۋدە مەملەكەت باس­­­شىسى قازىرگى زاماندا پارلامەنتارا-لىق كووپەراتسيياسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتىپ, ەكى ەلدىڭ ەكونوميكا جانە ساياسات سا­لا­سىنداعى قارىم-قاتىناسىن ودان ارى دا­مىتۋعا قازاقستاننىڭ ازىر ەكەنىن جەت­كىزدى.
– سىزدىڭ ساپارىڭىز وتە ماڭىزدى.
چەح رەس­پۋبليكاسىمەن ارامىزدا اۋەل باستان-اق دوستىق قارىم-قاتىناس ورنادى. چەح رەس­پۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى م.زەمان بىزدە قوناق بولدى. ەندى ونىڭ «ەكسپو – 2017» كورمەسىنىڭ اشىلۋىنا كەلۋىن كۇ­تە­مىز, – دەدى ەلباسى.
چەح رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ دە­پۋ­تاتتار پالاتاسىنىڭ توراعاسى 25 جىل ىشىن­دە قۋاتتى دا تۇراقتى مەملەكەت قۇرعان قا­زاقستان حالقى تاريحىنىڭ بىرەگەي سي­پا­تىنا توقتالىپ وتتى. سوز سوڭىندا يا.گا­ما­چەك نۇرسۇلتان نازارباەۆتى تاۋەل­سىز­دى­گىمىز­دىڭ 25 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاپ, جاس مەم­لەكەتىمىزدىڭ ودان ارى وسىپ-وركەندەي بەرۋىنە تىلەكتەستىك بىلدىردى.
وسى كۇنى چەح رەسپۋبليكاسى پارلا­مەن­تى دەپۋتاتتار پالاتاسىنىڭ توراعاسى يان گاماچەكپەن قازاقستان سەناتىنىڭ تو­را­عاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ چەحييا پار­لامەنتى دەپۋتاتتار پالاتاسىنىڭ تورا­عاسى كەزدەستى.
ق.توقاەۆ بۇل ساپار قازاقستان مەن چە­حييا پارلامەنتتەرى اراسىنداعى بەلسەندى باي­لانىستاردىڭ كورىنىسى ەكەنىن اتاپ وتتى. قا­سىم-جومارت كەمەلۇلىنىڭ ايتۋىنشا, وسى­نىڭ الدىندا ەكى ەلدىڭ سەناتورلارى ارا­سىندا ەكىجاقتى جەمىستى ساپارلار بول­عان.
«پارلامەنتتەر اراسىنداعى ديالوگتى ەكى ەلدەگى زاڭنامالىق تاجىريبەنى جەتىل­دىرۋ ۇشىن دە, سونداي-اق وزارا دوستىق قا­رىم-قاتىناستاردى دامىتۋ ۇشىن دە جال­عاس­تىرۋ قاجەت» دەدى ق.توقاەۆ.
كەزدەسۋ بارىسىندا سەنات سپيكەرى مار­تەبەلى مەيمانىن الدا تۇرعان كونس­تي­تۋتسييا­لىق رەفورما تۋرالى, سونىمەن بىر-گە, مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ۇشىن­شى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قا­بى­لەتتىلىك» اتتى جاڭا جولداۋىنىڭ ماڭىز­دى اسپەكتىلەرى جونىندە كەڭىنەن حا­بار­دار ەتتى.
– مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ جاڭا ساياسي باستاماسىنىڭ نە­گىزىندە – ەلدەگى احۋالدىڭ جاي-كۇيىنە پار­لامەنت پەن ۇكىمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇ­شەيتۋ ماسەلەسى جاتىر. بۇل رەتتە قازاق­ستاندا باسقارۋدىڭ پرەزيدەنتتىك فورماسى ساقتالادى – دەپ تۇسىندىردى ق.توقاەۆ.
سونداي-اق ساپار اياسىندا استانادا قا­زاقستاندىق-چەحييالىق بيزنەس فورۋم وتتى. ەنەرگەتيكا مينيسترىنىڭ ورىنباسارى با­قىتجان جاقساليەۆتىڭ ايتۋىنشا, قا­زىرگى كەزدە ەلىمىزدە چەح كاپيتالىنىڭ قا­تىسۋىمەن 185 بىرلەسكەن كاسىپورىن تىر­كەل­گەن, ونىڭ ىشىندە 107-سى جۇمىس جاساپ تۇر. قازىرگى كەزدە چەحييا قازاقستانعا ما­شي­نا جانە ونىڭ قوسالقى بولشەكتەرىن, ەلەكتر قۇرىلعىلارىن, جيھازدى, شى­نى­دان جاسالعان ونىمدەردى, دارى-دارمەكتى سا­تادى.
بيزنەس ارىپتەستىكتى نىعايتۋ ۇشىن بيىل­عى 28 اقپاندا پراگادا ەكونو­مي­كا­لىق, ونەركاسىپتىك, عىلىمي-تەحنيكالىق ىن­تىماقتاستىق بويىنشا قازاق-چەح ۇكى­مەتارالىق كوميسسييا وتىرىسى وتپەك. جال­پى, قازاقستان مەن چەحييا اراسىندا 16 حا­لىقارالىق كەلىسىمگە قول قويىلعان.
وز كەزەگىندە يان گاماچەك سوڭعى ەكى جىل­دا وزارا تاۋار اينالىم كولەمى تو­مەن­دەگەنىن ايتتى. «بۇل چەح نە قازاق ونىمدەرى سا­پا مەن تارتىمدىلىعىنان ايىرىلدى دە­گەندى بىلدىرمەيدى. بۇعان جاھاندىق سىرت­قى فاكتورلار ىقپال ەتتى. سونىڭ ىشىن­دە مۇناي جانە باسقا دا شيكىزات قۇ­نى­نىڭ قۇلدىراۋى بار. سونداي-اق رەسەيگە قارسى ساۋدا-ەكونوميكالىق سانكتسييالار مەن رەسەيدىڭ باتىسقا ەنگىزگەن انتي­سانكتسييا­لارى دا تەرىس اسەر ەتۋدە. بىز ەكى ەل ارا­سىندا الى دە بولسا, ىزدەپ تاۋىپ, ىلگە­رى­لەتۋگە تيىستى مۇمكىندىكتەر بارلىعىنا سە­نى­م­دىمىز» دەدى گاماچەك مىرزا.

ايحان شارىپ

بولىسۋ:

پىكىر جازۋ


*

وقۋعا كەڭەس بەرەمىز