قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا بولۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇندەۋى

8225
2
بولىسۋ:

قۇرمەتتى قازاقستاندىقتار!
سىزدەردىڭ نازارلارىڭىزعا ەلىمىز ۇشىن اسا ماڭىزدى, تاعدىرلى ماسەلەنى ۇسىن­باقپىن.
بۇل – كونستيتۋتسييا مەن زاڭدارعا وز­گەرىستەر ەنگىزۋ.
بىزدىڭ الدىمىزدا بيلىك تارماقتا­رى­نىڭ وكىلەتتىكتەرىن قايتا بولۋ مىندەتى تۇر.
قازىر زاماننىڭ ديدارى وزگەردى.
بىز دە وزگەرۋگە تيىسپىز.
سول سەبەپتى, مەملەكەتتىڭ باسقارۋ جۇيە­سىن دە جاڭعىرتاتىن كەز كەلدى.
مەن ەلدىڭ مۇددەسى مەن زاماننىڭ تا­لابىن, ۇرپاقتىڭ بولاشاعىن ويلاي وتى­رىپ وسىنداي بايلام جاسادىم.
ارنايى قۇرىلعان جۇمىس توبى اتقا­رىلعان ىستەردى باياندادى.
رەفورما ەكى نەگىزگى باعىت بويىنشا ىسكە اسادى.
بىرىنشىدەن, پرەزيدەنتتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق پروتسەستەردى رەتتەۋدەگى بىر­شاما وكىلەتتىكتەرىن ۇكىمەتكە جانە باس­قا دا اتقارۋشى ورگاندارعا بەرگەن جون.
سوندا بۇل سالاعا ۇكىمەت, مينيستر­لىك­تەر جانە اكىمدىكتەر تولىقتاي جاۋاپ بە­رەتىن بولادى.
وكىلەتتىكتەردى بەرۋ تيىستى زاڭداردى وز­گەرتۋ ارقىلى ىسكە اسادى.
بۇل وزگەرىستەردى ۇكىمەت قازىرگى پار­لامەنتتىڭ سەسسييانىڭ اياعىنا دەيىن پار­لامەنتكە ەنگىزۋى تيىس.
ەكىنشىدەن, ودان دا كۇردەلى مىندەت – بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى قارىم-قا­تىناستى كونستيتۋتسييالىق دەڭگەيدە تەڭ­گەرىمدى ەتۋ.
وسى رەفورمانىڭ اياسىندا ۇكىمەتتى جاساقتاۋداعى پارلامەنتتىڭ رولىن كۇشەي­تەمىز.
پارلامەنت سايلاۋىندا جەڭگەن پارتييا ۇكىمەت قۇرامىن انىقتاۋعا تۇبەگەيلى ىقپال ەتەتىن بولادى.
بۇل مينيسترلەر كابينەتىنىڭ وكىلەتتى بيلىك الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتى­رادى.
تيىسىنشە, بيلىكتىڭ زاڭ شىعارۋشى تار­ماعىنىڭ اتقارۋشى بيلىككە باقى­لاۋىن كۇشەيتەدى.
ايتىلعان ەكى باعىتتىڭ قاي-قايسىسى دا جاۋاپكەرشىلىك پەن كاسىبيلىكتى ارتتىرۋ ارقىلى مەملەكەتتىك باسقارۋ تيىمدىلىگىن كۇشەيتەدى.
جۇمىس توبى بارلىق سۇراقتاردى جان-جاقتى زەرتتەپ, قوعامدىق تالقىلاۋعا شىعارۋ ۇشىن ۇسىنىستار جيىنتىعىن ازىرلەۋى قاجەت.

قۇرمەتتى قازاقستاندىقتار!
مەن سىزدەرگە ەلىمىز ۇشىن قاعيداتتى ما­سەلە بويىنشا قايىرىلىپ وتىرمىن.
بۇل – مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتا­رىنىڭ اراسىنداعى وكىلەتتىكتەردى قايتا بولۋ.
مەنىڭ وكىمىممەن ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلدى. ولار جامان جۇمىس ىستەگەن جوق.
مەن توپتىڭ جۇمىسى تۋرالى ەسەپتى تىڭ­دادىم.
الداعى رەفورما بىزدىڭ دامۋىمىزدىڭ قيسىنى مەن تۇتاستاي قازىرگى زامانعى دامۋ قيسىنىنا ارقا سۇيەيدى.
نەگىزگى مانى – پرەزيدەنت وزىنىڭ بىر­قاتار وكىلەتتىگىن پارلامەنت پەن ۇكىمەتكە بەرەدى.
كۇشتى پرەزيدەنتتىك ۆەرتيكال بىزگە مەملەكەت قالىپتاستىرۋداعى وراسان قيىن­دىقتاردى ەڭسەرۋ بارىسىندا قاجەت بولدى.
بۇل ۋاقىتىندا وزىن اقتادى. بىزدىڭ بارلىق جەتىستىكتەرىمىز دال وسى جۇيە كە­زىندە جۇزەگە اسىرىلدى.
بۇل رەفورما باسقارۋ جۇيەسىنىڭ تيىم­دىلىگىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى.
بىز جاڭا مەملەكەت, جاڭا ەكونوميكا, جاڭا قوعام قۇردىق.
بىز ىرگەسىن قالاعان دامۋ تراەكتورييا­سىنىڭ دۇرىستىعىن تاريحتىڭ وزى قۋاتتاپ وتىر.
تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىعىن اتاپ وتكەن كەزدە بىز وزىمىزدىڭ تابىستارىمىز تۋرالى, ونىڭ ىشىندە بيلىك قۇرىلىمدا­رىنىڭ, پرەزيدەنتتىك جۇيەنىڭ جۇمىسى تۋ­رالى ايتتىق.
الايدا الەم بۇگىندە كوز الدىمىزدا وزگەرىپ جاتىر.
قوعامدىق ۇدەرىستەردىڭ جىلدامدىعى مەن كۇردەلىلىگى قازاقستاندا دا ارتىپ كەلەدى.
قازىردىڭ وزىندە بىز الداعى كەزەڭ ال­دىمىزعا مىندەتتى تۇردە كولدەنەڭ تارتا­تىن جاھاندىق جانە وڭىرلىك سىن-قاتەر­لەرگە قالاي قارسى تۇراتىنىمىزدى وي­لاس­تىرۋعا تيىسپىز.
ۇسىنىلىپ وتىرعان رەفورمانىڭ مانى بيلىك وكىلەتتىكتەرىن سارابدالدىقپەن قايتا بولۋدە, تۇتاستاي ساياسي جۇيەنى دە­موكرا­تييالاندىرۋدا جاتىر.
پرەزيدەنت ۇشىن جاڭا جاعدايلاردا سترا­تەگييالىق فۋنكتسييالار, جوعارعى ار­بيتر­دىڭ بيلىكتىڭ تارماقتارى اراسىنداعى قاتىناستارداعى رولى باسىم بولادى.
مەملەكەت باسشىسى, سونداي-اق سىرت­قى ساياساتقا, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن ەلدىڭ قور­عانىس قابىلەتىنە كۇش-جىگەر جۇمىل­دىرادى.
بۇل رەتتە ۇكىمەت پەن پارلامەنتتىڭ رولى ايتارلىقتاي كۇشەيەدى.
اتالعان جۇمىس ەكى شەشۋشى باعىت بويىن­شا جۇرگىزىلەتىن بولادى.
بىرىنشىدەن, پرەزيدەنتتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ۇدەرىستەردى رەتتەۋ جونىن­دەگى زاڭىمەن بەكىتىلگەن وكىلەتتىكتەرىنىڭ ايتارلىقتاي بولىگىن ۇكىمەت پەن باسقا دا اتقارۋشى ورگاندارعا بەرۋ كەرەك.
اتالعان سالاعا تولىق كولەمىندە ۇكىمەت, مينيسترلىكتەر مەن اكىمدىكتەر جاۋاپ بەرۋى تيىس.
وكىلەتتىكتەردى بەرۋدى تيىستى زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتۋ­گە بولادى. ۇكىمەتكە نەمەسە پارلامەنتكە بەرۋگە بولاتىن 40 شاقتى وكىلەتتىك بار.
بۇل تۇزەتۋلەردى قابىلداۋ ۇشىن ۇكىمەت پارلامەنتكە ۇستىمىزدەگى سەسسييانىڭ اياعىنا دەيىن باسىم رەتپەن ەنگىزەدى.
ەكىنشىدەن, بۇدان دا كۇردەلىرەك مىندەت – بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردى كونستيتۋتسييالىق دەڭگەيدە تەڭگەرۋ.
پارلامەنتتىڭ ۇكىمەت جاساقتاۋداعى رولىن كۇشەيتۋ, مينيسترلەر كابينەتىنىڭ دەپۋتاتتار كورپۋسى الدىنداعى جاۋاپكەر­شىلىگىن ارتتىرۋ ماڭىزدى.
پارلامەنتتىك سايلاۋلاردا جەڭىسكە جەتكەن پارتييا ۇكىمەتتى جاساقتاۋعا شەشۋشى تۇردە ىقپال ەتەتىن بولادى.
وسىنى باسشىلىققا الا وتىرىپ, ۇكى­مەت­تىڭ وكىلەتتىگىن بۇرىنعىداي پرەزيدەنت­تىڭ ەمەس, جاڭادان سايلانعان ماجىلىستىڭ الدىندا توقتاتۋى زاڭدى بولماق.
ۇكىمەت مۇشەلەرىنە پارلامەنت پالاتا­لارى تاراپىنان سەنىمسىزدىك بىلدىرۋ تار­تىبىن وڭايلاتۋ قاجەت.
ول بيلىكتىڭ زاڭ شىعارۋشى تارماعىنىڭ اتقارۋشى تارماققا باقىلاۋ جاساۋىن كۇشەيتپەك.
ۇكىمەتكە, ول سول ۇشىن تولىق جاۋاپكەر­شىلىكتە بولاتىنداي, مەملەكەتتىك باعدار­لامالاردى بەكىتۋدى تاپسىرۋ ورىندى بول­ماق.
ۇكىمەتتىڭ وزىنە ونىڭ قۇرامىنا كىر­مەيتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگانداردى قۇرۋ مەن تاراتۋ قۇقىعىن بەرۋگە بولادى.
پرەزيدەنت ۇكىمەت پەن پرەمەر-مي­نيستردىڭ اكتىلەرىنىڭ ىس-ارەكەتىنىڭ كۇشىن جويۋ بولماسا توقتاتۋ قۇقىعىنان باس تارتا الادى.
مۇنىڭ بارى اتقارۋشى مەملەكەتتىك ور­گاندار مەن ونىڭ باسشىلارىنىڭ جاۋاپ­كەرشىلىگىن ارتتىرىپ, قاجەتتى وكىلەتتىكتەر بەرەدى.
زاڭ كۇشى بار پرەزيدەنت جارلىقتارىن قابىلداۋ مۇمكىندىگى تۋرالى نورما كو­كەيتەستىلىگىن جويدى.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىككە قاتىستى پارلامەنتتىڭ رولىن كۇشەيتۋ ۇسىنىلادى.
ونىڭ سىرتىندا كونستيتۋتسييالىق كەڭەس­تىڭ, سوت جۇيەسى مەن پروكۋراتۋرانىڭ قىز­مەتىن جەتىلدىرۋ تۋرالى ماسەلەنى قاراس­تىرۋ تالاپ ەتىلەدى.
سونىمەن بىرگە, بىزگە وز كونستيتۋتسييالىق قۇرىلىسىمىزدىڭ بۇلجىماستىعىنا سوزسىز كەپىلدىك قاجەت.
جۇمىس توبى ودان ارى دە جۇمىس ىستەي بەرەتىن بولادى, ولاردىڭ وسى ماسەلەلەردى جان-جاقتى زەرتتەپ جانە ودان ارعى قو­عامدىق تالقىلاۋ ۇشىن ۇسىنىستار پاكەتىن دايىنداۋى قاجەت.
ۇسىنىلىپ وتىرعان باعدارلاما ۇش مىندەتتى شەشۋگە جاعداي جاسايتىن بولادى.
بىرىنشىدەن, كوپتەگەن جىلدارعا كۇنى بۇرىن ساياسي جۇيە تۇراقتىلىعىنىڭ قورىن جاساۋ.
ەكىنشىدەن, ۇكىمەت پەن پارلامەنتتىڭ رولىن ارتتىرۋ قازىرگى زامانعى سىن-تەگەۋ­رىندەرگە جاۋاپ قايتارۋدىڭ نەعۇرلىم تيىمدى مەحانيزمىن بەرمەك.
يا, بۇل باسقارۋدىڭ نەعۇرلىم كۇردەلى جۇيەسى, بىراق قوعام دا نەعۇرلىم كۇردەلى بولا تۇستى.
مەن پرەزيدەنت يە وكىلەتتىكتەردىڭ ايتارلىقتاي بولىگىن بەرۋگە سانالى تۇردە بارىپ وتىرمىن.
مەن مۇنى جالعىز عانا ماقساتپەن – ەلدى باسقارۋدىڭ نەعۇرلىم تيىمدى, ورنىق­تى, زاماناۋي جۇيەسىن قۇرۋ ۇشىن جاساپ وتىرمىن.
ۇشىنشىدەن, الەمدە مەملەكەتتىك قۇ­رى­لىستىڭ امبەباپ مودەلى جوق. بارى دە ىزدەنىس ۇستىندە.
حالىقارالىق تاجىريبە شەڭبەرىندە ىس-قيمىلدار جاسايتىن ماسەلەلەر بولا تۇرسا دا, بىز وزىمىزدىڭ, كەيدە ەرەكشە شەشىم­دەرىمىزدى تابا وتىرىپ, مەملەكەتتىك قۇرى­لىستىڭ بوگدە مودەلدەرىن كوشىرىپ الۋمەن ەشقاشان اينالىسقان ەمەسپىز.
بىز ۇسىنىپ وتىرعان رەفورما ەڭ ال­دىمەن, وز تاجىريبەمىزگە جانە قازاق­ستان­نىڭ وزىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە ارقا سۇيەيدى.
رەفورمالار باعدارلاماسى – ول قا­زاقستان قاي باعىتتا جۇرەدى دەگەن ساۋالعا بىزدىڭ جاۋابىمىز.
جاۋاپ ايقىن جانە دايەكتى – دەموكرا­تييالىق دامۋ جاعىنا قاراي.
ۇسىنىلىپ وتىرعان شارالاردىڭ ماڭىز­­­­دىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, مەن جا­رييا­لاناتىن كونستيتۋتسييالىق رەفورما­لاردىڭ جوباسىن جالپىحالىقتىق تالقى­لاۋعا ۇسىنۋ جونىندە شەشىم قابىلدادىم.
تيىستى جارلىق شىقتى.
مۇنىڭ بارى ەلدىڭ بولاشاق دامۋىنا جاۋاپ بەرەدى جانە بەس ينستيتۋتتىق رە­فورماعا سايكەس كەلەدى.
«اشىق ۇكىمەت» اتتى بەسىنشى پۋنكت دال وسى وكىلەتتىلىكتەردى ەلەۋلى تۇردە قايتا بولۋدى قاراستىرعان بولاتىن. بيلىكتىڭ بار­لىق تارماقتارى تيىمدى جانە جاۋاپ­كەرشىلىكتى جۇمىس ىستەۋى ۇشىن ولاردىڭ ارا­سىندا تيىستى تەپە-تەڭدىكتەر مەن ارا­سالماقتار قۇرۋ ماڭىزدى.


پرەزيدەنت جارلىعى

«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ جوباسىن بۇكىلحالىقتىق تالقىلاۋ تۋرالى
1. «قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋ­تسييا­سىنا وز­گەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرا­لى» قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنىڭ جو­باسى (بۇدان ارى – زاڭ جوباسى) بۇكىلحالىقتىق تال­قىلاۋعا شىعا­رىلسىن, ول 2017 جىلعى 26 قاڭتار – 2017 جىلعى 26 اقپان ارالىعىندا وت­كىزىلسىن.
2. زاڭ جوباسى بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىندا جارييالانسىن.
3. مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ تارماقتارى ارا­سىندا وكى­لەتتىكتەردى قايتا بولۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى جۇ­مىس توبى بۇكىلحالىقتىق تالقىلاۋ بارىسىندا اي­تىل­عان ۇسىنىستاردى تالداۋدى جانە جيناقتاپ قو­رىتۋدى, وسى ۇسىنىستاردى ەسكەرە وتىرىپ, زاڭ جوبا­­سىن پىسىقتاۋدى جانە ونى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتسىن.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ
پرەزيدەنتى                                                          ن.نازارباەۆ

استانا, اقوردا, 2017 جىلعى 25 قاڭتار
№141

بولىسۋ:

2 پىكىر جازىلعان

  1. اياگوز 8 اقپان, 2017 at 16:56 جاۋاپ

    ناقتىراق ايتقاندا 26 باپتىڭ تارماقتارىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرتۋلەردى قولدامايمىن.

پىكىر جازۋ


*